ไม่ใช่แค่ทักท้วง แต่ต้องทวงสิทธิ์! เปิดภารกิจ นศ.มทร.ธัญบุรี ขยี้ความคลุมเครือในคืน ‘นับคะแนน’
หน้าที่ของพลเมืองจบลงที่คูหาเลือกตั้ง หรือเพิ่งเริ่มต้นขึ้นหลังปิดหีบกันแน่ ?
ปรากฏการณ์ในค่ำคืนวันนับคะแนนที่หน่วยเลือกตั้ง เขต 7 จ.ปทุมธานี ภายใน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี (มทร.ธัญบุรี) กลายเป็นบทเรียนสำคัญที่กลุ่มคนรุ่นใหม่ร่วมกันสร้างขึ้น เพื่อพิสูจน์ว่าการเป็น พลเมืองตื่นรู้ (Active Citizen) นั้น ไม่ใช่แค่การออกมาเรียกร้อง ทักท้วง แต่สิ่งที่เกิดขึ้นคือความกล้าหาญกับบทบาทการตรวจสอบอำนาจรัฐ
อะไร ? คือแรงผลักดันที่ทำให้พวกเขากล้าลุกขึ้นมาท้าทายระบบ The Active ชวนไปหาคำตอบนี้จากปากของพวกเขากัน
“มาทำไม ?” เป็นประโยคจากเจ้าหน้าที่ประจำหน่วย ที่ตั้งคำถามกับประชาชนหลังพวกเขาตั้งใจเปิดประตูกระจกเข้าไปสังเกตการณ์นับคะแนน หลังปิดหีบเลือกตั้งตอน 5 โมงเย็น
หนึ่งในนักศึกษาจึงตอบกลับไปในเชิงตั้งคำถามเช่นกันว่า ทำไม ? จะเข้ามาไม่ได้ในเมื่อเป็นสิทธิประชาชนสามารถเข้ามาดูได้ เสียงจากคนในห้องก็ตอบกลับมาว่า ไม่สามารถเข้ามาได้ เพราะจะทำลายสมาธิเจ้าหน้าที่ทำงานอยู่ และได้ไล่ให้กลุ่มนักศึกษาที่จะมาติดตามการนับคะแนน ออกมาจากห้องกระจกนั้น
เหตุการณ์นี้นำไปสู่จุดเริ่มต้นของการทำให้บรรยากาศนับคะแนนเต็มไปด้วยความคลุมเครือ จนเกิดคำถามว่า การกระทำแบบนี้ของเจ้าหน้าที่ โปร่งใสหรือไม่ ?
สตางค์ – ภัครรัณภรณ์ กลิ่นชวนชื่น หนึ่งในกลุ่มตัวแทนนักศึกษาที่เฝ้ารอการนับคะแนนในช่วงเย็นวันนั้น บอกกับ The Active ว่า หลังจากนั้นประมาณช่วง 6 โมงเย็น กลุ่มนักศึกษาได้โพสต์สถานการณ์ผิดปกตินี้เข้าไปในกลุ่มของมหาวิทยาลัย ซึ่งในตอนนั้นเจ้าหน้าที่ได้ให้เข้าไปดูคะแนนได้ แต่ไม่ให้ดูว่ามีจำนวนบัตรดี บัตรเสียเท่าไหร่ พอมีการโพสต์ลงไปเรื่อย ๆ ก็เริ่มมีนักศึกษา 10-20 คน ไปประท้วงอยากให้นับคะแนนใหม่ แต่ในช่วงแรกไม่เป็นผล พอสถานการณ์เริ่มตึงเครียดมากขึ้น เขาก็แจ้งว่าให้ไปร้อง กกต.
