เปิดแล้ว "Virtual Bank" ธนาคารไร้สาขา ความท้าทาย "ระบบการเงิน”ใหม่ของไทย

"Virtual Bank" ธนาคารพาณิชย์รูปแบบใหม่ อาจจะไม่ใช่เรื่องใหม่ เพราะมีการพูดถึงมาบ้างแล้วในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา เพียงที่ยังไม่มีการเปิดตัวอย่างเป็นทางการ ล่าสุด ธนาคารคลิกซ์ จำกัด (มหาชน ) (CLICX ) ซึ่งเป็นความร่วมมือ จาก 3 พันธมิตร ธนาคารกรุงไทย /AIS และ OR ที่มีฐานลูกค้าอยู่ในมือนับล้านคน ในการนำเทคโนโลยีและข้อมูลที่หลากหลายมาใช้เพื่อเสนอบริการทางการเงินรูปแบบใหม่ เพื่อตอบโจทย์ความต้องการของผู้บริโภค และรองรับการเข้าสู่ระบบการเงินรูปแบบใหม่ของประเทศไทย

โดยเปิดตัว "Virtual Bank" ธนาคารไร้สาขาแห่งแรกของไทย แบบไร้พนักงานให้บริการ ทุกอย่างอยู่บนปลายนิ้วของผู้บริโภค ที่จะทำธุรกรรมทางการเงินเอง ทั้ง การฝาก ถอน ขอสินเชื่อ และอื่นๆได้ด้วยด้วยเอง ซึ่งระยะแรกเน้นไปที่กลุ่มคนมีรายได้ไม่แน่นอน ที่เข้าถึงแหล่งเงินทุนยาก เช่น กลุ่ม SMEs กลุ่มฟรีแลนด์ กลุ่มไรเดอร์ เป็นต้น

วันที่ 2 มิ.ย. 2569 ธนาคารได้เปิดให้ประชาชนที่สนใจ จองหมายเลขบัญชีสามารถเลือกเลขที่ชอบ ทั้งเลขสวย เลขตอง เลขเรียง เลขจำง่าย เลขมงคล เลขหงส์มังกร เลขเสริมการเงิน การงาน ความรัก หรือเลขที่ตรงกับ 7 หลักท้ายของเบอร์มือถือ

ส่วนใครที่สงสัยว่าฝากเงินแล้วจะได้อัตราดอกเบี้ยและเสียค่าธรรมเนียมอย่างไรนั้น เบื้องต้นยังไม่ประกาศออกมาอย่างเป็นทางการ แต่มี 2 ทางเลืก คือ พ็อกเก็ตรับรางวัล (Reward Pocket) เป็นเงินฝากที่สามารถเปิดได้ในแต่ละช่วงเวลาจากแอปพลิเคชัน หรือเว็บของธนาคาร ส่วน พ็อกเก็ตดอกเบี้ยสูง (Save Max Pocket)เป็นเงินฝากที่สามารถเลือกเปิดและฝากได้เพื่อรับอัตราดอกเบี้ยพิเศษตามแคมเปญที่ธนาคารกำหนด ส่วนการคำนวณอัตราดอกเบี้ย เช่น อัตราดอกเบี้ย 0.50%/ปี มีเงินฝากคงเหลือ ณ สิ้นวันที่ 1 ก.ค. 69 จำนวน 1 ล้านบาท จะคำนวณจากดอกเบี้ยของการฝาก 1 วัน คือ 1 ล้านบาทคูณด้วย 0.50 หาร 100 และคูณด้วย 1 หาร 365 วัน เท่ากับ ดอกเบี้ยที่ได้รับ

ส่วนค่าธรรมเนียนต่างๆ เช่น ค่ารักษาบัญชี อยู่ที่ 20 บาท/เดือนในกรณีที่บัญชีไม่มีความเคลื่อนไหวติดต่อกัน 12 เดือน และมียอดคงเหลือต่ำกว่า 500 บาท แต่ทั้งนี้ธนาคารยกเว้นค่าธรรมเนียนไปจนถึงวันที่ 31 ธ.ค.70 ส่วนค่าธรรมเนียมการถอนเงินที่ไม่ใช้บัตรที่ตู้ATM/ADM ธนาคารกรุงไทย จะค่าบริการรายการละ 10 บาท และค่าธรรมเนียมการฝากเงินที่ไม่ใช้บัตรที่ตู้ADM ธนาคารกรุงไทย จะเสียค่าบริการ 50 บาทต่อรายการ แต่ทั้งนี้ธนาคารได้กำหนดค่าธรรมเนียมพิเศษ 10 บาทต่อรายการจนถึงวันที่ 31 ธ.ค.69

