โปรดอัพเดตเบราว์เซอร์

เบราว์เซอร์ที่คุณใช้เป็นเวอร์ชันเก่าซึ่งไม่สามารถใช้บริการของเราได้ เราขอแนะนำให้อัพเดตเบราว์เซอร์เพื่อการใช้งานที่ดีที่สุด

ทั่วไป

การทำงาน ชีวิตสุดที่รัก และการก้าวผ่านสภาวะหมดไฟของ ‘อุทิศ เหมะมูล’

นิตยสารคิด

อัพเดต 08 ก.ค. 2568 เวลา 23.31 น. • เผยแพร่ 08 ก.ค. 2568 เวลา 23.31 น.
uthis-haemamool-cover

หากถามว่า “ชีวิตคือสิ่งใด” คำตอบที่ได้อาจมากมายไม่รู้จบ กระนั้นเมื่อมองดูความเป็นไปในชีวิตประจำวัน มองบนปัจจัยพื้นฐานการดำรงอยู่ของยุคสมัย การทำงานคือสิ่งที่ไม่อาจแยกขาดออกจากชีวิตได้ บางคนอาจบอกว่า งานไม่ใช่ทุกสิ่ง นั่นก็เป็นความจริงหนึ่ง แต่ขณะเดียวกัน เราคงปฏิเสธไม่ได้ว่า การทำงานหรือการลงมือทำบางสิ่งได้มอบคุณค่าของการมีอยู่ให้กับมนุษย์ และหลายครั้งการทำงานนี่เอง ที่เป็นสิ่งกำหนดรูปแบบของชีวิต เมื่อด้านใดด้านหนึ่งประสบกับปัญหา ไม่มากก็น้อย ย่อมส่งผลกระทบกับอีกด้านเสมอ

อุทิศ เหมะมูล หรือ ‘พี่ม่อน’ ที่หลายคนรู้จัก คือนักเขียนรางวัลซีไรท์ ประจำปี 2552 จากหนังสือนวนิยาย ลับแล, แก่งคอย และเจ้าของรางวัลศิลปาธร สาขาวรรณศิลป์ มีผลงานเขียนเป็นที่ประจักษ์มากกว่ายี่สิบเล่ม นอกจากนี้พี่ม่อนยังเป็นศิลปินภาพวาดที่มีผลงานจัดแสดงมาแล้วหลายครั้ง ล่าสุดพี่ม่อนออกหนังสือเล่มใหม่ สุดที่รัก Book II รวมถึงนิทรรศการแสดงผลงานศิลปะ ประคองไฟ ที่เพิ่งจบไปเมื่อเดือนเมษายน ซึ่งทั้งสองอย่างนั้น เป็นผลที่เกิดจากการก้าวผ่านสภาวะหมดไฟ หรือที่พี่ม่อนเรียกว่า ‘วิกฤตวัยกลางคน’

และนั่นคือที่มาของบทสัมภาษณ์ชิ้นนี้ เรากำลังชวนพี่ม่อนคุยถึงเรื่องการทำงาน การจัดการเวลา การรับมือกับปัญหา การลุกขึ้นมาเปลี่ยนแปลงและกอบกู้ และแน่นอน - การก้าวผ่านสภาวะหมดไฟ ทั้งในฐานะนักเขียน ศิลปิน และในฐานะมนุษย์คนหนึ่ง

พี่ม่อนมีเวลาทำงานและเวลาพักประจำไหม
แค่ครึ่งเช้า เท่านั้นก็เต็มที่แล้ว เต็มที่กับความคิด กับพลังงานที่ต้องใช้ในแต่ละวัน ที่เหลือจากนั้นไม่มีสมาธิแล้ว ช่วงบ่ายก็เหมือนเป็นเวลาพัก ซึ่งพูดถึงเวลาเขียนหนังสือ มันก็จะครอบคลุมหมด มันไม่ใช่แค่หนังสือที่เป็นนิยายของเรา แต่อาจเป็นงานพิสูจน์อักษร หรือเป็นบรรณาธิการให้หนังสือเล่มอื่น ก็จัดอยู่ในช่วงเวลาเช้านั้น นอกจากช่วงที่งานชุกมาก ๆ อย่างช่วงงานสัปดาห์หนังสือ ช่วงเช้าก็จะทำงานของตัวเอง แล้วช่วงบ่ายถึงจะเป็นงานอื่น ๆ

