อาการเจ็บหน้าอก.....ใช่โรคหัวใจไหม

อาการเจ็บหน้าอกเป็นอาการผิดปกติที่พบได้บ่อยในเวชปฏิบัติ อาจเป็นอาการเตือนของโรคที่มีความสำคัญ และอาจจะรุนแรงจนเป็นอันตรายต่อชีวิตได้ เช่น โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ โรคหลอดเลือดแดงเอออร์ต้าฉีกขาด เป็นต้น หรืออาจเกิดจากภาวะอื่นๆ ที่ไม่อันตรายมากก็ได้ ทั้งนี้บุคคลโดยทั่วไปมักจะมีความกังวลเมื่อมีอาการเจ็บหน้าอก และเกิดความสงสัยว่าควรจะไปพบแพทย์หรือไม่

อาการเจ็บหน้าอกอาจเกิดจากสาเหตุต่าง ๆ จากอวัยวะบริเวณหน้าอก ในช่องทรวงอก รวมทั้งอวัยวะในบริเวณใกล้เคียง เช่น ช่องท้องส่วนบน เป็นต้น

ตัวอย่างโรคที่ทำให้เกิดอาการเจ็บหน้าอก ได้แก่

1.โรคของระบบหัวใจและหลอดเลือด ได้แก่

- โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือโรคหลอดเลือดหัวใจตีบเป็นโรคที่มีความสำคัญ และเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตถ้าไม่ได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้องและรวดเร็ว

- โรคเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ โดยปกติหัวใจจะมีเยื่อหุ้มหัวใจหุ้มอยู่โดยรอบ เมื่อมีอาการอักเสบของเยื่อหุ้มหัวใจจะมีอาการเจ็บหน้าอกขึ้นมาได้

- โรคหลอดเลือดแดงเอออร์ต้าฉีกขาด เป็นโรคที่มีอันตรายถึงกับเสียชีวิตได้ แม้จะพบน้อยกว่าโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด

2.โรคของระบบทางเดินหายใจ

- โรคลมในเยื่อหุ้มปอด การเกิดลมในเยื่อหุ้มปอดอาจเกิดจากอุบัติเหตุหรือเกิดขึ้นเอง การเกิดลมในเยื่อหุ้มปอดข้างใดจะทำให้มีการเจ็บหน้าอกข้างนั้นได้

- โรคหลอดลมตีบ ได้แก่ โรคหอบหืด หรือโรคถุงลมโป่งพอง เป็นต้น ทำให้เกิดอาการแน่นหน้าอกได้ แต่มักพบอาการอื่นร่วมด้วย ได้แก่ อาการเหนื่อย หายใจเสียงดังวี้ดๆ

3.โรคของระบบทางเดินอาหาร

- โรคกระเพาะอาหารอักเสบหรือเป็นแผลในกระเพาะอาหาร เป็นโรคที่ทำให้เกิดอาการแน่นๆ โดยเฉพาะบริเวณใต้ลิ้นปี่ แต่อาจจะแน่นที่หน้าอก รวมถึงคอด้วย และมักสัมพันธ์กับมื้ออาหาร

- โรคตับอ่อนอักเสบ ทำให้เกิดอาการแน่นใต้ลิ้นปี่ ทะลุไปหลัง บางคนอาจแน่นหน้าอกร่วมด้วย มักเกิดจากการกินเหล้าหรือนิ่วในทางเดินน้ำดี

4.โรคของกล้ามเนื้อบริเวณหน้าอก ทำให้เกิดอาการเจ็บหน้าอกได้มักเจ็บหน้าอกแบบจี๊ดๆ แปล๊บๆ มากกว่าแน่นๆ มีจุดที่เจ็บชัดเจน รวมถึงมีจุดกดเจ็บด้วย มักสัมพันธ์กับการใช้กล้ามเนื้อมากกว่าปกติ

5.โรคทางจิตใจ เช่น ความเครียดความกังวล เป็นต้น โดยต้องวินิจฉัยให้แน่นอนก่อนว่าอาการเจ็บหน้าอกไม่ได้เกิดจากโรคทางกาย

อาการเจ็บหน้าอกแบบไหน …..ที่ใช่โรคหัวใจ

ควรให้ความสำคัญกับลักษณะของอาการเจ็บหน้าอก ความรุนแรง ความเฉียบพลันและระยะเวลาของอาการ รวมทั้งอาการอื่นๆ ที่เกิดร่วมด้วยลักษณะที่ควรให้ความสนใจเกี่ยวกับอาการเจ็บหน้าอก ได้แก่

- อาการเจ็บหน้าอกแบบตื้อๆ หนักๆ หรือเจ็บแน่นๆ คล้ายถูกของหนักๆ กดทับ หรือปวดบีบๆ ทำให้นึกถึงโรคหลอดเลือดหัวใจตีบหรือกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด

- อาการเจ็บหน้าอกแบบแปล๊บๆ ถ้าพบร่วมกับมีรอยโรคที่ผิวหนัง หรือมีอาการเจ็บตามแนวเส้นประสาทบริเวณหน้าอก ทำให้นึกถึงโรคงูสวัด

- อาการเจ็บหน้าอกแบบแปล๊บๆ และมีจุดกดเจ็บชัดเจน ถ้าบิดหรือเอี้ยวตัวจะมีอาการมากขึ้น ต้องคิดถึงสาเหตุความผิดปกติของกระดูกหรือกล้ามเนื้อ

- อาการเจ็บหน้าอกแบบแปล๊บๆ และไม่มีจุดกดเจ็บชัดเจน นึกถึงโรคของเยื่อหุ้มปอด หรือเยื่อหุ้มหัวใจ โดยอาจมีอาการมากขึ้นเมื่อหายใจเข้า-ออกลึกๆ

- อาการเจ็บหน้าอกคล้ายถูกของมีคมทิ่มแทง โดยอาการเกิดขึ้นมาทันที และเจ็บรุนแรงมาก ทำให้นึกถึงสาเหตุจากโรคหลอดเลือดแดงเอออร์ต้าฉีกขาด

- อาการเจ็บหน้าอกจุกๆ แน่นๆ หรือเจ็บเสียดๆ ร่วมกับมีอาการท้องอืด แน่นท้อง สัมพันธ์กับมื้ออาหารทำให้นึกถึงโรคของกระเพาะอาหาร หรือถุงน้ำดี เป็นต้น

จะเห็นได้ว่าสาเหตุของอาการเจ็บหน้าอก มีหลากหลาย โดยมีสาเหตุทั้งที่อันตรายและไม่อันตราย ทั้งที่พบบ่อยและไม่บ่อย จึงมีความจำเป็นที่ต้องมีความรู้เบื้องต้นว่าอาการเจ็บหน้าอกน่าจะเกิดจากสาเหตุใดเพื่อสามารถช่วยในการแยกโรคหรือภาวะที่ต้องมาพบแพทย์ทันที และช่วยในการดูแลตัวเองเบื้องต้นได้

ศาสตราจารย์ แพทย์หญิงนิธิมา รัตนสิทธิ์

สาขาหทัยวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย