เปิดตำนาน Poisonous Fruit กินมากไปอันตราย แม้จะไม่ได้อาบยาพิษ!
ผลไม้มีพิษโลดแล่นอยู่ในจินตนาการของเรามาหลายศตวรรษ การนอนหลับเป็นตายของสโนว์ไวต์ หลังกินแอปเปิลเจือยาพิษจากราชินีผู้ชั่วร้าย หรือการมีข่าวลือว่าต้นราตรีซึ่งเป็นพืชที่มีสารพิษจากผลไม้ตามธรรมชาติถูกนำมาใช้เพื่อสังหารจักรพรรดิแห่งโรมัน และหยุดยั้งการรุกรานของสก็อตแลนด์ก็เคยมีให้ได้ยิน
ในโลกแห่งผลไม้อันน่าหลงใหล ขุมทรัพย์แห่งธรรมชาติมากสีสันหลากรสชาติ ธารสารอาหารที่หล่อเลี้ยงและสร้างความสุขให้แก่มวลมนุษยชาติมาช้านานนี้ มอบให้ตั้งแต่ความหวานฉ่ำของเบอร์รี่สุก ไปจนถึงรสเปรี้ยวสดชื่นของส้ม ผลไม้เหล่านี้เป็นมากกว่าอาหาร ทว่าช่วยเติมเต็มพลังชีวิตและความเป็นอยู่
อย่างไรก็ตาม เช่นเดียวกับนิทานปรัมปราที่ควรค่าแก่การฟัง เรื่องราวของผลไม้ก็มีการ “หักมุม” เช่นกัน เสมือนคติเตือนใจ “แม้ของขวัญที่เมตตาที่สุดจากธรรมชาติ ก็อาจกลายกลับเป็นด้านมืดได้ หากเราไม่รู้จักยับยั้งชั่งใจ”
จริงอยู่ว่าผลไม้นั้นอุดมด้วยคุณประโยชน์และสารอาหารต่อร่างกาย แต่หากปราศจากความสมดุล ภายใต้รูปลักษณ์ที่สดใสเย้ายวนใจน่ารับประทาน ยังมีบานประตูสู่ดินแดนอันตรายโดยไม่ได้ตั้งใจ ภายใต้รูปลักษณ์ที่ดูไร้เดียงสา แต่ทว่าภายใน กลับมีศักยภาพที่อาจทำให้เกิดอันตราย เพียงย่างกรายข้ามเส้นแห่งความสมดุล จากประโยชน์อาจกลับกลายโทษ ดั่งยาพิษที่ไม่ต้องอาศัยแม้แต่แม่มดมาร่ายมนตร์ใส่เสียด้วยซ้ำ
“ส้ม” ผลไม้ตระกูลซีตรัส อัดแน่นไปด้วยวิตามิน
“ส้ม” ผลไม้ทรงกลมสีสันสดใสที่พบได้ตามครัวทั่วโลกทั้งในตู้เย็น หรือแม้แต่กล่องอาหารกลางวันที่แม่เตรียมให้อย่างสวยงาม ส้มมีชื่อเสียงด้านโภชนาการเป็นอย่างมาก นับเป็นขุมทรัพย์วิตามินและแร่ธาตุ โดยเฉพาะ “วิตามินซี” สุดยอดอัญมณีที่ซ่อนอยู่ในส้ม หาใช่ป้องกันแค่ไข้หวัดเพียงเท่านั้น แต่ยังเป็นผู้พิทักษ์เหล่าอนุมูลอิสระที่คอยคุกคามการกลายพันธุ์ DNA ซึ่งจะปูทางไปสู่มะเร็งได้อีกต่างหาก
แม้ส้มจะไม่ได้มีตำนานหรือนิทานที่โด่งดังเฉกเช่นแอปเปิลของสโนว์ไวต์ แต่ก็เป็นผลไม้ที่มีเรื่องราวถักทอเล่าต่อกันมาเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของมนุษย์มาหลายศตวรรษ เช่น เรามักเห็นส้มจำนวนมากในเทศกาลตรุษจีน ลูกกลม ๆ สีส้มนี้เปรียบเสมือนสัญลักษณ์แห่งความเจริญรุ่งเรืองและความโชคดี โดยเฉพาะการให้ “ส้มแมนดาริน” ช่วงตรุษจีน จะถือเป็นการอวยพรให้มีความเจริญรุ่งเรือง และแสดงความเคารพระหว่างทั้งสองฝ่าย และถ้าหากได้ตามเรื่องตำนานของเทพเจ้ากรีก ส้มก็เคยถูกพูดถึงว่าเป็น “ผลไม้ของเทพเจ้า” ที่เชื่อว่าผู้ใดได้กินแล้วจะเป็นอมตะ หรือตำนานที่ว่าหนึ่งในภารกิจ 11 ประการของเฮอร์คิวลิสที่ต้องขโมยผลแอปเปิลทองคำไปจากสวน The Garden of the Hesperides ให้จงได้ก็มีให้เห็น (เพราะกรีกเรียกส้มว่าเป็นแอปเปิลทองคำ) ฯลฯ