ตารางเวลา จำเป็นสำหรับนักเขียน-ศิลปินไหม
จำเป็นมาก คนที่ทำงานศิลปะมาได้ระยะเวลาหนึ่ง ตารางงาน ระเบียบวินัยของตัวเองที่สร้างขึ้นมาได้ เป็นสิ่งจำเป็นที่ทำให้เราสามารถทำงานได้อย่างสม่ำเสมอ

คุณจะเขียนหนังสือหนึ่งเล่มไม่ได้ ถ้าไม่ได้เริ่มเขียนไปทีละหน้า แม้จะมีวันหนึ่งที่คุณอาจไม่ได้ใช้หน้านั้นเลย

สำหรับพี่ม่อน เวลาทำงานกับเวลาพักแยกขาดออกจากกันได้จริงไหม
ไม่ได้แยกขาดออกจากกันหรอก เอาเข้าจริงมันรางเลือนมาก เพียงแต่เวลาทำงานที่เล็งเห็นผลชัดเจน หรือที่เรียกว่าเวลาเข้างานเหมือนคนทำงานอื่น ๆ เราก็จะมีเวลาตั้งแต่หกโมงเช้าถึงสิบเอ็ดโมง ส่วนเรื่องการคิดที่นอกเหนือจากนั้น มันเป็นไปตลอดวันอยู่แล้ว ถามว่าแล้วทำยังไง ก็ปล่อยให้คิดไป ถ้ามันเป็นความคิดที่น่าสนใจก็โน้ตไว้ เราอาจกระโดดขึ้นมาจากการพักผ่อนตอนบ่ายสามแล้วจดว่ามีความคิดนี้เข้ามาในหัว แต่จะลงมือทำจริง ๆ ก็ตามเวลา ตอนเช้าของวันถัดไป

ไม่มีการทำงานนอกเวลาเลยเหรอ เหมือนกับการทำโอที
เราไม่มี เพราะเราจัดระเบียบไว้ชัดเจน อย่างมากก็โน้ตไว้ ซึ่งจะเป็นตัวที่บอกว่าไอ้ที่เราคิดขึ้นมาได้ มันสำคัญกับเรามากน้อยแค่ไหน ตอนที่ยังหนุ่มกว่านี้ เราคิดว่าอะไรที่แวบเข้ามาในหัว ถ้ามันเป็นจริงเป็นจังมากพอ มันต้องอยู่กับเราไปถึงพรุ่งนี้ หรืออาจเป็นปี ๆ เลยก็ได้ เราเชื่อสิ่งนี้เสมอ เพราะแบบนั้น ถ้าความคิดอะไรที่แวบเข้ามาแล้วหายไปในเช้าวันถัดไป แสดงว่ามันไม่ได้สำคัญ สำหรับเรา มันก็เป็นตัวกรองอย่างหนึ่ง

อาชีพนักเขียน-ศิลปิน เป็นอาชีพที่ต้องใช้ความรักและความลุ่มหลงในงานมากพอสมควร พี่ม่อนเคยรู้สึกเบื่อหรือเหนื่อยมากๆ กับงานไหม
มันเป็นความรู้สึกเบื่อและเหนื่อยเหมือนคนออกกำลังกาย ต่อให้เบื่อให้เหนื่อยยังไง ก็ยังต้องทำ เพราะมันเป็นสิ่งเดียวที่เรารักและมีแพสชัน เรามองว่าทั้งเบื่อและเหนื่อยหรือความรู้สึกไม่อยากทำ เป็นวงจรของกระบวนการทำงานอยู่แล้ว ยังไงก็ต้องเกิดขึ้น ซึ่งเราว่ามันเป็นอารมณ์ที่ไม่ได้หนักหนาสาหัสที่นักเขียนจะผ่านไปไม่ได้ เราต้องยอมรับให้ได้ว่า มันจะมีสักครั้งหรือหลายครั้งที่จะเกิดขึ้นกับตัวนักเขียนอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเบื่อหรือไม่อยากทำ

