โลกเปลี่ยนเกมสู่ยุคAI ย้ำ “ไทย” ต้องเร่งปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ รับมือโลกผันผวน
วันนี้ (17 ส.ค.2569) นายอาร์ชวัส เจริญศิลป์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงการคลัง กล่าวว่า โลกกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลง 4 ด้านพร้อมกัน ได้แก่ เทคโนโลยีและ AI รวมถึงความขัดแย้งภูมิรัฐศาสตร์และการแบ่งขั้ว วิกฤตภูมิอากาศและการเปลี่ยนผ่านพลังงาน และโครงสร้างประชากรสูงวัย ซึ่งปัจจัยเหล่านี้เชื่อมโยงกัน และส่งผลโดยตรงต่อเศรษฐกิจและความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ซึ่งทั้ง 4 ปัจจัยไม่ได้แยกจากกัน
ดังนั้นการเติบโตของ AI สะท้อนให้เห็นความเชื่อมโยงของเศรษฐกิจยุคใหม่ ซึ่งผู้นำไม่สามารถแก้ปัญหาเป็นเรื่องๆ หรือใช้สูตรสำเร็จจากอดีตได้ แต่ต้องเห็นความเชื่อมโยง ตั้งคำถามให้ถูก เปิดรับความจริงที่ไม่สบายใจ และตัดสินใจภายใต้ข้อมูลที่ไม่สมบูรณ์อ และกล้าตัดสินใจภายใต้ความไม่แน่นอน
ขณะเดียวกัน เทคโนโลยีกำลังเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการรายเล็กมากขึ้น ทั้งจากต้นทุน Computing Power ที่ลดลง AI ที่ช่วยลดต้นทุนด้านความรู้และงานวิจัย ตลอดจนเครื่องมือทางธุรกิจและช่องทางเข้าถึงตลาดต่างประเทศที่เพิ่มขึ้น ทำให้ธุรกิจสามารถสร้าง ทดลอง และขยายผลิตภัณฑ์ได้รวดเร็วขึ้น แต่การแข่งขันก็รุนแรงขึ้นเช่นกัน ผู้ประกอบการจึงต้องปรับตัวให้เร็วและสร้างภูมิคุ้มกันทางธุรกิจ
โลกปัจจุบันยากขึ้น แต่คนตัวเล็กมีโอกาสมากขึ้น ไม่มีช่วงเวลาใดในประวัติศาสต ร์ที่คนตัวเล็กจะเริ่มต้นธุรกิจได้ง่ายเท่าวันนี้ แต่ “เริ่มต้นง่าย” ไม่ได้แปลว่า “ประสบความสำเร็จง่าย” เพราะการแข่งขันสูงขึ้นและการเปลี่ยนแปลงเร็วขึ้น ผู้ประกอบการจึงต้องมีภูมิคุ้มกันและปรับตัวได้รวดเร็ว
ไทยต้องเร่งสร้าง 5 จุดแข็งใหม่
นายสุทธิเกตติ์ ทัดพิทักษ์กุล รองเลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) กล่าวว่า การลงทุนในโลกกำลังเปลี่ยนโครงสร้างจากแรงกดดัน 3 ด้าน คือ ภูมิรัฐศาสตร์และภูมิเศรษฐศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม และความยั่งยืน โดยนักลงทุนต่างชาติ ไม่ได้มองเพียงต้นทุนและสิทธิประโยชน์ทางภาษี แต่พิจารณาถึงความมั่นคง ห่วงโซ่อุปทาน บุคลากร โครงสร้างพื้นฐาน พลังงานสะอาด และความรวดเร็วในการเริ่มธุรกิจอีกทางหนึ่งด้วย ส่งผลให้อาเซียนกลายเป็นหนึ่งในพื้นที่เด่นของการลงทุนโลก
ทั้งนี้ ปี 2024 การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศทั่วโลก (FDI) ทั่วโลกลดลง 11% แต่ FDI ในอาเซียนกลับเพิ่มขึ้น 8% แตะ 226,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 15% ของ FDI โลก สะท้อนว่า อาเซียนยังเป็นพื้นที่สำคัญของการลงทุนและห่วงโซ่การผลิตโลก โดยไทยจำเป็นต้องใช้โอกาสจากการย้ายฐานลงทุน เพื่อปรับโครงสร้างอุตสาหกรรมเดิมและสร้างอุตสาหกรรมใหม่ที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น
ไทยต้องเร่งสร้าง 5 จุดแข็งใหม่ คือ หาพลังงานสะอาดในราคาที่แข่งขันได้ ขยาย FTA เพื่อเปิดตลาดใหม่ สร้าง Talent Pool รองรับอุตสาหกรรมอนาคต รวมถึงพัฒนาพื้นที่พร้อมสาธารณูปโภครองรับอุตสาหกรรมใหม่ และยกระดับ Ease of Doing Business & Living เป้าหมายคือเปลี่ยนไทยจาก ฐานการผลิต สู่ ศูนย์กลางธุรกิจระหว่างประเทศ