“เขาแจ้งเหตุผลที่ไม่สามารถนับคะแนนใหม่ได้ เนื่องจากปิดหีบไปแล้ว ซึ่งนักศึกษาที่เฝ้าอยู่ ก็ย้ำว่าได้คัดค้าน ทักท้วงก่อนหีบนับคะแนนจะปิด”
ในระหว่างการเจรจา สตางค์ จึงได้โพสต์ลงกลุ่มมหาวิทยาลัย และเรียกร้องให้เพื่อน ๆ นักศึกษาออกมากดดัน ไม่ให้เจ้าหน้าที่กลับ และเรียกร้องให้นับคะแนนใหม่เท่านั้น เรื่องราวเริ่มบานปลายเมื่อทางเจ้าหน้าที่ได้เรียกตำรวจเข้ามาเจรจาด้วย
“เราตัดสินใจลุกขึ้นมาเพราะเรารู้สึกว่าการทำงานของ กกต. ไม่แจ้งให้เราเห็นตั้งแต่แรก และไม่ให้ไลฟ์สดเลยตั้งแต่แรก ก็เลยเป็นเรื่องไม่ปกติสำหรับตัวเอง”
มุจลินท์ ศรีแก้ว นักศึกษา ชั้นปีที่ 2 จากสาขาบริหารธุรกิจระหว่างประเทศและโลจิสติก คณะบริหารธุรกิจ หลักสูตรนานาชาติ ก็ยอมรับในตอนนั้นเธอและเพื่อน ๆ อีกหลายคน ตั้งข้อสงสัยว่าเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยเลือกตั้งจะทุจริตการนับคะแนน เนื่องจากไม่ยอมให้นักศึกษาเข้าไปสังเกตการณ์ ฟังผลการนับคะแนน และโดนไล่ออกมาโดยอ้างว่ารบกวนเจ้าหน้าที่
“ผ่านไปสักพัก ก็มีเจ้าหน้าที่คนหนึ่ง ไม่ทราบว่าชื่ออะไร แต่งตัวเต็มยศ เดินถือไมค์เข้ามาคุยกับกลุ่มนักศึกษา เรื่องที่เราเรียกร้องให้รีเช็กคะแนนใหม่ แต่เขาก็ให้เหตุผลว่าไม่สามารถรีเช็กคะแนนใหม่ได้เพราะว่า มันผิดกฎอะไรซักอย่างของเขา ซึ่งตัวของนักศึกษาก็ไม่ทราบ”
แต่สิ่งที่กลุ่มนักศึกษาตอบกลับไป คือ ทำไมจะเช็ก หรือนับคะแนนใหม่ไม่ได้ เพราะหากเกิดข้อผิดพลาด หน่วยอื่น ๆ ก็นับคะแนนใหม่เหมือนกัน แล้วเพราะอะไร หน่วยนี้จึงทำไม่ได้
สุดท้ายเจ้าหน้าที่ก็ยังไม่ให้คำตอบ จนมีหน่วยสืบสวน กกต. เข้ามาเจรจา ซึ่งเขาก็พูดเรื่องเดิม คือไม่สามารถนับคะแนนใหม่ได้ และต้องรอ 30 ถึง 60 วัน จุดนี้เลยทำให้พวกเธอรู้สึกว่า ทำไมต้องรอนานขนาดนั้น ทั้งที่ที่อื่นเขาก็นับคะแนนใหม่กันได้
อีกประเด็นหนึ่งคือ การเอาผ้าไปคุมกล้องวงจรปิดไว้ทุกตัว ซึ่งเจ้าหน้าที่ให้เหตุผลว่าช่วง กา ลงคะแนน อยากรักษาสิทธิ์ของประชาชนทุกคน แม้เรื่องนี้จะยอมรับได้ และเข้าใจ แต่ประเด็นมันอยู่ที่ตอนนับคะแนนก็ไม่ยอมเอาถุงดำที่ครอบกล้องวงจรปิดไว้ออก และก็ยังไล่นักศึกษาที่เป็นตัวแทนดูผลการเลือกตั้งออกจากห้องด้วย
“ถ้าพูดตรง ๆ นะพี่ มหาวิทยาลัยนี้หอประชุม กล้องวงจรปิดไม่เคยเสียเลยสักครั้งนึง ก็เลยงงว่ากล้องเสียพอดีวันจัง”
