ดาวร้ายยุคน้ำมันแพง

ถ้านักการเมืองมีความละอายใจบ้างก็คงจะดี

อยากเห็น สส.ละอายใจ ให้มากกว่าที่ไม่กล้ากินข้าวที่ทางสภาฯ จัดให้ เพราะหมอวรงค์ออกมาเคลื่อนไหว จนพากันควักกระเป๋าซื้อข้าวในโรงอาหารสภาฯ กินเอง

เลิกหาแสงจากวิกฤตน้ำมันเถอะครับ

สื่อโซเชียลที่ขาใหญ่ด้านสื่อเป็นเจ้าของก็ไม่น้อยหน้าครับ ตั้งประเด็นห้วนๆ ให้ระบายอารมณ์ ด่ากันยับครับ

แต่ไม่ได้ความรู้

หัดเอาข้อมูลข้อเท็จจริงมาบอกประชาชนบ้าง ไม่ใช่หยิบฉวยบางประเด็นที่พอจะแสวงประโยชน์ทางการเมืองได้ มาโจมตีคนทำงานให้เกิดความเข้าใจผิดกัน

ประชาชนไม่สามารถไปรู้ทุกเรื่องหรอกครับ ก็ฟังจากนักการเมือง จากสื่อนี่แหละครับ

ได้ข้อมูลผิดไปก็พากันเข้ารกเข้าพง

และมันก็มาอีกแล้วครับ จาก ไทยขุดน้ำมันเองทำไมแพง ทำไมอ้างอิงราคาสิงคโปร์ วันนี้ "ค่าการกลั่น" ทำโรงกลั่น เป็นดาวร้ายเพิ่มอีกประเด็น

เห็นแชร์กันเป็นไฟลามทุ่งในสื่อโซเชียลว่าโรงกลั่นงาบค่าการกลั่นพุงกาง!

แต่กลับไม่มีการอธิบายว่า ค่าการกลั่น คืออะไร

คือกำไรของโรงกลั่นเพียวๆ หรือเปล่า

ที่จริงหาข้อมูลไม่ยากหรอกครับ แทนที่จะเชื่อตามเพจที่ขยันปั่นยอดแชร์ยอดไลก์อย่างเดียว สามารถเสิร์ชหาข้อมูลในอินเทอร์เน็ตได้อย่างง่ายดายครับ

แค่ปลายนิ้วกดแป้นพิมพ์ ถามว่า "ค่าการกลั่น" คืออะไร ข้อมูลก็ทะลักแล้ว

ไม่ได้มีแหล่งเดียวด้วย ถ้ารวมทั้งภาษาไทยและอังกฤษก็มีเป็นร้อยเป็นพัน

ครับ…มาสรุปให้เห็นภาพกัน

ค่าการกลั่น ไม่ใช่ กำไรสุทธิ ของผู้ประกอบกิจการโรงกลั่น ต้องทำความเข้าใจตรงนี้ให้แตกก่อน ถ้าเห็นว่าโรงกลั่นเอาเปรียบคนไทย ค่อยรุมด่าให้สาสม

ค่าการกลั่น คำนวณจากค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของราคาผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่ได้จากการกลั่นน้ำมันดิบในสัดส่วนที่แตกต่างกัน

ได้แก่ ก๊าซหุงต้ม น้ำมันเบนซิน น้ำมันอากาศยาน น้ำมันดีเซล น้ำมันเตา เป็นต้น

หักด้วยต้นทุนราคาน้ำมันดิบ

ผลิตภัณฑ์ส่วนหนึ่งจะถูกนำไปใช้เป็นแหล่งพลังงานในกระบวนการกลั่น ทำให้ผลรวมปริมาณผลิตภัณฑ์ที่กลั่นได้อยู่ในสัดส่วนประมาณร้อยละ ๙๗ ของปริมาณน้ำมันดิบเท่านั้น

ถึงแม้ว่า ค่าการกลั่นอ้างอิงตลาดสิงคโปร์จะคำนวณโดยหลักการข้างต้น แต่จะอ้างอิงราคาน้ำมันดิบดูไบเป็นหลัก

ข้อเท็จจริงโรงกลั่นต่างๆ จะมีการนำเข้าน้ำมันดิบจากหลายแหล่ง เช่น น้ำมันดิบเมอร์บาน จากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ หรือน้ำมันดิบอาระเบียนไลต์ จากซาอุดีอาระเบีย เป็นต้น ซึ่งราคาจะสูงกว่าน้ำมันดิบดูไบ

ผู้ขายจะบวกค่าพรีเมียมน้ำมันดิบ หรือส่วนต่างราคาน้ำมันดิบที่เราซื้อจริงกับราคาน้ำมันดิบดูไบเข้าไปในสูตรราคาด้วย

เมื่ออุปทานน้ำมันดิบอยู่ในภาวะตึงตัวจึงทำให้ค่าพรีเมียมน้ำมันดิบ ปรับเพิ่มขึ้นจากระดับปกติค่อนข้างมาก

ยิ่งในภาวะสงครามด้วยแล้วแทบไม่ต้องพูดถึง มันพุ่งกระฉูด!

