"พาณิชย์" รุกตลาดญี่ปุ่น ขน “มันสำปะหลัง” ชูนวัตกรรมตอบโจทย์ผู้บริโภค

วันนี้ (6 มี.ค.2569) นายนพดล คันธมาศ รองอธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ กล่าวว่า ปัจจุบันญี่ปุ่นนำเข้ามันสำปะหลังอัดเม็ดไปเป็นอาหารสุกร เพราะทำให้เนื้อสุกรมีคุณภาพดี กรมฯ จึงสนับสนุนให้ต่อยอดเป็นอาหารโคนมโคเนื้อ เพราะญี่ปุ่นมีประชากรโคจำนวนมาก และเกษตรกรให้ความสำคัญกับวัตถุดิบคุณภาพ ที่ส่งผลดีต่อคุณภาพของเนื้อและนม

กรมฯ ได้นำ ผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารสัตว์จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และภาคเอกชนจาก 4 สมาคมมันสำปะหลัง 37 ราย ไปขยายตลาดส่งออกสินค้ามันสำปะหลังไทย ที่ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เพื่อผลักดันการส่งออกผลิตภัณฑ์มันสำปะหลัง

รวมถึงหารือกับภาคเอกชนซึ่งเป็นผู้นำเข้ารายใหญ่ในภาคปศุสัตว์ เช่น สหพันธ์สมาคมการเกษตรแห่งชาติ (ZEN-NOH) เพื่อส่งเสริมการใช้มันอัดเม็ดของไทย เป็นวัตถุดิบอาหารสัตว์ โดยให้ข้อมูลด้านคุณค่าทางโภชนาการ และประโยชน์ของสูตรอาหารสัตว์ที่มีมันสำปะหลังเป็นวัตถุดิบ

นอกจากนี้ ยังได้หารือกับผู้ประกอบการและผู้นำเข้ารายสำคัญของอุตสาหกรรมอาหาร และสินค้าอุปโภคบริโภค ได้แก่ บริษัท ITOCHU Corporation บริษัท Toyota Tsusho Corporation บริษัท Sojitz Foods Corporation เพื่อส่งเสริมการส่งออกสินค้ามันสำปะหลังแปรรูป ที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น เช่น แป้งมันสำปะหลังแปรรูป (Modified Starch)

ปัจจุบันญี่ปุ่นนำเข้าแป้งมันสำปะหลังแปรรูป ชนิด acetylated ไปใช้ในอาหารสัตว์เลี้ยง ซึ่งมีคุณสมบัติช่วยในการจับตัว นอกจากนี้ แป้งมันสำปะหลังของไทย สามารถแปรรูปเป็นพลาสติกชีวภาพ สอดคล้องกับนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมของญี่ปุ่น ยังได้รับความสนใจจากภาคเอกชนของญี่ปุ่นเป็นอย่างมาก

รองอธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ กล่าวอีกว่า นอกจากตลาดญี่ปุ่นที่มีศักยภาพสูงแล้ว กรมฯ มีแผนขยายตลาดส่งออกผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังไปยังขยายตลาดใหม่ ที่มีศักยภาพ เช่น สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ญี่ปุ่น สหภาพยุโรป ทวีปอเมริกาเหนือ เป็นต้น โดยเน้นขยายตลาดสินค้ามันสำปะหลังเพิ่มมูลค่าในอุตสาหกรรมใหม่ ไม่ว่าจะเป็นอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ อุตสาหกรรมอาหาร กาว กระดาษ เพื่อลดการพึ่งพาตลาดส่งออกเพียงตลาดเดียว

เน้นการสินค้าส่งออกพรีเมียมที่มีคุณภาพดีและมีคุณสมบัติโดดเด่น เช่น การเป็นพืชคาร์โบไฮเดรตที่ให้ พลังงานสูง Non-GMO และ Non-Gluten เพื่อเพิ่มความต้องการสินค้ามันสำปะหลังในตลาดโลก รวมถึงเพิ่มโอกาสทางการค้า และขีดความสามารถในการแข่งขัน ให้กับผู้ส่งออกไทย ซึ่งเป็นการสร้างความมั่นใจ ให้กับเกษตรกรไทย ว่าจะมีตลาดรองรับผลผลิต สร้างรายได้ให้เกษตรกร และจะส่งผลดีต่ออุตสาหกรรม มันสำปะหลังไทยทั้งระบบ