ส้มอาจเป็นผลไม้ที่ครองใจใครหลายคนทั่วโลก แต่การที่เราซึมซับขุมทรัพย์วิตามินเหล่านี้เกินจำเป็น ก็อาจก่อให้เกิดการรบกวนภายในร่างกายได้เช่นกัน อาทิ กรดซิตริกที่มีความเข้มข้นสูงในส้ม อาจทำให้เกิดการระคายเคืองได้หากใครมีปัญหากรดไหลย้อน หรือในผู้ที่กินยาเบต้าบล็อกเกอร์ ก็ควรระมัดระวังการรับประทานส้มในปริมาณที่มากเกินไป เพราะอาจทำให้ไตเกิดความเสียหาย แม้กระทั่งไฟเบอร์ที่อุดมไปด้วยประโยชน์ ไม่ว่าจะรักษาระดับน้ำตาลในเลือดให้คงที่ ไปจนถึงต่อสู้กับคอเลสเตอรอลสูง แต่หากเยอะเกินไป เส้นใยที่มีประโยชน์เหล่านี้ก็อาจเป็นโทษ ทำให้เกิดอาหารท้องอืด ระบบย่อยอาหารฝืดเคืองได้เช่นกัน
“มะเฟือง” เสน่ห์ดาวเปรี้ยวหวานแสนเย้ายวนใจ
แม้จะมีตำนานเล่าขานเป็นเหมือนนิทานสอนใจในเวียดนาม เกี่ยวกับเศรษฐีผู้หนึ่งที่ล่วงลับไป ทิ้งบุตรชายไว้สองคนที่นิสัยต่างกันลิบลับ คนหนึ่งมีนิสัยละโมบโลภมาก แต่อีกคนใจดีและเอื้อเฟื้อ คนพี่ได้อ้างสิทธิ์ฮุบสมบัติพ่อไปจนหมด เหลือทิ้งไว้เพียงต้นมะเฟืองให้ลูกคนเล็กเฝ้าดูแลรดน้ำ หวังเอาผลจากต้นไปขายเอาเงินมาประทังชีวิต แต่แล้วแทนที่จะได้ร่ำรวยจากการขายผลไม้สีเหลืองทองนี้ นกดันกินผลมะเฟืองเสียหมด ภรรยาของเขาได้แต่คร่ำครวญร่ำไห้ แต่ที่ไหนได้ สุดท้ายนกที่กินผลไม้เหลืองทองนั้นกลับขอจ่ายค่าผลไม้เป็นทองคำ นิทานปรัมปราที่สอดแทรกการทำความดีนี้ถูกเล่าเป็นคติสอนใจให้เด็ก ๆ ฟังเรื่อยมา แต่หากเรามองลึกลงไปในโลกความจริง การที่นกกินผลมะเฟืองหมดต้น จะไม่อันตรายหรือ
ท่ามกลางผลไม้รูปทรงโดดเด่นคล้ายดาว เสน่ห์ทางรสสัมผัสกรุบกรอบหวานชุ่มฉ่ำอมเปรี้ยว บ่อยครั้งที่เราจะได้รับคำเตือนจากผู้ใหญ่ว่าอย่ากินมากไป บางท่านก็แนะว่าอย่าไปกิน แต่แท้จริงแล้วผลไม้ชนิดนี้สามารถกินได้ในปริมาณที่เหมาะสม
มะเฟืองอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ อย่างเบต้าแคโรทีนและวิตามินซี ช่วยปกป้องผิวจากความเสียหายของเซลล์ ผลของมันมากไปด้วยเส้นใยอาหาร ชะลอการดูดซึมกลูโคสได้ดี ช่วยลดความผันผวนของระดับน้ำตาลในเลือด ในบางประเทศอย่างบราซิล มะเฟืองถือเป็นยาอายุรเวทและยาแผนโบราณของจีน ใบ ผล ราก ล้วนมีฤทธิ์ในการรักษาโรคได้
แต่แม้จะดูมากไปด้วยคุณประโยชน์ ก็ห้ามหลงเสน่ห์บริโภคจนเกินพอดี เพราะอีกด้านของมะเฟืองก็เต็มไปด้วยอันตราย มะเฟืองดิบมีระดับออกซาเลตที่สูง หากมากไปก็อาจทำให้เกิดนิ่วในไตได้ บางคนอาจรู้สึกไม่สบายตัว อาเจียน ยิ่งหากเป็นผู้ที่มีปัญหาเรื่องไต มะเฟืองถือเป็นผลไม้ที่ถูกแปะป้ายเตือนไว้ตัวเบ้อเริ่ม เพราะอาจอันตรายถึงขั้นเสียชีวิตได้เลย