ช่วงที่ผ่านมา เราก็เจอวิกฤตใหญ่ คือไม่ใช่แค่เบื่อ ทำงานไม่ได้หรือไม่อยากทำงาน แต่เบื่อตัวเอง เบื่อบุคลิกภาพของตัวเอง เบื่อความคิดของตัวเอง คือความเหม็นเบื่ออย่างมาก เป็นความรู้สึกไม่อยากอยู่ในร่างกายและหัวสมองอันนี้แล้ว จนมันต้องผ่านช่วงเวลาของการหาวิธีว่าเราจะผ่านวิกฤตของการไม่นับถือตัวเองไปได้อย่างไร เพราะยังไงเราก็ต้องอยู่กับความรู้สึกนึกคิดและอารมณ์ของร่างกายนี้

พี่ม่อนผ่านมาได้ยังไง เริ่มจากการยอมรับ หรือยังไง
เราจะยอมรับมันไม่ได้เลย ถ้าเราไม่คิดกับมันอย่างยิ่งยวดและจริงจัง และด้วยการทำในสิ่งที่ควรจะต้องทำ มันไม่มีอะไรที่แก้ได้แบบพลิกฝ่ามือ ทุกอย่างในชีวิต ทุกความสำเร็จมันจะเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป เราเชื่อเรื่องการทำงานหนัก การฝึกฝน เราไม่เชื่อเรื่องพรสวรรค์ เพราะอย่างนั้น สิ่งที่เราได้มาทั้งหมด มันคือสิ่งที่เราพยายามและไขว่คว้าให้ได้มาครอบครอง เมื่อได้มาแล้ว เราก็จะรู้สึกภูมิใจมาก ๆ กับความพยายามอย่างหนัก กับการเคี่ยวเข็ญตัวเอง เพื่อไปให้ถึงจุดหมาย ซึ่งการไปถึงจุดหมายไม่ใช่หลับตาแล้วถึงเลย คุณจะเขียนหนังสือหนึ่งเล่มไม่ได้ ถ้าไม่ได้เริ่มเขียนไปทีละหน้า แม้จะมีวันหนึ่งที่คุณอาจไม่ได้ใช้หน้านั้นเลย มันมีทั้งการก้าวไปข้างหน้าและการถอยหลังอยู่ตลอดเวลาในกระบวนการของการทำงานเขียน มันไม่มีหรอกที่ทำแล้วได้ทุกวัน ได้ตลอด ได้อย่างเดียวจนถึงจุดหมาย กระบวนการของการเขียนหนังสือและการใช้ชีวิต คือการทำความเข้าใจให้ได้ว่าสิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่เราต้องโอบรับไว้ทั้งหมด ไม่ใช่โอบรับแค่ความสำเร็จและความหวัง ความผิดหวังก็เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการที่เราต้องเรียนรู้เพื่อที่จะทำงานต่อไป

ทำสิ่งที่ตัวเองรักต่อไป หาที่ทางให้กับการมีชีวิตเพื่อที่จะมีโอกาสทำในสิ่งที่ตัวเองรัก ไม่ว่าจะต้องไปทำงานอะไรเพื่อให้ได้ค่าครองชีพ