ส่วนแนวทางการยกระดับอุตสาหกรรมมันสำปะหลังสำหรับการแข่งขันในตลาดโลก จะต้องสร้างมูลค่าเพิ่มผ่านสินค้านวัตกรรม โดยปรับเปลี่ยนการส่งออกสินค้าขั้นพื้นฐานไปสู่การผลิตสินค้าที่มีมูลค่าสูง เช่น แป้งมันสำปะหลัง พรีเมียมสำหรับอุตสาหกรรมอาหารและเบเกอร์รี่ ที่มีจุดแข็งในการเป็นสินค้า ปราศจากกลูเตน และไม่มีการตัดต่อพันธุกรรม

ไทยยังคงมีจุดแข็งที่โดดเด่น โดยเฉพาะการวิจัยและพัฒนากระบวนการผลิตที่นำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้ ทำให้สามารถยกระดับการแปรรูปมันสำปะหลังสู่ผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่มสูง และ ตอบสนองความต้องการของตลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

นอกจากนี้ คุณภาพและมาตรฐาน การผลิตของไทยยังได้รับการยอมรับในระดับสากล เกษตรกรไทยมีความเชี่ยวชาญในการเพาะปลูก และสั่งสมประสบการณ์มาอย่างยาวนาน จนได้รับความเชื่อมั่นจากตลาดโลก ด้วยความพร้อม ทั้งด้านปริมาณการผลิตและคุณภาพสินค้า ไทยจึงมีความได้เปรียบในการแข่งขันในตลาดญี่ปุ่น

ด้านนายวีรวัฒน์ เลิศวนวัฒนา อุปนายกสมาคมแป้งมันสำปะหลังไทย กล่าวว่า การขยายตลาดผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังในญี่ปุ่น เป็นการเพิ่มโอกาสให้ผู้ประกอบการของไทย ในการขยายตลาดแป้งมันสำปะหลังเกรดพรีเมียม ซึ่งเป็นสินค้าที่มีมูลค่าเพิ่มสูง สามารถใช้เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมต่อเนื่องได้หลากหลาย สอดคล้องกับความต้องการของตลาดญี่ปุ่น ที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพและความปลอดภัยของผู้บริโภค ทั้งนี้ สิ่งที่ต้องการให้หน่วยงานรัฐช่วยเหลือ คือ การขยายโควตาส่งออกผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่ถูกกำหนดไว้เพียง 2 แสนตัน หากเกินจากนี้ต้องเสียภาษีในอัตรา 6.8 %

นายอิทธิพล จีระประพันธุ์กุล กรรมการบริษัท วิชัยอกริเทรด กล่าวว่า ตลาดญี่ปุ่น มีความน่าสนใจโดยเฉพาะในอุตสาหกรรมปศุสัตว์ ที่ผ่านมาไทยยังเข้าไม่ถึงตลาดดังกล่าว การเดินทางมาญี่ปุ่นครั้งนี้ จึงเป็นโอกาสสำหรับผู้ประกอบการไทยสำหรับผลิตภัณฑ์มันอัดเม็ด โดยเฉพาะญี่ปุ่นมีการบริโภคเนื้อสัตว์มาก ซึ่งจากการหารือพบว่าบริษัทญี่ปุ่นให้ความสนใจ แต่ต้องมีการแลกเปลี่ยนข้อมูลเพิ่มเติม

สำหรับการส่งออกสินค้ามันสำปะหลัง ปี 2568 ไทยส่งออกสินค้ามันสำปะหลังรวมปริมาณ 8.25 ล้านตัน สร้างรายได้ให้กับประเทศ มูลค่ากว่า 2,888 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 95,018 ล้านบาท ปริมาณการส่งออกเพิ่มขึ้น มากกว่า 26 % เมื่อเทียบกับปี 2567 โดยส่งออกเป็นมันเส้นและมันอัดเม็ด 27% แป้งมันสำปะหลัง 71% และ กากมัน/สาคู 2%

