ทำไมเครื่องแบบซูเปอร์ฮีโร่ในอดีตถึงใส่ “กางเกงใน” ไว้ด้านนอก!?
ผ้าคลุม หมวก ชุดเกราะ อาวุธสุดเท่ แค่เห็นเด็กวิ่งเล่นกันพร้อมสิ่งของเหล่านี้ เราก็พอจะเดา ๆ กันได้บ้างแล้วว่า พวกเขาน่าจะกำลังสนุกกับการเล่นสวมบทบาทเป็นซูเปอร์ฮีโร่กันอยู่แน่ ๆ
แต่ถ้าเป็นในช่วง 20 ปีก่อนหน้านี้ ดูเหมือนจะมีอีกสิ่งหนึ่งที่เป็นไอคอนแห่งการแต่งตัวเป็นซูเปอร์ฮีโร่อยู่ด้วย นั่นคือการเอา “กางเกงใน” มาสวมทับไว้ด้านนอกกางเกงอีกทีหนึ่ง
แล้วยิ่งถ้าเป็น “กางเกงในสีแดง” ด้วยแล้ว เราก็จะรู้ทันทีว่านี่คือชุด “ซูเปอร์แมน” หนึ่งในตัวละครซูเปอร์ฮีโร่ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดถึงขนาดที่คนที่ไม่ได้ตามอ่านการ์ตูนก็ยังรู้จัก แม้ว่าในยุคนั้นซูเปอร์ฮีโร่ส่วนใหญ่จะยังไม่ได้รับความนิยมเป็นวงกว้างก็ตาม
DC Comics
นอกจากซูเปอร์แมนที่เล่นเอากางเกงในสีแดงแปร๊ดมาสวมทับแล้ว ยังมีซูเปอร์ฮีโร่อื่น ๆ อีกหลายรายที่มีชุดที่เหมือนเอากางเกงในมาไว้ข้างนอก ไม่ว่าจะเป็นแบตแมน โรบิน อควาแมน วูล์ฟเวอรีน ไซคลอปส์ หรือแม้แต่ฮีโร่หญิงแกร่ง วันเดอร์วูแมน ก็ยังมีชุดท่อนล่างที่คล้ายกางเกงในเช่นกัน
เหตุผลของการออกแบบชุดฮีโร่ยุคคลาสสิกแบบนี้มีที่มาที่ไปเป็นอย่างไร การเอากางเกงในมาไว้ด้านนอกมันเจ๋งตรงไหน เรามาหาคำตอบกันดู
german-hosiery-museum.de
การใส่กางเกงในไว้ด้านนอกมันดูเท่ยังไงนะ
อาจดูเป็นเรื่องแปลกสำหรับคนที่ไม่ได้เป็นแฟนคลับซูเปอร์ฮีโร่ในสมัยก่อน แต่แฟนตัวยงทั้งหลายจะรู้กันดีว่าซูเปอร์ฮีโร่เก่าแก่นับตั้งแต่สมัยโกลเด้นเอจมาจนถึงสมัยซิลเวอร์เอจ (ราวปี 1938-1970) ล้วนแต่เต็มไปด้วยซูเปอร์ฮีโร่สวมกางเกงในด้านนอกกันทั้งสิ้น
เหตุผลก็เป็นเพราะว่าในช่วงปี 1920s กีฬาที่ได้รับความนิยมแถมต้องใช้ความแข็งแรงของร่างกายสูง และยังแสดงถึงความเป็นชายชาตรีได้ ก็จะมีเพียงมวยปล้ำและกายกรรมละครสัตว์เท่านั้น ซึ่งนักกีฬาก็จะมีการโชว์กล้ามเนื้อท่อนบน แต่ท่อนล่างจะต้องมีการใส่กางเกงซัพพอร์ตไว้ด้านนอกอีกชั้นเพื่อช่วยกันกระแทก เสริมช่วงเอวให้ดูตัวใหญ่กำยำ และช่วยลดความเด่นของอวัยวะที่นูนขึ้นมาไปในตัวอีกด้วย
DC Comics