ทั้งนี้จะเป็นการเปิดบัญชีแบบไม่มีสมุดคู่ฝาก (e-Savings) เฉพาะลูกค้าบุคคลธรรมดา สัญชาติไทย อายุ 15 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป และ จำกัดจำนวนบัญชีเงินฝาก 1 บัญชี ต่อ 1 คน เปิดบัญชีผ่านแอปพลิเคชันCLICX หรือ ช่องทางCLICX Miniapp /แอปเป๋าตัง/แอป My AIS ซึ่งจะเปิดบัญชีผ่านแอป CLICX ตั้งแต่วันที่ 19 มิ.ย. 2569 และธนาคารจะเปิดให้ดาวน์โหลดแอป CLICX เร็วๆ นี้ ส่วนจำนวนเงินเปิดบัญชี ยังไม่กำหนด เช่นเดียวกับระยะเวลาการฝาก นับว่าเป็นนิมิตของการทำธุรกรรมทางการเงินที่ทันกับโลกยุคดิจิทัล ส่วนจะได้รับความสนใจจากผู้ใช้บริการมากน้อยเพียงใดนั้นคงต้องติดตามต่อไป

ส่วนเงื่อนไขอื่นๆ เช่น การเรียกดู หรือ จัดการวงเงินใช้จ่ายสูงสุดต่อวัน สามารถทำได้บนแอปพลิเคชันน CLICX หรือ ขอรายการเดินบัญชีย้อนหลังหน้าสมุดบัญชีออนไลน์ หรือ หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายของดอกเบี้ย สามารถเลือกรับเอกสารผ่าน แอปพลิเคชัน หรือทางอีเมล

นอกจากนี้สามารถปิดบัญชีได้ด้วยตนเองผ่านแอพพลิเคชั่นคลิกเท่านั้น กรณีมีดอกเบี้ยสะสมในบัญชีธนาคารจะโอนเงินทั้งหมดไปยังบัญชีที่ลูกค้าระบุไว้และทำการปิดบัญชีทั้งนี้ลูกค้าที่ปิดบัญชีไปแล้ว หากต้องการเปิดบัญชีใหม่ จะสามารถทำได้ภายหลัง 30 วันนับจากวันที่ปิดบัญชีเท่านั้น ส่วนกรณีเงินฝากที่ได้รับความคุ้มครองฝากตามจำนวนที่กำหนดไว้ในกฎหมายตั้งแต่ 11 ส.ค. 2560 เป็นต้นไป ลูกค้าต่อรายจะได้รับการคุ้มครองสูงสุดไม่เกิน 1 ล้านบาท

ส่วนข้อควรระวัง ในการใช้แอปพลิเคชัน สำหรับสิทธิ์ในการได้รับการยกเว้นภาษี ณ ที่จ่ายของดอกเบี้ยเงินฝากเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด การหักบัญชีไม่มีการทำธุรกรรมติดต่อกันเป็นเวลา 12 เดือนขึ้นไปและ มียอดคงเหลือเป็น 0 ธนาคารจะปิดบัญชีอัตโนมัติ ขณะที่การทำธุรกรรมบางประเภทอาจมีค่าธรรมเนียม

นางสาวสุพร สุนทรโรหิต ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธนาคารคลิกซ์ จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า บริการทางการเงินต้องไม่ใช่แค่การทำให้คนไทยมีบัญชีธนาคารหรือเข้าถึงบริการพื้นฐานเท่านั้น แต่ต้องเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่เปิดโอกาสให้ทุกคนเข้าถึงชีวิตทางการเงินที่ดีขึ้นได้อย่างเท่าเทียม เพราะในความเป็นจริง การมีบัญชีธนาคารไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะเข้าถึงโอกาสทางการเงินที่เหมาะกับตัวเองได้