เมื่อคิดงานไม่ออก ทำออกมาแล้วยังไม่ชอบ พี่ม่อนทำยังไง เค้นตัวเองไหม
คงรูทีนของตัวเองไว้ แต่ไม่ต้องคาดคั้นหรือเค้นว่าต้องเขียนให้ได้ ถ้าเขียนไม่ได้ ก็แค่หยุดพักแล้วไปหาประสบการณ์อื่น ไปมองมาก ๆ ไปเห็นมาก ๆ เอาตัวเองออกไปในเส้นทางที่ยังไม่เคยไป เพื่อเปิดรับประสบการณ์ใหม่ ภาพผ่านดวงตาอันใหม่ ออกเดินทาง พบเจอกับคนที่เราไม่คิดว่าจะเข้าใจเขา การเอาตัวเองออกไปจากความคิดและความคุ้นชินที่อาจเป็นอุปสรรคของการทำงาน วิธีที่ง่ายที่สุดคือคุณต้องไปเจอสิ่งใหม่ ๆ ไปหาวิธีมองใหม่ ๆ ผ่านประสบการณ์ ไม่ใช่ผ่านการเขียน เพราะการเขียนเป็นเหมือนวิธีประคองตัวเอาไว้ซึ่งเป็นรูทีนที่ยังไงก็ต้องทำ โอเค-คุณเขียนนิยายไม่ออก แต่ยังไงคุณก็ต้องทำอะไรบางอย่าง ไม่ว่าจะตื่นมาแล้วนั่งจดบันทึกความคิดความรู้สึก หรือมีงานอื่น ๆ ที่ต้องทำเพื่อหารายได้ เราก็ต้องทำไป เรียกว่าประคองตัวไว้ ส่วนงานเขียนที่ยังไปไม่ได้ เราก็ต้องหาเส้นทางใหม่ ๆ เพื่อให้เกิดแรงบันดาลใจ มันต้องทำไปด้วยกันทั้งสองด้าน

เห็นจากเฟซบุ๊กว่าพี่ม่อนชอบทำอาหาร การทำอาหารถือเป็นการผ่อนคลายจากงานที่ทำไหม
ไม่เคยคิดว่าจะทำอาหารกินเอง เพราะก่อนหน้านี้เราทำอะไรไม่เป็นเลย จับมีดยังไม่เป็น จับแป๊บเดียวเดี๋ยวก็ต้องมีเฉือนนิ้วตัวเอง เป็นเรื่องของวัยเนอะ มันมาจากเงื่อนไขหลายอย่างที่จู่ ๆ ก็มาเอง

การทำอาหาร-ปฏิเสธไม่ได้เลยว่ามาพร้อมกับปัญหาสุขภาพ หลังจากตรวจพบความดันสูง พวกโรค NCDs แล้วเราต้องปรับเปลี่ยนเรื่องอาหารการกินของตัวเอง มันเริ่มมาจากจุดนั้น แล้วถามว่าซื้อกินไม่ง่ายกว่าเหรอ เรารู้สึกว่าอาหารตามร้านต่าง ๆ เต็มไปด้วยน้ำตาล เครื่องปรุงรส เต็มไปด้วยสิ่งที่ไม่ดีกับสุขภาพ เราก็เลยมาคิดว่าจะทำยังไงให้ได้สารอาหารแบบเต็มเม็ดเต็มหน่วยโดยที่ไม่ต้องปรุงมากนัก

เราเริ่มต้นด้วยการกินคีโต เน้นโปรตีนกับไขมัน กินพวกไก่ต้ม ผักลวก สลัด ทำได้ประมาณสามสี่เดือนก็เริ่มตัน เมนูเริ่มซ้ำ พอผ่านไปราวครึ่งปีเลยออกจากคีโต เปลี่ยนมาเป็นโลว์คาร์บ กินคาร์โบไฮเดรตได้บ้าง อีกอย่างหนึ่งคือน้ำมัน น้ำมันเป็นสิ่งที่อยู่ในชีวิตประจำวันยิ่งกว่าเครื่องปรุงต่าง ๆ ที่เรากินเข้าไปเสียอีก แล้วตามร้านอาหารเขามักจะใช้น้ำมันพืชที่ทนความร้อนได้น้อย เราเลยเลือกใช้น้ำมันที่ทนความร้อนได้สูงอย่างน้ำมันรำข้าว มันก็ต้องดูยิบย่อยไปหมดกับอะไรที่เอาเข้าไปในร่างกาย แต่เมื่อถอนพิษแป้ง พิษน้ำตาลออกไป สุขภาพก็ดีขึ้น

