คิวบามืดสนิท! วิกฤตพลังงานลามทั้งเกาะ สหรัฐฯ บีบหา "ผู้นำคนใหม่"

วันนี้ (19 มี.ค.2569) CNN รายงานเกือบ3เดือนหลังจากสหรัฐฯ มีมาตรการปิดกั้นน้ำมันต่อคิวบา ซึ่งทำให้ปัญหาพลังงานของเกาะแห่งนี้รุนแรงยิ่งขึ้น ทุกภาคส่วนของสังคมคิวบากำลังได้รับผลกระทบอย่างหนัก ขยะสะสมตามท้องถนนในเมืองหลวง การรักษาในโรงพยาบาลและการผ่าตัดถูกจำกัด ผู้คนต้องใช้ฟืนจุดไฟต้มน้ำ และไฟฟ้าดับเป็นเรื่องปกติ

ประธานาธิบดีมิเกล ดิอัซ-คาเนล ได้กล่าวถึงวิกฤตนี้ในการแถลงข่าวทางโทรทัศน์ระดับชาติเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา (13 มี.ค.) โดยยืนยันว่ารัฐบาลกำลังหาทางแก้ไข แต่ยอมรับว่าการแก้ปัญหาจะไม่ง่าย

เกิดอะไรขึ้นกับ "คิวบา" ?

ตั้งแต่ทศวรรษ 1960 สหรัฐฯ ได้คงมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจต่อคิวบา ซึ่งรายงานของสหประชาชาติระบุว่าสร้างความเสียหายนับล้านล้านดอลลาร์และกระทบต่อการพัฒนามนุษย์โดยรวม แม้หลายชาติเรียกร้องให้ยกเลิก แต่สหรัฐฯ เพิ่งเพิ่มแรงกดดันต่อรัฐบาลคอมมิวนิสต์แห่งนี้ ต้นเดือน ม.ค.2569 สหรัฐฯ ตัดการส่งน้ำมันจากเวเนซุเอลา ผู้ส่งออกหลักของคิวบา หลังจากการจู่โจมทางทหารจับกุม ปธน.นิโคลัส มาดูโร และบังคับให้รัฐบาลรักษาการหยุดส่งน้ำมัน

ไม่กี่สัปดาห์ต่อมา คิวบาเสียแหล่งน้ำมันจากผู้ส่งออกอื่น เช่น เม็กซิโก หลังสหรัฐฯ ขู่ว่าจะเพิ่มภาษีศุลกากร โดยอ้างว่าฮาวานาเป็น "ภัยคุกคามพิเศษ" จากการร่วมมือกับ "ชาติศัตรูและผู้กระทำการร้าย" รวมถึงการเป็นที่ตั้งของขีดความสามารถทางทหารและข่าวกรอง ซึ่งคิวบาปฏิเสธข้อกล่าวหานี้

ไม่มีน้ำมัน ไม่มีไฟฟ้า และตอนนี้ไม่มีน้ำ

การขาดแคลนน้ำมัน ที่คิวบาต้องใช้ในการขับเคลื่อนยานพาหนะและผลิตไฟฟ้า ทำให้วิกฤตพลังงานที่มีมานานยิ่งรุนแรงขึ้น ไฟฟ้าที่ดับยาวนาน จากที่เคยเป็นเรื่องปกติในคิวบา ก็เกิดบ่อยครั้งมากขึ้นในช่วงหลายเดือนแรกของปี ปธน.ดิอัซ-คาเนลระบุว่า สาเหตุเป็นเพราะโรงไฟฟ้าขาดเชื้อเพลิงในการทำงาน เมื่อวันจันทร์ที่ 16 มี.ค. เกาะแห่งนี้เผชิญสถานการณ์ไฟฟ้าดับทั่วประเทศครั้งล่าสุดในรอบหลายปี ซึ่งเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่สหรัฐฯ เริ่มปิดกั้นน้ำมัน

การขาดแคลนยังกระทบระบบน้ำประปา อันโตนิโอ โรดริเกซ โรดริเกซ ประธานสถาบันทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (INRH) ระบุว่า กำลังหามาตรการลดผลกระทบ เช่น ติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์เพื่อลดการพึ่งพาโครงข่ายไฟฟ้า รัฐบาลคิวบาระบุว่ากำลังแก้ไขด้วยการเพิ่มการผลิตน้ำมันภายในประเทศ

"หลายหมื่นคน" รอผ่าตัด

นอกจากน้ำและไฟฟ้า การขาดเชื้อเพลิงยังกระทบบริการสาธารณะอื่น ๆ รวมถึงการศึกษา การขนส่ง และการแพทย์ ประธานาธิบดีระบุว่า คนหลายหมื่นคนต้องรอการผ่าตัดที่ไม่สามารถทำได้เนื่องจากขาดไฟฟ้า หลายสัปดาห์ที่ผ่านมา ขยะจำนวนมากกองสะสมตามถนนบางสายในฮาวานา เพราะรถเก็บขยะขาดน้ำมัน การขนส่งสาธารณะก็ลดลง ส่งผลให้เกิดคิวยาวและรถโดยสารแน่นขนัด