“แอปเปิล” ผลไม้ต้องห้ามแห่งสวนเอเดน
ผลไม้แห่งประวัติศาสตร์ หลากตำนาน หลายสัญลักษณ์ มากวัฒนธรรมนี้ เป็นเจ้าของสองเรื่องใหญ่ ๆ ที่น่าจะติดอยู่ในความทรงจำของใครหลายคน หนึ่งคงหนีไม่พ้นเรื่องผลไม้ต้องห้ามแห่งสวนเอเดน ที่อดัมและเอวาถูกล่อลวงให้เข้าไปยุ่งเกี่ยว ผลผลิตจากต้นไม้แห่งความดีและความชั่ว อีกเรื่องคือสาวงามที่ต้องหลับใหลไปตลอดกาล จากการได้กินผลแอปเปิลอาบยาพิษ ของขวัญจากแม่มดใจร้าย แต่หากเป็นโลกความจริง ถ้าแม่มดไม่ได้อาบยาพิษไว้ในผลของแอปเปิล สโนว์ไวต์จะเป็นอันตรายจากการกินแอปเปิลตะกร้าใหญ่ได้หรือเปล่า
เฉกเช่นผลไม้ทั่วไป แอปเปิลอุดมไปด้วยวิตามินและไฟเบอร์ เป็นสวรรค์ของผู้คนที่กำลังลดน้ำหนัก เป็นคาร์โบไฮเดรตที่ดีต่อสุขภาพ เต็มไปด้วยเส้นใยและสารอาหาร แต่แม้ว่าแอปเปิลจะมีประโยชน์มากมายมหาศาล แต่หากขาดความสมดุล ประโยชน์ที่ว่าก็จะตีลังกาพลิกกลับเป็นหายนะได้ไม่ยาก จากลดน้ำหนักอาจกลายเป็นเพิ่มแทน เพราะการที่เราบริโภคแอปเปิลมากเกินไป จะทำให้ร่างกายไม่เผาผลาญไขมัน เช่นเดียวกับการบริโภคคาร์โบไฮเดรตจนเกินพอดี นอกจากนี้ การรับประทานไฟเบอร์เกินความจำเป็น อาจทำให้ท้องอืด ท้องเฟ้อ หรือท้องเสียได้อีกด้วย
ในวังวนแห่งโภชนาการ เห็นได้ชัดว่าแม้แต่สิ่งที่ดีต่อสุขภาพก็อาจกลับกลายเป็นโทษได้ หากปราศจากความยับยั้งชั่งใจ ดังนั้นเมื่อได้ลิ้มรสความหวานอันชุ่มฉ่ำของผลไม้ที่ชื่นชอบ จำไว้ว่าของขวัญจากธรรมชาติถึงแม้จะมีมากมาย แต่ก็ควรค่าแก่การบริโภคด้วยความพอดี เช่นเดียวกับที่ดวงอาทิตย์ให้ชีวิตและแสงสว่างแต่ก็อาจแผดเผาเราได้เช่นกัน
(เครดิตภาพ) Priscilla Du Preez / Unsplash
ที่มา : บทความ “I have always wondered: why are some fruits poisonous?” โดย Jo Adetunji จาก www.theconversation.com
บทความ “5 most popular types of mandarin oranges for Chinese New Year” โดย DERRICK TAN จาก www.lifestyleasia.com
บทความ “ที่มาของส้มจากตำนานกรีก” โดย A LIBROCUBICULARIST จาก www.blockdit.com
บทความ “Health Benefits of Oranges” โดย WebMD Editorial Contributors จาก www.webmd.com
บทความ “The Golden Star Fruit Tree” จาก www.vietnamtourism.org.vn
บทความ “The health benefits of star fruit and how to enjoy it” โดย Zia Sherrell, MPH จาก www.medicalnewstoday.com
บทความ “5 Unwanted Side Effects of Eating Too Many Apples” โดย Jan Archer จาก www.livestrong.com
เรื่อง : JANE P.