โพสต์อ้าง “โดรนอิหร่าน” ถล่ม “เรือ-เฮลิคอปเตอร์” ทัพเรือสหรัฐฯ แท้จริงคลิป AI – เหตุการณ์เก่าปี 34 ที่แล้ว

Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาของข่าวปลอมจาก: Threads

[caption id="attachment_12377" align="aligncenter" width="557"]

โพสต์ของผู้ใช้ Threads อ้างว่า อิหร่านสร้างความเสียหายให้กับเรือรบและเรือพิฆาตของอเมริกา[/caption]

Thai PBS Verify พบโพสต์ของผู้ใช้ Threads โพสต์คลิปวิดีโอภาพของเรือรบสหรัฐฯ ที่ได้รับความเสียหาย พร้อมข้อความระบุว่า

The very minor damage to the American warships and destroyers that #Trump talked about.
This is what Iranian missiles and drones did to the American naval fleets.

เมื่อนำมาแปลด้วย Google Translate จะได้ข้อความว่า

ความเสียหายเพียงเล็กน้อยต่อเรือรบและเรือพิฆาตของอเมริกาที่ #ทรัมป์ พูดถึงนี่คือสิ่งที่ขีปนาวุธและโดรนของอิหร่านทำกับกองเรือของสหรัฐฯ

โดยโพสต์ดังกล่าวถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 10 พ.ค. 69 ที่ผ่านมา ซึ่งโพสต์ดังกล่าวมีผู้เข้ามากดถูกใจกว่า 1,300 ครั้ง รวมถึงแชร์ข้อมูลดังกล่าวออกไปกว่า 200 ครั้งอีกด้วย

คลิป "เรือ-เฮลิคอปเตอร์" ของสหรัฐฯ เสียหายจริงหรือไม่ ?

เรานำคลิปดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับเนื้อหาที่สร้างโดย AI จาก Hive Moderation พบว่า คลิปดังกล่าวมีแนวโน้มถูกสร้างด้วย AI สูงถึง 94.7%

[caption id="attachment_12378" align="aligncenter" width="1024"]

ผลการตรวจสอบระบุว่า คลิปดังกล่าวมีแนวโน้มถูกสร้างด้วย AI สูงถึง 94.7% [/caption]

"เรือ-เฮลิคอปเตอร์" ของสหรัฐฯ ถูกอิหร่านโจมตีจริงหรือไม่ ?

เรานำภาพของเรือในคลิปไปตรวจสอบด้วย Google Lens ผลปรากฎว่า ภาพของเรือลำแรกในคลิป ไปตรงกับภาพข่าวของ BBC ที่ได้รายงานเหตุการณ์เรือรบ USS Fitzgerald (DDG-62) ของกองทัพเรือสหรัฐฯ ชนกับเรือบรรทุกสินค้า MV ACX Crystal ที่จดทะเบียนในประเทศฟิลิปปินส์ กำลังเดินทางระหว่างเมืองนาโกย่าและโตเกียวในทะเลญี่ปุ่น เมื่อปี 2560

[caption id="attachment_12379" align="aligncenter" width="1024"]

ผลการค้นหาพบภาพของเรือลำแรกในคลิปตรงกับเหตุการณ์เรือรบ USS Fitzgerald (DDG-62) ของกองทัพเรือสหรัฐฯ ชนกับเรือบรรทุกสินค้า MV ACX Crystal ในทะเลญี่ปุ่น เมื่อปี 2560[/caption]

สำหรับเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2560 บริเวณน่านน้ำนอกชายฝั่งคาบสมุทรอิซุ ห่างจากเมืองโยโกซูกะ ประเทศญี่ปุ่น โดยเรือพิฆาตติดขีปนาวุธนำวิถีชั้นอาร์เลห์เบิร์ก USS Fitzgerald ซึ่งเป็นเรือรบไฮเทคที่มีเรดาร์ตรวจจับได้ไกล ได้ชนเข้ากับเรือบรรทุกสินค้าที่จดทะเบียนในฟิลิปปินส์ จนด้านขวาของเรือได้รับความเสียหายอย่างหนัก รวมถึงทำให้ทหารเรือสหรัฐฯ เสียชีวิต 7 นาย โดยร่างของทั้งหมดถูกพบในห้องพักลูกเรือที่ถูกน้ำท่วม นอกจากนี้ยังมีผู้บาดเจ็บอีกอย่างน้อย 3 นาย รวมถึงผู้บังคับการเรือ

[caption id="attachment_12381" align="aligncenter" width="1024"]

ภาพจากโพสต์ปลอม (ซ้าย) เปรียบเทียบกับ ภาพข่าวจาก BBC กรณีเรือ USS Fitzgerald ที่ได้รับความเสียหายจากการชนกับเรือพาณิชย์ (ขวา)[/caption]

ภาพจากการเปรียบเทียบนี้จึงสามารถยืนยันได้อย่างชัดเจนว่า คลิปของเรือที่ได้รับความเสียหายอย่างหนักนั้น ไม่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ในตะวันออกกลางแต่อย่างใด

ขณะที่ภาพเฮลิคอปเตอร์ที่ได้รับความเสียหายในคลิปนั้น เรานำคำสำคัญที่ได้จากคลิป ซึ่งเป็นอักษรจากตัวเรือ ซึ่งระบุว่า E21 ไปตรวจสอบด้วย Google Search พบข้อมูลจากวิกิพีเดีย แสดงภาพของเรือยูเอสเอส ซูริบาชิ (USS Suribachi AE-21) เรือบรรทุกกระสุนของกองทัพเรือสหรัฐฯ