ซึ่งพอมาในปี 1938 ที่อยู่ในช่วงเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ (The Great Depression) ผู้สร้างซูเปอร์แมนตั้งใจที่จะสร้างเรื่องราวที่ช่วยปลุกความหวังกลับมาให้กับผู้คนได้ จึงมีการออกแบบตัวละครที่ครบเครื่องด้านความสามารถ เป็นตัวแทนแห่งความหวัง ต่อสู้กับเหล่าผู้ร้ายและนักการเมืองที่ชั่วช้า แถมยังมีภาพลักษณ์ที่แข็งแรงกำยำตั้งแต่แรกเห็น
ตรงนี้เอง ที่เสื้อผ้าที่เป็นตัวแทนแห่งชายชาตรีในยุคนั้นได้ถูกนำมาใช้ออกแบบเครื่องแต่งกายของซูเปอร์แมน (รวมถึงผ้าคลุมสีแดงจัดจ้านนั่นด้วย) เพื่อให้ผู้อ่านเห็นถึงความแข็งแกร่งของร่างกายได้แค่เพียงมองแวบแรกนั้น
ซึ่งก็เหมือนจะได้ผลดี เพราะผู้อ่านทั่วไปเมื่อเห็นชุดของซูเปอร์แมนก็จะนึกถึงนักแสดงกายกรรมละครสัตว์ขึ้นมา ไม่ได้นึกไปว่าเป็นกางเกงในแต่อย่างใด และชุดในลักษณะคล้าย ๆ กันนี้ก็เริ่มเป็นที่นิยมมากขึ้นในหมู่นักเขียนการ์ตูนยุคโกลเด้นเอจเป็นต้นมานั่นเอง
DC Comics
แล้วทำไมต้องเลือกสีกางเกงในให้สะดุดตาขนาดนั้น
เหตุผลนั้นก็ค่อนข้างตรงไปตรงมา เพราะในช่วงทศวรรษที่ 1930 ที่การ์ตูนภาพเริ่มเติบโตและเป็นที่นิยมในตลาดได้นั้น ยังเป็นช่วงที่ระบบการพิมพ์สียังเป็นเรื่องที่ค่อนข้างใหม่และยังเป็นเทคโนโลยีที่ไม่สมบูรณ์ซักเท่าไรนัก
วงการการ์ตูนเองก็ยังถูกมองว่าเป็นวงการสินค้าสำหรับเด็ก ไม่ได้ต้องจริงจังอะไรมากมาย ราคาขายการ์ตูนเองก็ถือว่ามีราคาถูกพอสมควร การที่จะพิมพ์สีให้ได้คุณภาพสูง ๆ จึงเป็นไปไม่ได้เลยในเชิงธุรกิจ
การ์ตูนเล่มส่วนใหญ่ถึงผลิตได้แค่การ์ตูนขาวดำ หรืออย่างมากก็มีแค่ปกสีเท่านั้น และสำนักพิมพ์เองก็ยังตั้งข้อจำกัดของการพิมพ์ไว้อีกว่าให้ใช้สีได้เพียง 3-4 สี ไม่รวมสีดำที่ไว้ตัดเส้น หรือไว้ทำเส้นตารางเล็ก ๆ แทนการแรเงาในส่วนที่จะแสดงให้เห็นว่ามืดกว่า
ohiohistory.org
เมื่อเป็นอย่างนี้แล้ว การที่จะทำให้ตัวละครที่มีชุดเป็นสีหลักเพียงแค่สีเดียวจนมองเรือนร่างไม่ออก เกิดความโดดเด่นขึ้นมามากขึ้น จึงมีการนำสีที่ตัดกับสีของชุดให้มาเป็นสีกางเกงใน ซูเปอร์แมนใส่กางเกงสีแดงบนชุดน้ำเงิน แบตแมนใส่กางเกงสีดำบนชุดสีเทาตัดด้วยเข็มขัดสีเหลือง วันเดอร์วูแมนใส่กางเกงสีฟ้าลายดาวสีขาวตัดกับเสื้อสีแดงและเหลือง
การทำแบบนี้กลับเป็นการเน้นส่วนขาและบั้นท้ายให้โชว์เรือนร่างที่ดูแข็งแกร่งมากขึ้น และด้วยข้อจำกัดนี้เองก็ยิ่งทำให้ซูเปอร์ฮีโร่หน้าใหม่ ๆ หลังจากนั้น เกิดขึ้นมาพร้อมกับการสวมกางเกงในทับไว้ด้านนอกนั่นเอง
DC Comics
ซูเปอร์แมนกับกางเกงในที่หายไป!