มีอย่างอื่นที่ทำแล้วเหมือนเป็นการพักจากงานอีกไหม
ออกกำลังกายสัปดาห์ละสามสี่วัน สิ่งนี้มาพร้อมกับการทำอาหาร เรียกว่าต้องดูแลตัวเองทั้งระบบ พูดถึงเรื่องออกกำลังกาย บางทีเราต้องเจอวิธีออกกำลังกายที่ชอบด้วย ก่อนหน้าที่จะมาออกกำลังกายแบบ HIIT กับ Weight Training อย่างในปัจจุบัน เราเคยวิ่งบนลู่วิ่ง ปรากฏว่าเป็นวิธีออกกำลังที่เราชอบน้อยที่สุด จะขึ้นลู่วิ่งแต่ละทีก็คิด วันนี้ออกกำลังกายอีกแล้วเหรอ ไม่อยากทำ มันไม่มีพลังใจ พอวิ่งไป ๆ ดูเวลาว่าเท่าไรแล้ววะ ฮะ! ห้านาที กูวิ่งไปแค่ห้านาทีเองเหรอ (หัวเราะ) เพราะแบบนั้นคุณเลยต้องหาวิธีออกกำลังกายที่กระตุ้นให้อยากออกด้วย

จากนิทรรศการ ประคองไฟ ที่เพิ่งจบไป และจากหนังสือเล่มใหม่ สุดที่รัก Book II เราได้รู้ว่าทั้งสองอย่างนั้นเกิดจากการพี่ม่อนเผชิญกับสภาวะหมดไฟ หรือที่เรียกว่า ‘วิกฤตวัยกลางคน’ อยากรู้ว่าอะไรที่ทำให้เกิดสภาวะนั้น และการหยุดพักช่วยได้ไหม
ถ้านับกระบวนการของการหยุดพักเป็นการรีเซ็ตตัวเองก็ถือว่าช่วยได้ ช่วงที่เราทำอะไรก็ไม่ชอบเลย วาดรูปก็ไม่ชอบ สิ่งที่เคยมีแพสชันก็กลับไม่ชอบ เขียนหนังสือแล้วพอมาอ่านทวนก็รู้สึกว่ากูเบื่อไอ้นี่จังเลย มองไปแล้วพบว่า นี่มันไม่ใช่คนที่น่าพอใจเลย ซึ่งโดยรูปแบบของชีวิตประจำวัน เราก็พักเรื่องนี้แล้วไปใส่ใจกับการทำกับข้าวและการออกกำลังกาย หรือการเปลี่ยนแปลงการดื่ม แต่ก่อนเราชอบเบียร์มาก ตอนนี้เปลี่ยนมาชอบไวน์ หันไปศึกษาประวัติศาสตร์ของไวน์ ด้านหนึ่งเพื่อเติมความรู้ อีกด้านหนึ่งคือการออกจากความจับจด จากสิ่งที่ต้องเผชิญหน้าแล้วไม่ชอบ สิ่งที่ยังไม่คลี่คลายไปเป็นอย่างอื่น สิ่งที่เรายังไม่โตขึ้นสักที ซึ่งแน่นอนว่าการคลี่คลายหรือการโตขึ้นมันไม่ได้มาจากการบีบคั้นเค้นคอว่า เฮ้ย แกต้องโตเดี๋ยวนี้ ต้องหมดความทุกข์เดี๋ยวนี้ เรื่องพวกนี้บังคับกันไม่ได้