รองเลขา BOI กล่าวอีกว่า ประเทศไทยไม่ได้มุ่งทิ้งฐานอุตสาหกรรมเดิม แต่ต้องการใช้จุดแข็งที่ไทยมีอยู่ ต่อยอดสู่อุตสาหกรรมที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น ที่สำคัญคือจากประเทศไทยที่เป็นฐานการผลิต เปลี่ยนไปสู่การเป็น ศูนย์กลางธุรกิจระหว่างประเทศ
“ปรับ-เปลี่ยน-ไป” 3 ทางรอดธุรกิจไทย สู้เศรษฐกิจปี 70
นายบุณยฤทธิ์ กัลยาณมิตร กรรมการในคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) กล่าวว่า เศรษฐกิจโลกในช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมาเผชิญ วิกฤตซ้อนวิกฤต ตั้งแต่โควิด-19 สงครามรัสเซีย-ยูเครน ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง เงินเฟ้อ สงครามการค้า การแบ่งขั้วเศรษฐกิจ และ Climate Change ทำให้เศรษฐกิจโลกมีความผันผวน และคาดการณ์ได้ยาก ขณะที่กติกาเศรษฐกิจโลกเดิมเริ่มอ่อนแรง และความขัดแย้งสหรัฐฯ-จีนขยายจากสงครามภาษีไปสู่ Technology Cold War
กติกาโลกเดิมกำลังอ่อนแรง ไม่ว่าจะเป็นองค์การสหประชาชาติ (UN) และ องค์การการค้าโลก (WTO) จะพบว่าจริงๆแล้วทำอะไรได้บ้าง UN ไม่สามารถควบคุมความขัดแย้งระหว่างประเทศได้ ขณะที่ WTO ก็จะพบว่าทุกวันนี้ ยังคงมีการใช้นโยบายกีดกันทางการค้าได้เหมือนเดิม และสงครามการค้าสหรัฐฯ–จีน วันนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ภาษีนำเข้า แต่ขยายเป็น Technology Cold War ไปแล้ว
สำหรับไทย แม้ยังไม่ถึงขั้นวิกฤต แต่มีความเปราะบางเชิงโครงสร้างจากการเติบโตของ GDP ที่อยู่ในระดับต่ำ หนี้ครัวเรือนสูง สินเชื่อตึงตัว หนี้เสียเพิ่ม และการส่งออกพึ่งพาตลาดเดิม โดยแนะภาคธุรกิจยึดหลัก ปรับ-เปลี่ยน-ไปเพื่อรับมือโลกใหม่ โดย “ปรับ” คือ ทำธุรกิจให้ตัวเบา รักษาสภาพคล่อง ลดต้นทุนที่ไม่จำเป็น และไม่แข่งขันด้วยราคาเพียงอย่างเดียว แต่สร้างความแตกต่างด้วยคุณภาพและบริการ
ส่วน“เปลี่ยน” คือสร้างธุรกิจหรือแหล่งรายได้ใหม่ พร้อมปรับตัวรับ ESG และ Carbon Footprint ซึ่งจะมีผลต่อการส่งออกและการเข้าถึงสินเชื่อ และ “ไป” คือการออกจากตลาดเดิม มองหาตลาด ลูกค้า และพันธมิตรใหม่ โดยเฉพาะตะวันออกกลาง อินเดีย และเอเชียกลาง สำหรับธุรกิจไทยปี 2570 ผู้ชนะอาจไม่ใช่บริษัทที่ใหญ่ที่สุด หรือขายถูกที่สุด แต่เป็นบริษัทที่มีเงินสดเพียงพอ เพราะ Cash is King เงินสดและสภาพคล่อง จะเป็นปัจจัยสำคัญในการประคองธุรกิจ ให้ผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบาก และที่สำคัญต้องรู้ว่าลูกค้าคุณภาพของคุณคือใคร
ทั้งนี้ เศรษฐกิจไทยไม่สามารถรอให้โลกกลับไปเหมือนเดิมได้อีกต่อไป แต่ต้องเร่งสร้างความสามารถในการแข่งขันชุดใหม่ ทั้งการใช้เทคโนโลยี การดึงดูดการลงทุน การสร้างพลังงานสะอาดและบุคลากรคุณภาพ ตลอดจนการกระจายตลาดและปรับรูปแบบธุรกิจ เพื่อให้ไทยสามารถรับมือความไม่แน่นอน และคว้าโอกาสจากระเบียบเศรษฐกิจโลกยุคใหม่ได้อย่างยั่งยืน
อ่านข่าว:
ต่างชาติลงทุนไทยพุ่ง 124% จีน-ญี่ปุ่น แห่ปักหมุดลงทุนพื้นที่ EEC
BOI ไฟเขียว 6 โครงการทุ่มงบเฉียด 1 ล้านล้าน กระตุ้นเศรษฐกิจดิจิทัล