นักดำน้ำ ประสานเสียง “ค้านแลนด์บริดจ์” ย้ำเรื่องใหญ่ ทะเล-ทรัพยากร สร้างใหม่ทดแทนไม่ได้
ชี้ชัด อันดามัน – อ่าวไทย พื้นที่เป้าหมาย ‘แลนด์บริดจ์’ คือ ปลายทางแหล่งดำน้ำระดับโลก พ่วงสายพานการท่องเที่ยวทั้งระบบ เรียกร้องรัฐทบทวน ยันไม่คุ้มค่าการพัฒนา แลกต้นทุนทรัพยากรที่สมบูรณ์ ระบุ ยอดลงชื่อค้านแลนด์บริดจ์-SEC เฉียด 1.2 แสนรายชื่อแล้ว
ภาพความสวยงามใต้ท้องทะเล บริเวณ กองหินริเชลิว หมู่เกาะสุรินทร์ ผ่านฝีมือ ธนกิจ สุวรรณยั่งยืน ช่างภาพมืออาชีพ ที่นอกจากได้รางวัล The winner Talay Thai Award แล้ว ยังเป็นภาพที่ตอกย้ำ ถึงความอุดมสมบูรณ์ในท้องทะเลอันดามันเหนือ จุดดำน้ำติด Top 10 ของโลก
จุดดำน้ำกองหินริเชลิว และท้องทะเลที่สมบูรณ์ของไทยอีกหลายแห่ง ทั้งในฝั่งอันดามัน และอ่าวไทย คือสิ่งที่ผู้ร่วมเวทีเสวนา Dive Against Landbridge ในงาน Thailand diver expo 2026 สะท้อนตรงกันถึงความกังวลในผลกระทบต่อทรัพยากรที่เป็นต้นทุนสำคัญของความมั่นคงทางอาหาร อาชีพ รายได้ ของผู้คนตลอดห่วงโซ่การท่องเที่ยว และการอนุรักษ์ทรัพยากรเพื่อความยั่งยืน หากมีการเดินหน้าโครงการท่าเทียบเรือ และการเดินเรือสินค้าขนาดใหญ่ บริเวณชายฝั่งจังหวัดระนอง
เพชร มโนปวิตร นักดำน้ำ ในฐานะคณะกรรมการด้านพื้นที่คุ้มครอง IUCN และกรรมการมูลนิธิเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ย้ำว่า โครงการแลนด์บริดจ์ ที่ใช้งบประมาณมากถึง 1,000,000 ล้านบาท ในเชิงเศรษฐศาสตร์เรื่องการประเมินความคุ้มค่า ก็ยังมีคำถามมากมาย ที่รัฐยังตอบไม่ได้
เมื่อมาดูในมุมสิ่งแวดล้อม บริเวณตอนเหนือของอันดามัน ที่จะเดินหน้าโครงการนี้ ตั้งแต่จังหวัดระนอง – ภูเก็ต จริง ๆ แล้วเป็นพื้นที่ที่รัฐบาลไทยกำลังเตรียมนำเสนอเพื่อประกาศเป็นมรดกโลก เพื่อยื่นต่อยูเนสโก นั่นหมายความว่ารัฐบาลไทยเองก็เล็งเห็น ว่าพื้นที่ตรงนี้มีความสำคัญ เพราะมีความอุดมสมบูรณ์อย่างมากของระบบนิเวศป่าชายเลน และพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ
“แน่นอนผลกระทบที่เกิดขึ้น มันไม่ใช่แค่ป่าชายเลน 5,000 ไร่ แต่มันจะเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินบริเวณนั้นทั้งหมด นอกจากพื้นที่ที่เตรียมการเป็นมรดกโลกแล้ว เรากำลังพูดถึงแรมซ่าไซด์ เพราะพื้นที่แหลมสน ป่าชายเลน จ.ระนอง นั้นเป็นพื้นที่แรมซ่าไซด์ คือ เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำ ที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ ได้รับการประกาศรับรอง และก็เป็นป่าชายเลนดั้งเดิม จะเรียกว่าเป็นป่าชายเลนดึกดำบรรพ์ก็ได้ และอยู่ในบริเวณที่เตรียมขยาย ที่จะทำท่าเรือน้ำลึก ซึ่งใกล้มากกับเขตสงวนชีวมณฑล ป่าชายเลนระนอง”
เพชร มโนปวิตร
