บัตร(สอง)เราไม่เท่ากัน: เปิดผลต่างผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.เขต – สส.บัญชีรายชื่อ แม้รับบัตรพร้อมกัน

แม้การเลือกตั้ง 8 ก.พ. 2569 จะผ่านพ้นไปที่เรียบร้อยแล้ว และคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เริ่มทยอยประกาศผลการนับคะแนนแบบไม่เป็นทางการบางส่วนแล้ว แต่คำถามถึงความโปร่งใสของการเลือกตั้งครั้งนี้ยังไม่ได้รับคำตอบเท่าไหร่นัก เมื่อมีรายงานแจ้งพิรุธและความผิดปกติเกิดขึ้นมากมายทั่วประเทศ ทั้งการนับคะแนนที่ผิดพลาด การกรอกคะแนนคลาดเคลื่อน บัตรเขย่ง บัตรเสียสูงผิดปกติ และปัญหาอื่น ๆ อีกมากมาย ก่อเกิดเป็นกระแส #นับใหม่ทั้งประเทศ เรียกร้องให้มีการนับคะแนนใหม่เพื่อความโปร่งใสของการเลือกตั้งครั้งนี้

อีกหนึ่งความผิดปกติที่ภาคประชาชนพบเจอคือ จำนวนบัตรเลือก สส.เขต (บัตรสีเขียว) และ บัตรเลือก สส.บัญชีรายชื่อ (บัตรสีชมพู) ไม่เท่ากันในหลายเขต ทั้ง ๆ ที่จำนวนบัตร 2 ประเภทนี้ควรเท่ากัน หรือต่างกันไม่มาก เนื่องจากผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งต้องรับบัตร 2 ใบนี้พร้อมกัน เข้าคูหาพร้อมกัน และหย่อนบัตรพร้อม ๆ กัน

ผลต่างของจำนวนบัตรทั้ง 2 สี สะท้อนถึงจำนวนผู้มาใช้สิทธิที่หายไปทั้ง ๆ ที่รับบัตรทั้ง 2 ใบพร้อมกัน นอกจากนี้ยังเป็นการสะท้อนถึงกระบวนการเลือกตั้ง ที่นำไปสู่คำถามว่าบัตรเหล่านี้หายไปไหน หรือเพิ่มขึ้นมาจากไหน ด้วยสาเหตุอะไร และหากจำนวนบัตรนี้เกี่ยวข้องกับความโปร่งใส จะทำอย่างไรให้การเลือกตั้งโปร่งใสและสะท้อนเสียงเจตนารมณ์ของประชาชนได้มากที่สุด

The Active พาไปสำรวจข้อมูลจาก Rocket Media Lab ที่มาจาก “ผลการเลือกตั้งปี 2569 อย่างไม่เป็นทางการ” ของ กกต. ณ วันที่ 10 ก.พ. 2569 เวลา 16.00 น. นับเสร็จ 94% ถึงผลต่างของคะแนนผู้มาใช้สิทธิ์เลือก สส.เขต และ สส.บัญชีรายชื่อว่ามีเขตไหนที่มีจำนวนบัตรแตกต่างกันผิดปกติ และในภาพรวมเขตเหล่านี้กระจุกตัวอยู่ที่จังหวัดใดบ้าง

ภาพรวมทั่วประเทศพบส่วนต่างสองบัตร 60,116 คน

มีผู้มาใช้สิทธิ (รวมบัตรดี บัตรเสีย และบัตรไม่เลือกใคร) เลือก สส.เขต จำนวน 34,541,594 คน และใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ จำนวน 34,481,478 ต่างกัน 60,116 คน (มีจำนวนคนเลือก สส.เขต มากกว่า) และมีค่าเฉลี่ยผลต่างอยู่ที่ 2,722 คนต่อจังหวัด

หากลองแจกแจงรายเขตจะพบว่า เขตส่วนใหญ่มีผู้มาใช้สิทธิเลือก สส. ทั้ง 2 ประเภท แตกต่างกันตั้งแต่ 0 ถึง 1,000 คน รวม 348 เขต จาก 400 เขต (คิดเป็น 87%)

อย่างไรก็ตาม อีก 52 เขต กลับมีผลต่างของผู้มีสิทธิ์เลือก สส. ทั้ง 2 ประเภท แตกต่างกันเกิน 1,000 คน จำนวนนี้แบ่งเป็น

• มีจำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.เขต มากกว่า สส.บัญชีรายชื่อ เกิน 1,000 คน จำนวน 31 เขต (จาก 26 จังหวัด) และ
• มีจำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ มากกว่า สส.เขต เกิน 1,000 คน จำนวน 21 เขต (จาก 15 จังหวัด)ผลต่างผู้มาใช้สิทธิแยกตามเขต จำนวนเขต มีผู้ใช้สิทธิเลือก สส.เขต มากกว่า สส.บัญชีรายชื่อ
  เกิน 1,000 คน 31 มีผู้ใช้สิทธิเลือก สส.เขต มากกว่า สส.บัญชีรายชื่อ
  1 – 1,000 คน 164 มีผู้ใช้สิทธิเลือก สส.เขต เท่ากับ สส.บัญชีรายชื่อ
  (0 คน) 10 มีผู้ใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ มากกว่า สส.เขต
  1 – 1,000 คน 174 มีผู้ใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ มากกว่า สส.เขต
  มากกว่า 1,000 คน 21
  

โดยมีเพียง 10 เขต (จาก 8 จังหวัด) เท่านั้น ที่มีเลขจำนวนผู้มาใช้สิทธิ สส.เขต และ สส.บัญชีรายชื่อ เท่ากันเป๊ะ ๆ (หรือผลต่างเท่ากับ 0 คน) ได้แก่ กรุงเทพมหานคร เขต 19, กรุงเทพมหานคร เขต 27, จันทบุรี เขต 3, ชลบุรี เขต 2, ชลบุรี เขต 3, นครนายก เขต 2, นครศรีธรรมราช เขต 1, ร้อยเอ็ด เขต 8, ระยอง เขต 1 และอุบลราชธานี เขต 2

10 เขต ที่มีผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.เขต มากกว่า สส.บัญชีรายชื่อ มากที่สุด

จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.เขต มากกว่า สส.บัญชีรายชื่อ มากที่สุดอยู่ที่ จังหวัดแพร่ เขต 3 ซึ่งมีผลต่างบัตรสีเขียวและบัตรสีชมพูสูงถึง 11,036 ใบ ตามมาด้วยจังหวัดศรีสะเกษ เขต 6 ที่ 10,408 ใบ และจังหวัดน่าน เขต 2 ที่ 8,806 ใบ

บางจังหวัดยังมีผลต่างสูงมากกว่า 1 เขต เช่น จังหวัดพัทลุง ในเขต 1 และ 2

เขต จำนวนผลต่าง
(จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.เขต – จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ) แพร่ เขต 3 11,036 ศรีสะเกษ เขต 6 10,408 น่าน เขต 2 8,806 พัทลุง เขต 1 8,421 ยโสธร เขต 1 8,102 พัทลุง เขต 2 7,445 นราธิวาส เขต 3 6,921 เพชรบูรณ์ เขต 3 5,823 บุรีรัมย์ เขต 5 5,719 ชุมพร เขต 1 5,694

10 เขต ที่มีผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ มากกว่า สส.เขต มากที่สุด

จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ มากกว่า สส.เขต มากที่สุดอยู่ที่ จังหวัดร้อยเอ็ด เขต 5 ซึ่งมีผลต่างบัตรสีชมพูและบัตรสีเขียวสูงถึง 7,857 ใบ ตามมาด้วยจังหวัดอุบลราชธานี เขต 10 ที่ 7,857 ใบ และจังหวัดร้อยเอ็ด เขต 3 ที่ 6,324 ใบ

บางจังหวัดยังมีผลต่างสูงมากกว่า 1 เขต เช่น จังหวัดนครราชสีมา ในเขต 9 และ 12 และจังหวัดร้อยเอ็ด ในเขต 3 และ 5

เขต จำนวนผลต่าง
(จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ – จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.เขต) ร้อยเอ็ด เขต 5 8,233 อุบลราชธานี เขต 10 7,857 ร้อยเอ็ด เขต 3 6,324 บุรีรัมย์ เขต 9 5,483 พิษณุโลก เขต 5 5,104 สกลนคร เขต 6 4,589 หนองบัวลำภู เขต 1 4,580 ปัตตานี เขต 1 4,373 นครราชสีมา เขต 12 4,163 นครราชสีมา เขต 9 3,967

จังหวัดมีผลต่างผู้มาใช้สิทธิเลือก สส. เกิน 1,000 คน หลายเขต

14 จังหวัด มีจำนวนเขตที่มีผลต่างของผู้มาใช้สิทธิเลือก สส. ทั้ง 2 ประเภทเกิน 1,000 คน มากกว่า 2 เขต

โดยจังหวัดนครราชสีมา มีจำนวนเขตที่มีผลต่างเกิน 1,000 คน มากที่สุด ถึง 4 เขต (จาก 16 เขต) ตามมาด้วยจังหวัดบุรีรัมย์, นราธิวาส และปัตตานี ที่ 3 เขต (จากทั้งหมด 10 เขต, 5 เขต และ 5 เขต ตามลำดับ)