ยุคสมัยเปลี่ยน ค่านิยมต่าง ๆ ก็เปลี่ยนไป รวมถึงเรื่องกางเกงในที่แสดงความแข็งแกร่งดุจชายชาตรีที่ก็เริ่มกลายเป็นแฟชั่นที่ดูล้าสมัย จนแฟน ๆ การ์ตูนต่างหยิบเอามาล้อเลียนตัวละครให้ทางสำนักพิมพ์ได้เห็นกันอยู่แทบทุกที่
จนพักหลังมานี้ เราก็แทบไม่เห็นชุดซูเปอร์ฮีโร่ในภาพยนตร์ที่มีการเอากางเกงในมาสวมทับข้างนอกกันอีกแล้ว เรียกได้ว่าจาก 90% ลดมาเหลือราว ๆ 10% ในเวลาแค่ทศวรรษเดียว อย่างซูเปอร์แมนก็เปลี่ยนไปตั้งแต่ภาค Man of Steel ที่เข้าฉายในปี 2013 โดยมีการปรับชุดให้ดูทันสมัยมากขึ้น เอากางเกงในสีแดงออกไปเพื่อทำให้เข้ากับหนังที่สร้างมาด้วยอารมณ์ที่ซีเรียสจริงจังขึ้นนั่นเอง
เพราะถ้าว่ากันตามตรง ในยุคที่หนังซูเปอร์ฮีโร่กำลังดังเปรี้ยงปร้างและเป็นตัวทำเงินหลักให้กับหลาย ๆ สตูดิโอแบบนี้ ตัวหนังเองจำเป็นต้องเข้าถึงกลุ่มผู้ชมที่กว้างขึ้นกว่าแค่คนที่ชอบอ่านการ์ตูน แล้วถ้าผู้สร้างยังจะยึดติดอยู่กับเอกลักษณ์ดั้งเดิมของชุดซูเปอร์ฮีโร่แล้วล่ะก็ เมื่อผู้บริโภคที่ชอบดูหนังทั่วไปมาดูเข้า คงเกิดความรู้สึกว่าชุดในหนังซูเปอร์ฮีโร่มันดูเด๋อ ๆ มากเลยทีเดียว (ถึงแฟนการ์ตูนจะชินแล้วก็เถอะ)
ในด้านการ์ตูนฉบับหนังสือเอง กางเกงในก็หายไปเยอะมากแล้วเช่นกัน ส่วนหนึ่งก็อาจจะเป็นเพราะระบบการพิมพ์สีที่ดีขึ้นเทียบกับสมัยก่อนอย่างเทียบกันไม่ติด ทำให้นักวาดสามารถใช้เทคนิคอื่น ๆ อย่างเช่นการเน้นด้วยแสงและเงา เพื่อนำเสนอคอนเซ็ปต์เรือนร่างที่แข็งแกร่งสมชายชาตรีดังเดิมได้
แม้ฮีโร่ที่ไม่ได้ใส่กางเกงในข้างนอกตั้งแต่แรกอย่างเดอะแฟลช สไปเดอร์แมน กรีน แลนเทิร์น ไปจนถึงฮีโร่เกราะเหล็กอย่างไอรอนแมน ก็ยังไม่ลืมที่จะมีการเน้นส่วนเป้าด้วยแสงและเงาเพื่อให้ตัวละครดูมีความกำยำและแข็งแกร่งเช่นกัน
DC Comics
ความเป็น “ฮีโร่” ที่อยู่ข้างใน ไม่ใช่แค่เครื่องแบบ
ไม่ใช่เรื่องง่ายเลยที่เหล่าผู้สร้างสรรค์จะตัดสินใจเปลี่ยนดีไซน์ชุดซูเปอร์ฮีโร่ให้ไม่เหมือนใส่กางเกงในไว้ด้านนอก เพราะมันถือเป็นสัญลักษณ์หนึ่งที่คุ้นหน้าคุ้นตาของแฟน ๆ การ์ตูนที่ตามอ่านมาอย่างยาวนาน
แต่ในขณะที่วงการการ์ตูนและนักเขียนกำลังสำรวจความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ในการสื่อสารตัวละคร พวกเขาก็ได้ค้นพบว่า เรากำลังอยู่ในยุคที่ซูเปอร์ฮีโร่สามารถดูแข็งแกร่ง ทรงพลัง และสร้างแรงบันดาลใจได้ด้วยความลึกของเนื้อเรื่อง หรือความเชื่อที่ตัวละครแสดงออกมา โดยไม่จำเป็นต้องมีเครื่องแต่งกายชิ้นใด ๆ อย่าง “กางเกงในสวมทับ” ซึ่งเป็นเพียงแค่สัญลักษณ์หนึ่งเท่านั้น
การเอาสัญลักษณ์นี้ออกไป จึงเป็นการสร้างอิสรภาพและเปิดช่องให้นักเขียนในยุคปัจจุบันได้เติมแต่งความคิดสร้างสรรค์ลงไปใน “เครื่องแบบซูเปอร์ฮีโร่” ของตัวเองได้อีกมากมาย ไม่ว่าจะในด้านฟังก์ชันตามเนื้อเรื่อง หรือแม้แต่จะเป็นการปรับการแต่งกายให้ดูเข้ากับสังคมปัจจุบันก็ตาม
ที่มา : บทความ “Why do Superman and other superheroes wear underwear over pants? Know the secret” จาก www.devdiscourse.com
บทความ “Ever wondered why superheroes wear underwear on the outside?” โดย KC Archana จาก www.indiatoday.in
บทความ “A brief defence of classic comics costume design – Why removing superheroes’ trunks creates a new problem (and how to fix it)” โดย Leon Miller จาก https://thepopculturestudio.com
บทความ “ซุปเปอร์แมนกับกางเกงในที่หายไป !!! เพราะอะไร !?” โดย SmileC is จาก www.plotter.in.th
บทความ “Origin Story: The Creation of Superman” โดย Cassandra Burris จาก www.ohiohistory.org
บทความ “10 Superheroes Who Actually Do Wear Underwear On The Outside” โดย Patrick Lehman จาก www.cbr.com
เรื่อง : สโรชา พรรณพิสิฐ