MuvMi “มูฟ” ไปกับ “มี” รถตุ๊กตุ๊กสายเขียวเชื่อมต่อการเดินทาง

การเกิดขึ้นของรถยนต์ไฟฟ้า หรือ EV (Electric Vehicles) เป็นส่วนหนึ่งของการแก้ไขภาวะเรือนกระจกและโลกร้อนจากการปล่อยมลพิษของเชื้อเพลิงฟอสซิล เช่น ถ่านหิน น้ำมัน และแก๊ส ด้วยระบบการทำงานของรถที่เน้นใช้พลังงานทดแทน ใช้แบตเตอรี่เป็นตัวขับเคลื่อนมอเตอร์ไฟฟ้า และไม่มีการเผาเชื้อเพลิงเพื่อใช้ในระบบขับเคลื่อน จึงนับได้ว่า มูฟมี (MuvMi) ซึ่งเป็นผู้ให้บริการเรียกรถสามล้อไฟฟ้า หรือที่เรียกกันติดปากว่ารถตุ๊กตุ๊กในระบบ Ride Sharing ผ่านแอพฯ มือถือ เป็นหน่วยธุรกิจหนึ่งที่สนับสนุนพลังงานสะอาดและช่วยลดมลภาวะแก่โลกใบนี้

ดร.กฤษดา กฤตยากีรณ ในฐานะกรรมการผู้จัดการและผู้ก่อตั้ง บริษัท เออร์เบิน โมบิลิตี้ เทค จำกัด เจ้าของผู้ให้บริการมูฟมี ได้ร่วมถ่ายทอดเรื่องราวของความพยายามในการเป็นทางเลือกของการเดินทางด้วยพลังงานสะอาดสำหรับการสัญจรในกรุงเทพฯ ที่มีโครงสร้างถนนแบบก้างปลา (cul-de-sacs) อันมีส่วนทำให้เข้าถึงระบบขนส่งมวลชนได้ลำบาก และมีค่าใช้จ่ายสูง

เสริมสภาพคล่องการเดินทางในแบบลดโลกร้อน
นอกจากปัญหาสภาพภูมิอากาศซึ่งเป็นประเด็นหลักระดับโลกและปัญหาการสัญจรในกรุงเทพฯ แนวคิดของมูฟมียังสืบเนื่องจากปัญหาปัจจุบันที่แม้ประเทศไทยจะมีระบบขนส่งมวลชนทางรางให้เลือกใช้หลากหลายทั้งบีทีเอส เอ็มอาร์ที และแอร์พอร์ต เรลลิงก์ แต่การสัญจรในระดับ Microtransit ซึ่งเป็นรูปแบบการขนส่งย่อยที่ทำหน้าที่เป็นโครงข่ายเชื่อมระหว่างบ้านหรือที่ทำงานไปยังระบบขนส่งหลักนั้นกลับยังมีปริมาณน้อย ทำให้ผู้คนที่จะเดินทางออกไปใช้ขนส่งมวลชนเกิดความไม่สะดวก จนต้องเลือกขับรถออกจากบ้านเพื่อไปยังจุดหมายปลายทางเลย โดยไม่ต้องยุ่งยากหาที่จอดแถมยังต้องเสียค่าเช่าที่จอดเพิ่มเติม

“ดังนั้น พันธกิจของเราก็คือ การเดินทางระยะสั้น หรือ Microtransit ที่ช่วยเสริมระบบขนส่งมวลชนหลัก โดยมีเป้าหมายอยากเห็นคนใช้บริการขนส่งมวลชนมากขึ้นกว่าการใช้รถส่วนตัว ลดปัญหาการจราจรแออัด รถติดน้อยลง มลพิษลดลง แต่ละคนก็มีเวลามากขึ้น และมีอิมแพ็กต่อการบริหารจัดการด้านเศรษฐกิจ เรามองไปในแนวทางนี้ คือทำให้การเดินทางด้วยขนส่งมวลชนหรือขนส่งสาธารณะมีความง่ายขึ้น” ดร.กฤษดา กล่าว

พันธมิตรธุรกิจเพื่อรถปลอดพลังงานฟอสซิล
ซีอีโอ เออร์เบิน โมบิลิตี้ เทค กล่าวต่อไปว่า การให้บริการมูฟมีนี้ ทางบริษัทดำเนินการเอง 2 ส่วนคือ การพัฒนาแอพพลิเคชันและการออกแบบตัวรถ โดยมีพันธมิตรผู้ผลิตสามล้อไฟฟ้า คือ บริษัท บิซ เน็กซ์ มอเตอร์ จำกัด (Biz Next Motor) ซึ่งเป็นบริษัทลูกระหว่างเครือไทยรุ่งกรุ๊ป ผู้ผลิตรถยนต์สัญชาติไทย และ บริษัท เออร์เบิน โมบิลิตี้ เทค จำกัด

ทั้งนี้ ตัวรถจะเป็นสามล้อไฟฟ้า 100% ที่ผลิตใหม่ทั้งคัน เนื่องจากบริษัทเคยนำรถเดิมมาดัดแปลง แต่ผลที่ได้รับไม่คุ้มค่า ลงทุนเพิ่มค่าใช้จ่ายอีกนิดก็ได้รถใหม่แล้ว และยังสร้างความคุ้มค่าจากการเป็นรถไฟฟ้า ทำให้สามารถออกแบบอะไรใหม่ ๆ เข้ามาได้โดยที่รถแก๊สทำไม่ได้ เพราะต้องมีเครื่องยนต์ เกียร์ แต่รถไฟฟ้ามีชิ้นส่วนที่น้อยกว่า การออกแบบขึ้นใช้งานจึงทำได้ดีกว่า โดยเฉพาะแบตเตอรี่ซึ่งปัจจุบันมีราคาลดลงเร็วกว่าที่ประเมินไว้มาก จากอดีตราคาแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้ามีต้นทุนเกือบ 50% ของตัวรถ แค่ล่าสุดเปรียบเทียบต้นทุนแบตเตอรี่กับปี 2008 ราคาลดลงถึง 87% ตามการเปิดเผยของกระทรวงการพลังงานของสหรัฐอเมริกา

“ปัจจุบันเรียกได้ว่าสูสีกับรถแก๊ส เพียงแต่รถแก๊สได้รับการสนับสนุนด้านต่าง ๆ จากภาครัฐ เช่น ภาษีสรรพสามิต แต่รถไฟฟ้ายังไม่ได้รับการช่วยเหลือใด ๆ อันที่จริงเราเองก็ไม่ได้ต้องการการสนับสนุน แต่ขอเพียงตลาดที่เท่าเทียมกัน เราก็แข่งขันได้แล้ว”

ในส่วนการคืนทุนนั้น ทางบริษัทคำนวณว่าจะเกิดขึ้นใน 3 ปี เพราะการเป็นรถไฟฟ้าใช้เทคโนโลยีมอเตอร์จะใช้อะไหล่ชิ้นส่วนน้อยกว่ารถแก๊ส อัตราค่าบำรุงรักษาจึงต่ำมาก เมื่อใช้งานมากและใช้นาน รถไฟฟ้าจะคุ้มค่ากว่ารถแก๊สซึ่งมีอะไหล่สิ้นเปลืองที่สึกหรอง่าย เช่น น้ำมันเครื่อง น้ำมันเกียร์ กรองอากาศ หัวเทียน ขณะที่รถของบริษัทวิ่งรวมกัน 3 ล้านกิโลเมตร มอเตอร์ยังไม่พัง เช่นเดียวกับเครื่องใช้ไฟฟ้าที่มอเตอร์มักไม่ค่อยเสีย