จากข้อมูลของธนาคารแห่งประเทศไทย ปัจจุบันคนไทยกว่า 63% ยังอยู่ในกลุ่มที่เข้าถึงบริการทางการเงินได้อย่างไม่เต็มศักยภาพ และยังมีคนไทยอีกกว่า 80% ที่มีเงินสำรองฉุกเฉินในการดำรงชีพได้ไม่เกิน 6 เดือน หากเกิดเหตุไม่คาดคิดหรือรายได้หยุดชะงักกะทันหัน ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า คนไทยจำนวนมากยังขาดโอกาสในการเข้าถึงบริการทางการเงินที่เหมาะสม ยืดหยุ่น และสอดคล้องกับความเป็นจริงของชีวิตในปัจจุบัน

อย่างไรก็ตาม Virtual Bankธนาคารพาณิชย์รูปแบบใหม่ ที่ให้บริการผ่านช่องทางดิจิทัลเป็นหลักนั้นมีการพูดถึงมาระยะหนึ่ง ศ.ดร.อาณัติ ลีมัคเดช หัวหน้าภาควิชาการเงิน คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) ให้ความเห็นว่า ธนาคารแห่งประเทศไทย หรือ ธปท. ควรมีการกำหนดสัดส่วนการปล่อยสินเชื่อเพื่อสร้างอาชีพด้วย เพื่อไม่ให้เกิดการมุ่งเน้นปล่อยสินเชื่อเพื่อบริโภคมากเกินจนเพิ่มความเสี่ยงในการก่อหนี้เสีย และประโยชน์ของ Virtual Bank จะแทบไม่มีประโยชน์เลย ถ้าการระดมเงินเข้ามาในระบบถูกนำไปใช้เพื่อการบริโภคอย่างเดียว และทุกคนก็รู้ดีว่า ปลายทางจะจบลงอย่างไร

ดังนั้นถ้าฝ่ายที่ทำหน้าที่กำกับควบคุม (ธปท.) ไม่ออกมาบังคับในเรื่องสัดส่วนการปล่อยกู้เพื่อสร้างอาชีพ ทางผู้ให้บริการ Virtual Bank ก็จะไม่พยายามทำด้วยตัวเอง แต่ถ้าบังคับจะเป็นการแข่งขันที่เป็นธรรม อยู่บนกติกาเดียวกัน และความรอบคอบด้วย

ขณะเดียวกัน ธปท. ก็ควรสร้างภูมิคุ้มกันทางการเงินให้กับครัวเรือนด้วย โดยต้องประกาศชัดว่า จะไม่มีนโยบายในการช่วยซื้อหนี้ หรือเครื่องมืออะไรต่างๆ ในการพักหนี้ให้กับครัวเรือนที่มีหนี้เสียเยอะเป็นอันขาด เพื่อสร้างวินัยทางการเงินให้ครัวเรือน และบริหารจัดการในการสร้างหนี้อย่างเหมาะสม

เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดเป็นภาระหนี้เสียของประเทศในอนาคต ธปท. ควรเร่งกำหนดมาตรการ 2 ส่วน สำหรับกำกับควบคุมธนาคารไร้สาขา (Virtual Bank) เพื่อป้องกันการปล่อยสินเชื่อที่กระจุก หรือเอื้อให้เกิดการก่อหนี้เกินความจำเป็นด้วยรูปแบบซื้อก่อนจ่ายทีหลัง (Buy Now Pay Later)

เนื่องจากการปล่อยสินเชื่อเพื่อการบริโภคจะเกิดขึ้นแน่นอน เพราะกลุ่มทุนพันธมิตรที่รวมกันเพื่อเปิด Virtual Bank และได้รับใบอนุญาตในการประกอบการธุรกิจ Virtual Bank มีกลุ่มธุรกิจแพลตฟอร์มพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (E-Commerce) อยู่ด้วย ซึ่งจะได้ประโยชน์อย่างมากจากการปล่อยสินเชื่อของ Virtual Bank

อ่านข่าว:

Virtual Bank ทางเลือกใหม่ "กลุ่มรายได้ไม่แน่นอน" ยกระดับ FinTech ไทย

รู้จัก Virtual Bank คืออะไร ทำไม “ต้อง” พลิกประวัติศาสตร์การเงินไทย

เตือน ธปท. อุด 2 ช่องโหว่ คุมเกณฑ์ปล่อยกู้-ยืนยันตัวตนVirtual Bank