มลพิษร้าย! PM2.5 ฝุ่นละอองเล็กจิ๋ว เข้าสู่ร่างกายเสี่ยงเป็น'โรคหลอดเลือดหัวใจ'
28 กุมภาพันธ์ 2566 เว็บไซด์ของโรงพยาบาลจุฬาภรณ์ ได้เปิดเผยข้อมูลทางการแพทย์ ระบุว่า ช่วงนี้คนกรุงเทพและอีกหลายเมืองใหญ่ในประเทศไทย ต้องเผชิญกับปัญหามลพิษทางอากาศเนื่องจากฝุ่นละอองชนิด PM 2.5 ที่เกินระดับมาตรฐานอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพทั้งระบบทางเดินหายใจ ผิวหนัง หลอดเลือดและอาจกระตุ้นให้เกิดโรคหลอดเลือดหัวใจเฉียบพลันได้
PM2.5 คืออะไร
คือฝุ่นละอองที่มีขนาดเล็กมากเส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ยน้อยกว่า 2.5 ไมโครเมตร หรือเล็กกว่า 1 ใน 20 ส่วนของเส้นผ่านศูนย์กลางเส้นผมมนุษย์ โดยมีสาเหตุมาจากการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์จากการใช้พลังงานต่าง ๆ เช่น ยานพาหนะ โรงงานอุตสาหกรรม ควันบุหรี่ การเผาวัชพืช งานก่อสร้างและขยะปฏิกิริยาเคมีในอากาศ
อันตรายที่เกิดขึ้นจาก PM 2.5
เนื่องจาก PM 2.5 เป็นฝุ่นขนาดเล็กมากที่แขวนลอยอยู่ในบรรยากาศ ทำให้เมื่อหายใจเข้าไป ฝุ่นชนิดนี้จะสามารถเล็ดลอดผ่านขนจมูกเข้าสู่ปอด ผ่านถุงลมและแทรกซึมเข้าสู่หลอดเลือด กระจายไปยังอวัยวะต่างๆในร่างกาย ซึ่งจะส่งผลเสียต่อสุขภาพได้ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ผลระยะสั้นที่เกิดขึ้นทันที คือทำให้เกิดการระคายเคืองต่อเนื้อเยื่อของร่างกาย ทำให้มีอาการแสบจมูก แสบตา เจ็บคอ น้ำมูกไหล และอาจจะกระตุ้นให้หลอดลมตีบและเป็นหอบหืดกำเริบเฉียบพลันได้ สำหรับผลกระทบต่อสุขภาพในระยาว นอกจากจะเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดแล้ว ยังทำให้การทำงานของปอดถดถอย อาจเกิดโรคถุงลมโป่งพองและเพิ่มโอกาสทำให้เกิดมะเร็งปอดได้อีกด้วย
PM 2.5 รับเข้าสู่รางกายระยะยาว เสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ จริงหรือไม่
เมื่อฝุ่นละอองในอากาศมีปริมาณมากเกินระดับมาตรฐานนอกจากจะทำให้เกิดการระคายเคืองต่อเนื้อเยื่อแล้ว ยังกระตุ้นการหลั่งสารอักเสบทั่วร่างกาย ทำให้เกิดลิ่มเลือดได้ง่ายขึ้น ผนังหลอดเลือดหนาและแข็งตัว ส่งผลให้อวัยวะต่างๆ ทำงานผิดปกติ ระบบประสาทอัตโนมัติทำงานผิดเพี้ยน หัวใจถูกกระตุ้นมากขึ้น ชีพจรเต้นเร็ว ความดันโลหิตสูง เกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันและเสียชีวิตกะทันหันได้ มีรายงานว่าฝุ่นละอองในอากาศที่มีปริมาณมากเกินระดับมาตรฐานสัมพันธ์กับการหนาตัวของผนังหลอดเลือดแดงที่เพิ่มขึ้นและสัมพันธ์กับอัตราการเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือด โดยการเพิ่มขึ้นของฝุ่น PM 2.5 ทุกๆ 10 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์มิลลิเมตร สัมพันธ์กับอัตราการเสียชีวิตจากหัวใจและหลอดเลือดเพิ่มขึ้นถึง 10 % ในประชากรโดยรวม และเพิ่มขึ้นถึง 20 % ในกลุ่มที่เป็นโรคหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน
วิธีป้องกันและดูแลตนเอง
หลีกเลี่ยงการอยู่กลางแจ้งในช่วงเช้าระหว่าง 4.00 น. - 7.00 น. และช่วงค่ำหลัง 19.00 น. ซึ่งเป็นช่วงที่ฝุ่นเข้มข้นที่สุด หากจำเป็นต้องออกนอกบ้านควรใส่หน้ากากปิดปากสวมไว้เพื่อป้องกันฝุ่นละอองก่อนออกจากบ้านทุกครั้ง ถ้าจะให้ดีควรเป็นหน้ากาก N95 ที่ได้มาตรฐานพยายามหลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้ง การอยู่ภายนอกอาคารไม่เกิน 10-15 นาทีจะมีความเสี่ยงน้อยกว่าอากาศเย็นและแห้งจะยิ่งทำให้ฝุ่นลอยขึ้นที่สูง ฉะนั้นฝุ่นจะมีมากกว่าในช่วงเดือนธันวาคม-กุมภาพันธ์ นอกจากนี้ควรทำความสะอาดบ้านทุกวัน เนื่องจากมลภาวะทางอากาศ ควันพิษ ฝุ่นละออง สามารถแทรกซึมและสะสมอยู่ภายในบ้านได้ตลอดเวลา