เราเลยย้ายความสนใจและการกระทำของตัวเองไปสู่รูทีนอื่น ๆ แล้วเดี๋ยวมันก็จะเข้ามาเอง เพราะไม่ว่าจะทำอะไรหรือมีวิชาชีพแบบไหน คุณจะได้ประสบการณ์และความรู้เพิ่มเติมจากการทำอย่างอื่นเสมอ เหมือนกับเวลาทำกับข้าว เราเข้าใจแล้วว่าถ้ามีเขียงเดียว ทำไมต้องหั่นผักให้เสร็จก่อนแล้วค่อยหั่นเนื้อ หรือแม้แต่การจัดลำดับการออกกำลังกาย ทำไมท่านี้ต้องต่อด้วยท่านี้ ไม่ใช่ว่าคุณจะใช้พลังงานให้หนักที่สุดแล้วจบ แต่ในหนึ่งเซสชันจะประกอบไปด้วยหนัก เบา ผ่อน เพื่อให้คุณก้าวต่อไปให้ครบสามสิบนาที ไม่ใช่ว่าคุณอัด ๆ เดี๋ยวก็ช็อกตายพอดี เรื่องพวกนี้มันไม่ได้ผลเร็วทันใจในวันเดียว ของทั้งหมดบนโลกอาศัยการทำสม่ำเสมอ แม้แต่การเขียนหนังสือ

มนุษย์มีศักยภาพมากนะ ถ้าคุณรักชอบสิ่งไหน คุณจะมีเวลาให้เสมอ

ในวันปิดนิทรรศการศิลปะของพี่ม่อน มีการเสวนา ‘มีชีวิตอยู่อย่างไรในโลกที่ไม่เอื้อให้ทำงานที่รักได้เพียงอย่างเดียว’ สำหรับพี่ม่อน สรุปแล้วการเป็นนักเขียนหรือศิลปินอย่างเดียวสามารถอยู่ได้ไหม
อยู่ได้ แต่อยู่ไม่ได้ทุกคน และเราว่า 95% อยู่ไม่ได้ ในแวดวงของนักเขียนหรือศิลปินทั้งหมด ไม่ได้รับประกันว่าคุณจะอยู่ได้โดยการทำงานเพียงอย่างเดียว ทุกวันนี้เราก็อยู่ไม่ได้ด้วยการทำงานเพียงอย่างเดียว เราอยากให้นักเขียนทุกคนมองว่า ถ้าอยากให้สิ่งที่รักอยู่กับตัวเองต่อไป เราต้องทำงานอย่างอื่นควบคู่ไปด้วย เพราะในโลกปัจจุบันมันไม่เอื้อจริง ๆ

อยากให้พี่ม่อนพูดถึงหนังสือเล่มใหม่ สุดที่รัก Book II
นี่แหละเป็นผลที่เกิดหลังผ่านการไม่ชอบตัวเองในตอนที่เขียนหนังสือไม่ออก เรารู้สึกว่าตัวเองคนก่อนเป็นคนที่ชอบเล่าเรื่องมากเลย ชอบพูดเยอะ ฟุ้งไปหมด สิ่งนี้ส่งผลต่อรูปแบบทางการเขียนหนังสือ สุดที่รัก Book II ที่ถูกทอนออกเป็นห้วง ๆ สั้น ๆ แล้วประกอบรวมกันเป็น Fragment ปะติดเข้าด้วยกัน เรารู้สึกว่าเป็นชุดความคิดที่เราพอใจกับมัน เราพอทนตัวเองไหว จากอุทิศคนก่อนที่คุยอะไรยาว ๆ เยอะ ๆ ซึ่งเราไม่ค่อยชอบคนนั้นเท่าไร เป็นการค้นพบวิธีหรือรูปแบบในการเล่าเรื่องที่ทำให้เราชอบตัวเองมากขึ้น และก้าวพ้นไปจากตัวเองคนเก่าได้