สำหรับการดำเนินการในส่วนอื่น เช่น การชาร์จไฟรถนั้น บริษัทมีพันธมิตรเชิงกลยุทธ์คือ บริษัท บ้านปู เน็กซ์ จำกัด ผู้ให้บริการ ‘โซลูชันพลังงานฉลาด’ (Smart Energy Solutions) ในเครือบ้านปู เป็นผู้ลงทุนติดตั้งที่ชาร์จไฟฟ้าในทุกพื้นที่ที่มูฟมีไปเปิดให้บริการ โดยทางบริษัทบ้านปูฯ มีเทคโนโลยีการชาร์จแบตเตอรี่ไฟฟ้าที่ทำให้ชาร์จเสร็จในระยะเวลาครึ่งชั่วโมง ถือเป็นบริษัทแรกในไทยที่คิดค้นเทคโนโลยีดังกล่าวได้ แถมยังช่วยประหยัดพลังงาน โดยใช้ค่าไฟประมาณ 50 สตางค์ต่อกิโลเมตรเท่านั้น

Ride Sharing ทางเดียวกันไปด้วยกันประหยัดกว่า
ดร.กฤษดากล่าวถึงอัตราค่าบริการด้วยว่า โดยทั่วไปแล้วลักษณะการใช้งานของลูกค้าส่วนหนึ่งจะเป็นเพื่อการเดินทางสู่ระบบขนส่งมวลชนหลัก อีกส่วนหนึ่งเพื่อการเดินทางระยะสั้น ๆ เช่น ในย่านพื้นที่ของลูกค้าเอง กรณีที่อยู่อาศัยกับที่ทำงานอยู่ใกล้กัน หรือเดินทางจากที่ทำงานไปรับประทานอาหาร เน้นการเดินทางสั้น ๆ อัตราค่าบริการจะเริ่มต้นที่ 10 บาท

การให้บริการของมูฟมีจะเน้นการแชริ่ง เมื่อคลิกเพื่อรับบริการในแอพฯ แล้ว ระบบแชร์ริ่งของมูฟมีจะจัดการรวบรวมข้อมูลลูกค้าที่มีปลายทางใกล้เคียงกันให้มานั่งในรถคันเดียวกันเพื่อเดินทางไปด้วยกัน ทำให้มีเพื่อนร่วมทางระหว่างโดยสาร แต่หากลูกค้าไม่ต้องการรับบริการในรูปแบบแชริ่ง ก็สามารถกดเลือก ‘No Sharing’ ได้ ซึ่งราคาจะปรับเปลี่ยนไปตามลักษณะการเลือกโหมดเดินทาง โดยรถสามล้อไฟฟ้าของมูฟมี ยังดีไซน์ให้ผู้โดยสารขึ้นลงสะดวกกว่ารถตุ๊กตุ๊กทั่วไป เพราะตัวรถได้รับการออกแบบให้บริเวณดังกล่าวมีพื้นต่ำกว่า

ปัจจุบันมูฟมีมีพื้นที่ให้บริการทั้งหมด 7 ย่าน เกาะตามแนวรถไฟฟ้า ได้แก่ จุฬาฯ - สามย่าน, อารีย์ – ประดิพัทธ์, เกาะรัตนโกสินทร์, อโศก-นานา, พหลโยธิน-เกษตรศาสตร์ และอ่อนนุช มีรถพร้อมคนขับให้บริการกว่า 100 คัน ปี 2565 บริษัทมีแผนจะเพิ่มจำนวนรถให้ใกล้เคียง 1,000 คัน และขยายพื้นที่ให้บริการมากขึ้น ซึ่งขณะนี้ยังถือว่าอยู่ในช่วงเริ่มต้น แต่มีกระแสตอบรับที่ดี มีผู้ใช้งานจำนวนมาก บริษัทจึงต้องเร่งเพิ่มปริมาณรถให้เพียงพอกับความต้องการของลูกค้าที่ต้องรอนานมากขึ้น

นอกจากบริการ MuvMi ซึ่งเจาะกลุ่มเป้าหมายผู้ที่ใช้บริการขนส่งมวลชนเป็นหลักแล้ว ทางบริษัทยังมีให้บริการอีกอย่างหนึ่งคือ Tuk Tuk Hop ซึ่งเป็นบริการเรียกรถตุ๊กตุ๊กสำหรับเดินทางไปยังสถานที่ท่องเที่ยวชื่อดังในย่านเมืองเก่าโดยไม่จำกัดจำนวนเที่ยว และตุ๊กตุ๊กไฟฟ้าที่บริษัทออกแบบและผลิตให้กับหน่วยงานที่สนใจนำไปใช้ในองค์กร เช่น โครงการอสังหาริมทรัพย์ และคอนโดมิเนียมต่าง ๆ