ดังนั้น หากรัฐจะพัฒนา ควรต่อยอดบนต้นทุนฐานทรัพยากรที่มีความสมบูรณ์ เพราะมันเป็นเดิมพันสำคัญ เกี่ยวข้องกับหลายภาคส่วน รัฐบาลอาจจะคิดว่าหากดันกฎหมาย SEC ผ่านได้ ก็คงจะจบ แต่เรื่องนี้มันใหญ่มาก เพราะเป็นพื้นที่สำคัญมาก ๆ ซึ่งจริง ๆ แล้วการอนุรักษ์บ้านเรา ก็มีความก้าวหน้าตามลำดับ ทั้งเรื่องอุทยานฯ การจัดการเริ่มจะเห็นดอกผล จากริเชลิวเป็นพื้นที่สำคัญมาก อุดมสมบูรณ์ ทำให้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยว ห้องรับแขกที่ทำให้การท่องเที่ยว การดำน้ำของบ้านเราตื่นตัวและฟื้นขึ้นมาอีกครั้ง
“ความจริงถ้าอยากจะให้จังหวัดระนอง หรือว่าชุมพร เกิดการพัฒนาจริง ๆ คิดว่าไม่ต้องรอแลนด์บริดจ์ ทำได้ด้วยการต่อยอดในสิ่งที่บ้านเรามีอยู่แล้ว คิดว่าเป็นสิ่งที่ไม่ต้องมานั่งต่อสู้กัน ผมเชื่อว่ามีคนที่ไม่เห็นด้วย ชาวบ้านในพื้นที่จะต้องออกมาคัดค้านแน่นอน โดยเฉพาะคนที่มีเดิมพันสูง เช่น ประมงพื้นบ้านที่อยู่ตรงนั้น การสร้างรายได้ของพวกเขามาจากวิถีชีวิตของเขา ซึ่งมันจะจบไปเลย เพราะฉะนั้นเชื่อว่า จะมีคนจำนวนไม่น้อยที่ออกมาคัดค้านโครงการนี้ จะนำไปสู่ความวุ่นวาย ความขัดแย้งในสังคมอีกเยอะมาก ทั้งนี้ส่วนตัวยังเห็นว่า แนวทางอนุรักษ์ทั้งหลายที่ทำกันมา ถ้ารัฐยังเดินหน้าการพัฒนาด้วยแลนด์บริดจ์ ก็ไม่ต้องอนุรักษ์แล้วครับ เลิกไปเลย หลายกิจกรรมของอุทยานฯก็ยกเลิกไปเลย”
เพชร มโนปวิตร
ในมุมของ ราชันย์ มาลัยวงศ์ หรือ ครูหลุยส์ ผู้ประกอบการ และ ครูสอนดำน้ำ เล่าย้อนไปก่อนเกิดโครงการพัฒนาภาคตะวันออก หรือ EEC และสร้างท่าเรือน้ำลึกแหลมฉบัง เมื่อกว่า 10 ปีก่อน ที่เขาเองได้มีโอกาสไปดำน้ำที่นั่น ตอนนั้นพัทยาเคยเป็นแหล่งดำน้ำ ที่มีชื่อเสียงในประเทศ มีนักดำน้ำหลายกลุ่มชื่อดังในสมัยนั้น พูดถึงพัทยาถึงขนาดว่า เกาะเต่ากับภูเก็ตยังชนะพัทยาได้ยาก
แต่จากที่ตนได้กลับไปดำน้ำอีกครั้ง ในช่วงที่มีการก่อสร้างท่าเรือน้ำลึก นำมาซึ่งฝุ่นตะกอนใต้น้ำและการย้ายถิ่นฐานของสิ่งมีชีวิตใต้ทะเล ส่งผลต่อการมองเห็น กระทบต่อทรัพยากรใต้ท้องทะเลอย่างมาก พอรัฐบาลจะเดินหน้าโครงการแลนด์บริดจ์ จึงจะส่งผลต่อทรัพยากรทางทะเลที่สมบูรณ์อย่างมาก ทั้งในฝั่งอ่าวไทย ตั้งแต่ชุมพร, เกาะเต่า จ.สุราษฎร์ธานี รวมถึงอีกฝั่งทะเลโดยเฉพาะทะเลอันดามันเหนือ และส่งผลกระทบต่อการท่องเที่ยวทั้งระบบอย่างแน่นอน
“การก่อสร้างโครงการขนาดใหญ่ขนาดนี้ จะนำมาสู่การเปลี่ยนแปลงมหาศาล นักท่องเที่ยวที่เขามาเที่ยวตามเกาะต่าง ๆ จุดประสงค์คือความสวยของมัน อย่างเช่น จุดดำน้ำบริเวณกองหินริเชลิว กล้าพูดได้เลยหนึ่งติด 1 ใน 10 ของโลก สวยจริง สวยมาก อยากฝากทุกคคน ไม่ว่าจะเป็นนักดำน้ำหรือไม่ได้เป็นนักดำน้ำ ธรรมชาติเป็นสิ่งสำคัญ เราอาจจะสร้างท่าเรือกี่ท่าเรือก็ได้ แต่ถ้าไม่มีสิ่งที่สวยงาม ธรรมชาติที่สวยงาม ชุมชนที่งดงาม เราไม่สามารถสร้างขึ้นมาใหม่ได้ เพราะฉะนั้นการรักษาสิ่งที่มีอยู่ ถ้าพูดถึงในแง่ของตัวเงิน อย่างเกาะเต่า สร้างเงินให้กับประเทศจากการท่องเที่ยวมหาศาล ชุมชนที่จัดงานแบบนี้เกิดขึ้นมาได้ เพราะว่าการดำน้ำ ดูแลธรรมชาติ สภาพแวดล้อม สร้างวิถีชีวิตรายได้ นี่จึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก”
ราชันย์ มาลัยวงศ์
สำหรับบางคนที่อาจมีคำถาม ว่า ที่มาปกป้อง เพราะผลประโยชน์รายได้ของตัวเอง ต้องบอกว่า นักดำน้ำคือผู้สร้างภูมิทัศน์ทะเล เวลาที่เรารักอะไรสักอย่าง สิ่งที่เราจะทำก็คือการรักษา เพราะฉะนั้นจริง ๆ แล้วธรรมชาติจำเป็นต้องมีคนรักษา เพราะธรรมชาติช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ จะต้องมีผู้ดูแล
“เวลาตาข่ายที่ขาด คลุมกองหิน ใครเป็นผู้รายงาน ก็นักดำน้ำทั้งนั้น รวมถึงสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลชนิดใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นปลากระเบนแมนตา ฉลามวาฬ เวลาที่โดนเชือกต่าง ๆ พัน นักดำน้ำทั้งนั้นที่เป็นผู้ช่วยเหลือ และกระจายข่าว”
ราชันย์ มาลัยวงศ์
เช่นเดียวกับ พลอย – เฌอมาลย์ บุญยศักดิ์ นักแสดง และผู้ที่รักการดำน้ำ สะท้อนว่า ในฐานะผู้ที่หลงไหลและรักธรรมชาติ ยังจำความรู้สึกการดำน้ำครั้งแรก ประทับใจความสวยงาม คุณค่าทรัพยากรของปลาน้อยใหญ่ อย่าง ริเชลิว ถือเป็นบ้านหลังที่สองที่ต้องกลับมาเยี่ยมเสมอ พอได้ยินว่าจะมีโครงการแลนด์บริดจ์ ค่อนข้างตกใจและหงุดหงิด เพราะทรัพยากรของบ้านเรา เป็นสมบัติของคนทั้งประเทศ ที่ควรจะรักษาไว้ให้อยู่ไว้แบบนี้ ให้รุ่นและลูกรุ่นหลานได้เห็น ส่วนตัวจึงขอคัดค้าน และเชิญชวนร่วมลงชื่อคัดค้านโครงการนี้
“เชื่อว่าทุกคนที่ดำน้ำและไปสัมผัสใต้ท้องทะเล อย่างเช่นที่ ริเชลิว หรืออันดามันเหนือ คงมีความรู้สึกเหมือนพลอย อยากให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อน ในความคิดเห็นในการต่อต้านครั้งนี้ หนึ่งเสียงมีความหมายมาก ๆ ถ้าหลายเสียงรวมกันก็จะเป็นพลังที่ยิ่งใหญ่ ฝากเรื่องนี้กับทุกคนด้วย ยิ่งเสียงเยอะ ก็ยิ่งเป็นพลังอย่างมาก อย่าสร้างเลยค่ะขอร้อง เก็บไว้เถอะค่ะ เรื่องนี้ขอให้คิดให้ดีว่ามันจะมีผลเสียขนาดไหน ทรัพยากรบ้านเรา สมบัติของชาติสมบัติของทุก ๆ คน ถ้าเป็นไปได้ไม่ต้องสร้างนะคะ ขอบคุณมากค่ะ”
เฌอมาลย์ บุญยศักดิ์
สำหรับผู้ที่ต้องการแสดงจุดยืน และติดตามการเคลื่อนไหวของกลุ่มนักดำน้ำและนักอนุรักษ์ สามารถอัพโหลดและดูภาพความงดงามของโลกใต้ทะเล ที่อาจได้รับผลกระทบ ผ่านแฮชแท็ก #DiversAgainstLandbridge
พร้อมลงชื่อคัดค้าน แลนด์บริดจ์-SEC ผ่านเว็บไซต์ stop-sec.com ซึ่งล่าสุดรวบรวมได้กว่า 119,900 รายชื่อแล้ว