Human Rights Watch ในฐานะผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชนระดับโลก โดย ฮวนนิตา โกเบร์ตัส ผู้อำนวยการภูมิภาคอเมริกาเตือนว่าการขาดไฟฟ้ากระทบแทบทุกด้านของชีวิตประจำวัน สถานการณ์มนุษยธรรมในคิวบาอ่อนแออยู่แล้ว แต่ไฟฟ้าดับกำลังผลักดันบริการพื้นฐานให้ถึงขีดจำกัด

วิกฤตนี้จุดชนวนการประท้วงในคิวบา เมื่อวันที่ 7 มี.ค. ประชาชนบางส่วนในฮาวานาออกมาประท้วงด้วยการตีหม้อและจุดกองไฟ ไม่กี่วันต่อมา นักศึกษาจัดประท้วงอย่างสงบที่บันไดมหาวิทยาลัยฮาวานา โดยบอกว่าพวกเขาขาดไฟฟ้าและอินเทอร์เน็ตขัดขวางการเรียน อีกเหตุการณ์เกิดขึ้นที่เมืองโมรอน ผู้ประท้วงทำลายบางส่วนของสำนักงานใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์ท้องถิ่น เจ้าหน้าที่รายงานจับกุม 5 คน

ดิอัซ-คาเนล ปธน.คิวบา กล่าวว่าเข้าใจความไม่พอใจของประชาชน แต่ย้ำว่าจะไม่มีการละเว้นโทษสำหรับการกระทำรุนแรง สหประชาชาติระบุว่ากำลังหารือกับสหรัฐฯ เพื่ออำนวยความสะดวกในการส่งน้ำมันเพื่อมนุษยธรรม มิเช่นนั้นประเทศอาจ "ล่มสลาย" จากการปิดกั้นน้ำมันของวอชิงตัน

ทางเดินของ "คิวบา" ในอนาคต

ปธน.ดิอัซ-คาเนล ยอมรับครั้งแรกเมื่อวันที่ 13 มี.ค.ที่ผ่านมาว่า รัฐบาลกำลังเจรจากับสหรัฐฯ เพื่อแก้ไขความขัดแย้ง การประกาศนี้ได้รับความสนใจทั่วโลก แต่ไม่น่าจะช่วยบรรเทาวิกฤตที่ชาวคิวบากำลังเผชิญในทันที ส่วนสหรัฐฯ ไม่แสดงสัญญาณว่าจะผ่อนคลายแรงกดดัน ในทางตรงกันข้าม ดูเหมือนจะเพิ่มขึ้นอีกด้วย

นอกจากปิดกั้นน้ำมัน สหรัฐฯ ยังดูเหมือนกำลังโดดเดี่ยวคิวบาทางการทูต หลายเดือนที่ผ่านมา ชาติละตินอเมริกาหลายแห่งประกาศยุติหรือลดโครงการความร่วมมือทางการแพทย์กับแพทย์คิวบา หลังแรงกดดันจากสหรัฐฯ "คอสตาริกา" ประกาศปิดสถานทูตในคิวบาและเรียกให้คิวบาถอนนักการทูตเช่นกัน โดยกล่าวหาคิวบาละเมิดสิทธิมนุษยชนและกดขี่ประชาชน ฮาวานาประณามการกระทำเหล่านี้ โดยกล่าวหาว่าเพื่อนบ้านเข้าร่วมการรุกรานของสหรัฐฯ ต่อเกาะ

แต่สหรัฐฯ ก็บอกเป็นนัยว่าจะผ่อนคลาย หากคิวบาตกลงดีล ซึ่งยังไม่เปิดเผยรายละเอียด แต่เจ้าหน้าที่ให้เบาะแสว่า หลายเดือนที่ผ่านมา ปธน.ทรัมป์ ขู่ผู้นำคอมมิวนิสต์คิวบาด้วยการยึดครอง โดยบอกว่าเขาทำอะไรกับเกาะก็ได้ "เราจะทำอะไรบางอย่างกับคิวบาเร็ว ๆ นี้" ขณะที่ รมว.ต่างประเทศ มาร์โก รูบิโอ กล่าวอย่างตรงไปตรงมาว่า คิวบาต้องการ "ผู้คนใหม่" ขึ้นมาแทน เศรษฐกิจของพวกเขาใช้ไม่ได้ผล พวกเขากำลังเดือดร้อนมาก และคนที่คุมอยู่ไม่รู้วิธีแก้ จึงต้องเปลี่ยนคนคุม

อ่านข่าวอื่น :

เกาะติดประชุมสภาฯ โหวตเลือกนายกฯ "อนุทิน" VS "ณัฐพงษ์" เริ่ม 10.00 น.

เร่งฉีดวัคซีนนักศึกษา "ไข้กาฬหลังแอ่น" ระบาดอังกฤษรุนแรงดับแล้ว 2 คน

วิกฤตน้ำมันกระทบหนัก ไรเดอร์-แท็กซี่รายได้หด กู้ภัยปรับแผนช่วยชีวิตประชาชน