เปิดลู่ทางธุรกิจโลว์คาร์บอน
ขณะที่ธุรกิจให้บริการรถตุ๊กตุ๊กไฟฟ้าจะดูสดใส แต่หากมองในแง่การเป็นบริษัทเทคโนโลยีเพื่อสิ่งแวดล้อมแล้ว ซีอีโอของเออร์เบิน โมบิลิตี้ เทค ยอมรับว่า แม้การใช้รถ EV จะส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อม แต่ในประเทศไทยขณะนี้ยังถือเป็นช่วงการริเริ่มเทคโนโลยีใหม่ นวัตกรรมใหม่ รวมถึงระบบนิเวศ (Ecosystem) และสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ที่จะมารองรับการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ ยังต้องเผชิญกับความท้าทายและอุปสรรคปัญหาอีกหลายประการ ซึ่งเรื่องหนึ่งที่เห็นได้ชัดเจนคือการติดตั้งแท่นชาร์จไฟฟ้า

“การติดตั้งจุดชาร์จไฟฟ้ายังมีความท้าทายค่อนข้างมาก ยกตัวอย่างเช่น ผมอยากจะเช่าที่จอดรถและทำจุดชาร์จไฟฟ้าไว้ด้วย แต่สถานที่ตรงนั้นมีสถานะเป็นพื้นที่เปล่า ไม่มีสิ่งปลูกสร้าง ไม่มีบ้านเลขที่ การขออนุญาตใช้ไฟฟ้าจะได้เรตไฟฟ้าชั่วคราว ที่มีราคาสูงกว่าปกติ ซึ่งผมก็หวังว่าเสียงสะท้อนตรงนี้จะได้รับการส่งผ่านไปยังผู้รับผิดชอบได้ออกนโยบายที่ตอบสนองความต้องการที่แท้จริงของผู้ประกอบการอย่างตรงจุดออกมาในอนาคต”

ขณะเดียวกัน เมื่อขยายมุมมองไปถึงปัญหาภาวะโลกร้อนซึ่งเป็นกระแสหลักที่จะมีผลต่อทิศทางการดำเนินธุรกิจของทุกบริษัทในปัจจุบัน โดยเพิ่งมีการประชุมรัฐภาคีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สมัยที่ 26 (COP26 หรือ Conference of the Parties) ที่เมืองกลาสโกว์ สกอตแลนด์ เมื่อเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา ดร.กฤษดาเชื่อว่า ผลจากการประชุมดังกล่าวซึ่งมีจุดยืนสำคัญในเรื่องการลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ในปี 2050 เพื่อรักษาอุณหภูมิโลกไม่ให้สูงเกินกว่า 1.5 ºC นั้น จะเป็นสิ่งที่มีผลกระทบต่อเศรษฐกิจระดับโลก ทั้งในเรื่องของการซื้อขายคาร์บอนเครดิต และสิทธิทางภาษี เป็นต้น

ทั้งนี้ ในส่วนของบริษัทได้ขึ้นทะเบียนและรับรองปริมาณก๊าซเรือนกระจกในโครงการลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐานของประเทศไทย หรือ T-VER (Thailand Voluntary Emission Reduction Program) ขององค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) ซึ่งจะทำให้บริษัทมี “คาร์บอนเครดิต” ไปใช้ในการซื้อขายได้

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากตลาดการซื้อขายคาร์บอนในประเทศไทยยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น ทำให้ราคายังไม่จูงใจมากนัก และยังเป็นความท้าทายในเรื่องการซื้อขายออกภายนอก ทำให้แนวทางการคำนวณมูลค่าสิทธิประโยชน์ (Financial Benefit) ยังต้องพัฒนาต่อไปเพื่อให้ผู้ประกอบการที่ทำธุรกิจให้ความสำคัญกับส่วนนี้มากขึ้น

เรื่อง : มรกต รอดพึ่งครุฑ