หากย้อนกลับไปมองตอนที่บอกว่าไม่ชอบตัวเอง พี่ม่อนคิดว่าสภาวะนั้นเกิดจากอะไร
อย่างที่บอกว่าเป็นวิกฤตชีวิตวัยกลางคน เราเห็นตามสื่อต่าง ๆ พูดกันเรื่อง Burnout เราอยากบอกว่า Burnout ก็เป็นส่วนประกอบหนึ่ง มันเหือด รู้สึกไม่อยากลุกขึ้นทำอะไรเลย สภาวะนี้เกิดจากวิกฤตชีวิตของตัวเราเอง ซึ่งมันใหญ่มาก การที่เรามีโรครุมเร้า นั่นก็เป็นองค์ประกอบหนึ่ง การมีทัศนคติแบบหนึ่งแล้วลุ่มหลง มีแพสชันกับการดื่มเบียร์ ก็บ่อนทำลายชีวิตของเราเหมือนกัน ซึ่งมันจบไปแล้ว รวมถึงปัญหาส่วนตัวอีกหลายเรื่องที่เราทำมันพังเองกับมือ หลังจากนั้นคือการคิดอย่างจริงจัง ว่าเราจะรับผิดชอบชีวิตและกอบกู้สิ่งเหล่านั้นขึ้นมาได้ยังไง เพื่อให้เรายังนับถือตัวเองได้

คำแนะนำเกี่ยวกับการทำงาน หรือที่พี่ม่อนเรียกว่า ‘การประคองไฟ’ สำหรับนักเขียนและศิลปิน
ทำสิ่งที่ตัวเองรักต่อไป หาที่ทางให้กับการมีชีวิตเพื่อที่จะมีโอกาสทำในสิ่งที่ตัวเองรัก ไม่ว่าจะต้องไปทำงานอะไรเพื่อให้ได้ค่าครองชีพ

ทุกปัญหาในชีวิตของคนเรา ไม่ได้หมดไปเพราะเรารอให้มีใครสักคนมาแก้ไขให้ นอกจากเราต้องลุกขึ้นมาจัดการ รับมือและแก้ไขกับตัวเอง ถ้าเราบอกว่าไม่มีเวลาเขียนหนังสือเลย มีแรงบันดาลใจในการเขียนมากเลย แต่ติดเรื่องนั้นเรื่องนี้ ก็ต้องไปนั่งรื้อเวลาในชีวิตของตัวเองว่ามันสำคัญขนาดไหน ถ้าสำคัญมาก คุณก็ต้องหาเวลาทำมันให้ได้ มนุษย์มีศักยภาพมากนะ ถ้าคุณรักชอบสิ่งไหน คุณจะมีเวลาให้เสมอ

Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...

วิดีโอแนะนำ

ข่าว ทั่วไป อื่น ๆ

มวลอากาศเย็นระลอกใหม่แผ่ปกคลุม เตือน 12 จังหวัด มีฝนฟ้าคะนอง

TNews

ครูปรีชา ยอมจ่าย 1.7 ล้านบาท ชดใช้ลุงจรูญคดีเบิกความเท็จ

คมชัดลึกออนไลน์

"ดร.เอ้" ลั่น คนไทยต้องไม่ตายฟรี ขอเป็นนายกฯ ลงมาดูความปลอดภัยให้ประชาชน

คมชัดลึกออนไลน์

“นโยบาย” กับ “การเลือกตั้ง”

สยามรัฐ
วิดีโอ

เพจดัง แฉสาวช่วยหาเสียงพรรคดังเบี้ยวแชร์หลักแสน เหยื่อรวมตัวจี้คืนเงิน-พรรคตรวจสอบด่วน

BRIGHTTV.CO.TH

ความคืบหน้า ชายแดน บ้านหนองจาน จ.สระแก้ว

TOJO NEWS
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...