จังหวัด เขตทั้งหมด จำนวนเขตที่มีผู้ใช้สิทธิเลือก สส.เขต มากกว่า สส.บัญชีรายชื่อ เกิน 1,000 คน จำนวนเขตที่มีผู้ใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ มากกว่า สส.เขต
มากกว่า 1,000 คน นครราชสีมา 16 1 3 บุรีรัมย์ 10 2 1 นราธิวาส 5 2 1 ปัตตานี 5 1 2 ชลบุรี 10 2 0 สุพรรณบุรี 5 2 0 พัทลุง 3 2 0 กรุงเทพมหานคร 33 1 1 ขอนแก่น 11 1 1 สมุทรปราการ 8 1 1 พิษณุโลก 5 1 1 อุบลราชธานี 11 0 2 ร้อยเอ็ด 8 0 2 สกลนคร 7 0 2

5 จังหวัด ที่มีผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.เขต มากกว่า สส.บัญชีรายชื่อ มากที่สุด

พิจารณาผลรวมรายจังหวัดจะพบว่า จังหวัดพัทลุง เป็นจังหวัดที่มีผลต่าง สส.เขต กับ สส.บัญชีรายชื่อ มากที่สุด ซึ่งอยู่ที่ 15,654 คน และมีสัดส่วนระหว่างผลต่าง กับ จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.เขต มากที่สุดที่ 4.75%

จังหวัด จำนวนผลต่าง
(จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.เขต – จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ) สัดส่วนผลต่าง / จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.เขต พัทลุง 15,654 4.75% ศรีสะเกษ 11,321 1.63% แพร่ 10,379 4.24% น่าน 8,915 3.40% ชลบุรี 7,894 0.92%

5 จังหวัด ที่มีผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ มากกว่า สส.เขต มากที่สุด

จังหวัดร้อยเอ็ด เป็นจังหวัดที่มีผลต่าง สส.บัญชีรายชื่อ กับ สส.เขต มากที่สุด ที่ 14,584 คน และมีสัดส่วนระหว่างผลต่าง กับ จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ มากที่สุดที่ 2.31%

จังหวัด จำนวนผลต่าง
(จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ – จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.เขต) สัดส่วนผลต่าง / จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.บัญชีรายชื่อ ร้อยเอ็ด 14,584 2.31% อุบลราชธานี 11,336 1.22% สกลนคร 8,955 1.61% นครราชสีมา 8,493 0.62% หนองบัวลำภู 4,690 1.87%

เรียกร้อง #นับใหม่ทั้งประเทศ – เปิดคะแนนรายหน่วย

สฤณี อาชวานันทกุล นักวิชาการอิสระ ระบุผ่านเฟซบุ๊ก Sarinee Achavanuntakul – สฤณี อาชวานันทกุล คาดการณ์ถึงความผิดปกติของตัวเลขที่ “แตกต่างกันอย่างมโหฬาร” นี้ว่า “กกต. น่าจะมีการ “จัดการ” (manipulate) ตัวเลขที่ กปน. แต่ละหน่วยส่งเข้ามา พูดอีกอย่างคือ ตัวเลขที่ถูกใช้แสดงบนเว็บ กับที่สื่อเอาไปใช้ น่าจะไม่ใช่ “ตัวเลขที่แท้จริง” ที่รวมคะแนนจากแต่ละหน่วย” ซึ่ง “ข้อบ่งชี้ข้อนี้เป็นเรื่องที่ร้ายแรงมาก ๆ ถ้า กกต. มีการ “จัดการ” กับตัวเลขจริง ๆ”

แต่หาก กกต. ส่วนกลางไม่ได้จัดการตัวเลขใด ๆ ความผิดปกติของตัวเลขเหล่านี้ก็อาจสะท้อนว่า “ต้องมีการโกงเลือกตั้งมโหฬารระดับหน่วยเลือกตั้งแทบทุกจังหวัด เช่น กปน. มีการมุบมิบหย่อนบัตรเอง (สีเขียวหรือสีชมพูก็ตาม) โดยที่ผู้มาใช้สิทธิไม่รู้เห็น เป็นต้น”

จากความผิดปกติที่เกิดขึ้น สฤณีได้มีข้อเรียกร้อง 3 ข้อ ได้แก่

• ขอให้ #นับใหม่ทั้งประเทศ เป็นอย่างน้อย
  
• ขอให้ กกต. เปิดคะแนนรายหน่วยทันที และ
  
• ขอให้สื่อมวลชนไปสอบถามว่า กกต. มีการ “จัดการ” กับตัวเลขที่ กปน. แต่ละหน่วยรายงานเข้ามาจริงหรือไม่ ทำไปทำไม และจัดการอย่างไร

อ้างอิง

• คะแนนเลือกตั้ง 8 ก.พ. 2569 อย่างไม่เป็นทางการ 400 เขต [ข้อมูลดิบ] โดย Rocket Media Lab