เมื่อเจ้าหน้าที่ยังยืนยันว่าจะไม่ยอมนับคะแนนใหม่ กลุ่มนักศึกษา จึงยื่นคำขาดไปว่า
“ถ้าพี่ไม่นับคะแนนตอนนี้ พวกหนูก็ยังจะเฝ้ากันอยู่ยันเช้า พวกพี่ก็ไม่ต้องกลับกันสักคน จนกว่าจะมีการนับคะแนนใหม่”
จนเวลาล่วงเลยมาถึงตี 3 กว่า ๆ เจ้าหน้าที่ก็ขอให้นักศึกษาที่มีบัตรประจำตัวประชาชน ไปช่วยเป็นกรรมการนับคะแนนเลือกตั้งให้ ซึ่ง…มุจลินท์ เป็นหนึ่งในนั้น
เธอ ยอมรับว่า บางหน่วยผลคะแนนที่ออกมาเข้าใจได้ว่าอาจคลาดเคลื่อนไปบ้างเล็กน้อย เช่น ผู้ไม่ประสงค์ลงคะแนน หรือบัตรเสีย อาจจะมีเลขสลับการบ้าง 1-2 คะแนน แต่ก็พบบางหน่วยที่นับคะแนนพลาดมหาศาล เพราะว่าตอนที่ กกต. นับกับตอนที่นักศึกษานับเองคะแนนห่างกัน 30 คะแนน ซึ่งการนับคะแนนจบช่วงประมาณเกือบ 10 โมง ก็เป็นอันที่สิ้นสุด ทุกคนในนั้นก็รอการนับคะแนนจนหมดและคะแนนทุกอย่างก็ถูกนับเรียบร้อย
“เรายอมให้เกิดความไม่โปร่งใสเกิดขึ้นไม่ได้ แม้สิ่งที่ทำจะเป็นแค่จุดเล็ก ๆ แต่นั่นคือการขับเคลื่อนที่ยิ่งใหญ่ หากมีการทุจริตเกิดขึ้น แล้วเราไม่กล้าออกมาพูด เราไม่กล้าออกมาเป็นกระบอกเสียง ทุก ๆ อย่างก็ยังวนอยู่ที่เดิม สิทธิ์ของทุกคนเสียงของทุกคนไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนที่ช่วยกันออกมาเลือกตั้ง หนูรู้สึกว่าเขาควรได้รับความเป็นธรรมในสิทธิ์ของตัวเอง”
มุจลินท์ ย้ำความตั้งใจ
ปรากฏการณ์เขต 7 ปทุมธานี สู้จนได้นับคะแนนใหม่
ถือเป็นปรากฏการณ์การต่อสู้ของประชาชนอย่างแท้จริง สำหรับหน่วยเลือกตั้ง เขต 7 ปทุมธานี ภายใน มทร.ธัญบุรี ผลการนับคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขต-นอกราชอาณาจักรรอบใหม่ที่มีประชาชนร่วมสังเกตการณ์ แตกต่างจากการนับในครั้งแรก ซึ่งผู้สมัครหลายรายมีทั้งคะแนนเพิ่มขึ้นและลดลง แม้จะต่างกันเพียงหลักหน่วย แต่เหตุการณ์นี้ได้ทำให้ประชาชนยิ่งตั้งข้อสงสัยต่อผลคะแนนเขตเลือกตั้งอื่น ๆ จนเกิดเป็นการเรียกร้องให้นับคะแนนใหม่ทั้งประเทศผ่านแฮชแท็ก #นับคะแนนใหม่ทั้งประเทศ
สุดท้ายแล้วหลาย ๆ กรณีที่เกิดขึ้นจากการเลือกตั้ง 69 รอบนี้ ได้พิสูจน์ให้เห็นว่า “พลเมืองตื่นรู้” (Active Citizen) คือ ด่านสุดท้ายที่แข็งแกร่งที่สุดเพื่อปกป้องสิทธิ์ของตัวเอง และประโยชน์ของส่วนรวม สิ่งนี้ยังตอกย้ำชัดเจนมากขึ้นถึงวิกฤตศรัทธาที่ประชาชนมีต่อองค์กรจัดการเลือกตั้งอย่าง กกต. อยู่ที่ว่าบทเรียนรอบนี้เมื่อไหร่จึงจะนำไปสู่การแก้ไขให้ดีกว่าเดิม