ฉะนั้น ค่าการกลั่น จึงไม่ใช่กำไรสุทธิของผู้ประกอบการโรงกลั่น เนื่องจากยังไม่ได้หักค่าใช้จ่ายดำเนินการอื่นๆ

ซึ่งก็คือต้นทุนของโรงกลั่น

อาทิ ค่าพรีเมียมน้ำมันดิบ

ค่าพลังงานอื่นๆ

ค่าสาธารณูปโภค

ค่าบำรุงรักษาโรงกลั่น

ค่าใช้จ่ายพนักงาน

ค่าดอกเบี้ย

ภาษี

ค่าเสื่อมราคา เป็นต้น

อีกประเด็นคือ โรงกลั่นไม่ได้เป็นผู้กำหนดค่าการกลั่น

หมายความว่า โรงกลั่นไม่สามารถกำหนดค่าการกลั่นได้ เนื่องจาก ค่าการกลั่น ขึ้นอยู่กับอุปสงค์และอุปทานของตลาดน้ำมันดิบ และตลาดน้ำมันสำเร็จรูปเป็นหลัก

มันสะท้อนออกมาเป็นระดับราคาน้ำมันแต่ละชนิดในแต่ละช่วงเวลา

เห็นได้จากในอดีตที่โรงกลั่นต้องแบกรับภาระขาดทุนในบางช่วงเวลาหากไม่นับรวมกำไรจากธุรกิจอื่นๆ ในกลุ่ม เนื่องจากค่าการกลั่นอยู่ในระดับที่ต่ำมาก เช่น ในช่วงปี ๒๕๖๓-๒๕๖๔ ที่เกิดวิกฤตการณ์โควิด-๑๙ และมีความต้องการใช้น้ำมันน้อยลงมาก

การพิจารณาค่าการกลั่นควรใช้ค่าเฉลี่ยระยะยาว เนื่องจากธุรกิจการกลั่นมีลักษณะเป็นวัฏจักรขึ้น-ลง

ตลาดการค้าน้ำมันเป็นกลไกการค้าเสรี

ผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูปถือเป็นสินค้าโภคภัณฑ์ประเภทหนึ่ง เช่นเดียวกับ ทองคำ น้ำตาล ข้าวโพด ฯลฯ จึงต้องมีการอ้างอิงตลาดที่มีความน่าเชื่อถือ มีผู้ซื้อ ผู้ขายจำนวนมาก และปริมาณการซื้อขายในระดับสูง ซึ่งยากต่อการแทรกแซงราคาและเป็นราคาที่สะท้อนอุปสงค์และอุปทานน้ำมันที่แท้จริง ซึ่งในภูมิภาคนี้ ได้แก่ ตลาดสิงคโปร์เนื่องจากโรงกลั่นของสิงคโปร์ เป็นการกลั่นเพื่อส่งออก ทำให้ราคาในตลาดสิงคโปร์จะสะท้อนราคาส่งออกที่แท้จริง

ในวิกฤตสงคราม โรงกลั่นฟันกำไรจริงหรือไม่

วิกฤตสงคราม อาจทำให้ค่าการกลั่นเพิ่มขึ้นจริง แต่ "ต้นทุน" ก็พุ่งสูงขึ้นด้วยเช่นกัน

ส่วนต่างน้ำมันดิบอ้างอิง กับ น้ำมันดิบขายจริงเพิ่มขึ้น ๓-๔ เท่า

ช่วงสงคราม เรือขาดแคลน ค่าขนส่งเพิ่มขึ้น ๕ เท่า

ค่าเบี้ยประกันภัยพุ่งสูงมาก โดยอาจเพิ่มถึง ๑๐๐ เท่า

ช่วงวิกฤตสงคราม = ค่าการกลั่นพุ่ง

น้ำมันดิบซื้อก่อนเกิดสงคราม ในราคาปกติ

น้ำมันสำเร็จรูปในตลาดกลางปรับสูงขึ้น ในราคาวิกฤต

ช่วงสงครามสิ้นสุด = ค่าการกลั่นติดลบ

(น้ำมันดิบซื้อตอนเกิดสงคราม ในราคาวิกฤต)

น้ำมันสำเร็จรูปในตลาดกลางปรับตัวลดลง ในราคาปกติ

นั่นหมายถึงว่า ในช่วงสงคราม โรงกลั่นอาจมีรายได้เพิ่มขึ้น แต่ก็ต้องเอามา "เฉลี่ย" จากที่ขาดทุนหลังสงครามจบแล้ว เนื่องจากราคาขายน้ำมันสำเร็จรูปลงสู่ระดับปกติ แต่ราคาน้ำมันดิบที่ซื้อช่วงวิกฤตกลับมีต้นทุนสูงมาก

นี่คือวงจรของอุตสาหกรรมการกลั่นน้ำมันในตลาดโลก

ครับ…นี่คือข้อมูลที่ทุกคนสามารถค้นหาเพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับธุรกิจพลังงานซึ่้งเป็นเรื่องใกล้ตัวกับทุกคนได้

แม้จะเข้าใจยากหน่อย แต่ก็ไม่ยากเกินกว่าที่จะเข้าใจ

ที่สำคัญอย่าหลอกตัวเองว่า โลกนี้สงบเพราะเขาไม่รบกันแล้ว.