[caption id="attachment_12388" align="aligncenter" width="1024"]

อักษรจากตัวเรือยูเอสเอส ซูริบาชิ ซึ่งระบุว่า E21 (ซ้าย) ตรงกันกับภาพในคลิป (ขวา)[/caption]

นอกจากนี้ในประวัติการบริการของเรือยูเอสเอส ซูริบาชิ ในปี 2535 ระบุว่า

ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2535 เฮลิคอปเตอร์โบอิ้ง-เวอร์ทอล CH-46D ซีไนท์ ของกองทัพเรือสหรัฐฯ ประสบความขัดข้องทางกลไกระหว่างการขนถ่ายกระสุนและตกกระแทกพื้นท้ายเรือซูริบาชิ เฮลิคอปเตอร์ลำดังกล่าวขึ้นบินจากเรือบรรทุกเครื่องบิน USS Dwight D. Eisenhower นอกชายฝั่งรัฐเวอร์จิเนีย โชคดีที่ลูกเรือได้รับบาดเจ็บเพียงคนเดียว

หลังจากนั้นเราตรวจสอบลิงก์ที่แนบในข้อมูล พบว่าภาพที่ได้มีการบันทึกไว้ ตรงกับคลิปที่อ้างว่าเป็นเหตุโจมตีโดยโดรนจากอิหร่านต่อกองทัพเรือสหรัฐฯ จึงทำให้เชื่อได้ว่า คลิปที่ถูกเผยแพร่เป็นคลิปปลอมที่สร้างขึ้นจากภาพนิ่ง

สำหรับเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นระหว่างการปฏิบัติภารกิจ VERTREP (Vertical Replenishment) หรือการลำเลียงสิ่งของและขนถ่ายกระสุนทางดิ่งระหว่างเรือสองลำ โดยขณะที่เฮลิคอปเตอร์ลำเลียงแบบ UH-46D Sea Knight ของกองทัพเรือสหรัฐฯกำลังทำการขนถ่ายกระสุนอยู่เหนือบริเวณท้ายเรือของเรือ USS Suribachi ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2535 (1992) ตัวเครื่องได้ประสบปัญหา "ระบบกลไกขัดข้อง" อย่างกะทันหัน ส่งผลให้เครื่องเสียการควบคุมอย่างรุนแรงและตกลงกระแทกกับดาดฟ้าบินท้ายเรืออย่างแรง จนสภาพเครื่องพังยับเยิน ใบพัดฉีกขาด และตัวเครื่องส่วนหนึ่งห้อยต่องแต่งอยู่ตรงขอบท้ายเรือ

อย่างไรก็ตามข้อมูลของเรือซูริบาชิ ระบุว่า เรือดังกล่าวได้ปลดประจำการไปตั้งแต่วันที่ 2 ธันวาคม 2537 จึงยืนยันได้ว่าไม่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ในตะวันออกกลางในปัจจุบันด้วยเช่นเดียวกัน

เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?

จากกรณีที่มีผู้ใช้แพลตฟอร์ม Threads เผยแพร่คลิปวิดีโอ (เมื่อวันที่ 10 พ.ค. 2569) พร้อมระบุข้อความอ้างว่า เป็นความเสียหายเพียงเล็กน้อยของกองเรือและเฮลิคอปเตอร์สหรัฐฯ ที่ถูกขีปนาวุธและโดรนของอิหร่านโจมตีนั้น "เป็นข้อมูลเท็จและเป็นการสร้างเรื่องแต่งทั้งหมด" จากการตรวจสอบพบว่า คลิปดังกล่าวไม่ใช่เหตุการณ์ปะทะในตะวันออกกลางปัจจุบัน แต่เป็นการนำภาพถ่ายจากอุบัติเหตุเก่า 2 เหตุการณ์ของกองทัพเรือสหรัฐฯ มาตัดต่อร้อยเรียงเข้าด้วยกัน

• ภาพเรือรบพังยับเยิน: แท้จริงแล้วคือภาพเหตุการณ์อุบัติเหตุเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2560 ซึ่งเรือพิฆาตติดขีปนาวุธนำวิถี USS Fitzgerald (DDG-62) ของสหรัฐฯ ประสบอุบัติเหตุเฉี่ยวชนกับเรือบรรทุกสินค้า MV ACX Crystal (สัญชาติฟิลิปปินส์) นอกชายฝั่งคาบสมุทรอิซุ ประเทศญี่ปุ่น ส่งผลให้กราบขวาเรือเสียหายหนักและมีทหารเรือสหรัฐฯ เสียชีวิต 7 นาย (ตรงกับภาพข่าวที่สำนักข่าว BBC เคยรายงานไว้)

• ภาพเฮลิคอปเตอร์พังเสียหาย: แท้จริงแล้วคืออุบัติเหตุเก่าแก่เมื่อ กันยายน พ.ศ. 2535 (34 ปีที่แล้ว) โดยเฮลิคอปเตอร์ลำเลียงแบบ CH-46D Sea Knight เกิดระบบกลไกขัดข้องกะทันหันขณะปฏิบัติภารกิจขนถ่ายกระสุนทางดิ่ง (VERTREP) ทำให้เครื่องตกกระแทกดาดฟ้าบินท้ายเรือบรรทุกกระสุน USS Suribachi (AE-21) นอกชายฝั่งรัฐเวอร์จิเนีย ซึ่งเรือลำดังกล่าวได้ปลดประจำการไปแล้วตั้งแต่ปลายปี 2537