ประเทศคู่ค้า 10 อันดับแรก อันดับ1ยังคงเป็นตลาดจีน รองลงมาเป็นญี่ปุ่น อินโดนีเซีย ไต้หวัน มาเลเซีย สหรัฐอเมริกา เกาหลีใต้ ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ อินเดีย และ เวียดนาม สำหรับการส่งออกไปญี่ปุ่นในปี 2568 ไทยส่งออกสินค้ามันสำปะหลังไปยังประเทศญี่ปุ่นปริมาณ 3.94 แสนตัน คิดเป็นมูลค่า 261.64 ล้านเหรียญสหรัฐ ปริมาณเพิ่มขึ้น 0.30% และมูลค่าลดลง 11.23% จาก ช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อนหน้า สำหรับราคามันสำปะหลัง ปัจจุบันเชื้อแป้ง 25 เปอร์เซ็นต์ อยู่ที่กิโลกรัมละ 2.70 -3 บาท แม้ราคาจะสูงขึ้นเมื่อเทียบกับช่วงปีก่อนหน้า หากสามารถผลักดันการส่งออกได้เชื่อว่าจะช่วยยกระดับราคาให้เกษตรกร คาดว่าปีนี้ผลผลิตมันสำปะหลังจะอยู่ที่ 25 ล้านตัน โดยช่วงเดือนมกราคมถึงมีนาคม เป็นช่วงที่ผลผลิตออกมากเฉลี่ย 20 % ต่อเดือน

ข้อมูลจากธนาคารแห่งประเทศไทย วิเคราะห์ว่า ราคามันสำปะหลังไทยเคยร่วงหนัก 2 ช่วงในรอบ 10 ปี ส่งผลให้เกษตรกรส่วนใหญ่ขาดทุน จากความต้องการนำเข้าของจีนที่ลดลง 10 ปีที่ผ่านมา ราคามันสำปะหลังต่ำกว่าต้นทุนการเพาะปลูก 2 ช่วง คือ ช่วงปี 2016-2017 จีนระบายสต็อกธัญพืชที่อยู่ในระดับสูง ประกอบกับราคาข้าวโพดที่เป็นพืชแข่งขันถูกกว่ามันเส้น ทำให้ปี 2016-2017 จีนลดการนำเข้ามันเส้น จากไทยราคาเฉลี่ยมันฯ อยู่ที่ 1.23 บาท/กก.

และ ช่วงปี 2024-2025 จีนลดการนำเข้ามันเส้นจากไทย เนื่องจากจีนยังมีสต็อกธัญพืชอยู่ในระดับสูงและราคาข้าวโพดซึ่งเป็นวัตถุดิบทดแทนมีราคาถูกกว่ามันเส้น นอกจากนั้น จีนยังลดสัดส่วนการนำเข้าแป้งมันจากไทยหลังจีนพึ่งพาตนเองมากขึ้น โดย ณ ไตรมาส 2 ปี 2025 ราคามันฯ เฉลี่ยอยู่ที่ 1.44 บาท/กก. สูงกว่าในช่วงก่อนเล็กน้อย แต่เกษตรกรยังขาดทุนใกล้เคียงกันที่ 0.67 บาท/กก. เนื่องจากมีต้นทุนเพิ่มขึ้นและผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่ที่ลดลง

ทั้งนี้ราคามันสำปะหลังที่ลดลง นอกจากมาจากปัจจัยเชิงโครงสร้างที่จีนซึ่งเป็นตลาดหลักของไทยหันมาพึ่งพาตนเองมากขึ้น ส่งเสริมการใช้ธัญพืชในประเทศ และลงทุนสนับสนุนการปลูกมันสำปะหลังในประเทศเพื่อนบ้านที่มีผลผลิตต่อไร่สูงกว่าไทย รวมถึงปัจจัยชั่วคราวที่ค่าเงินบาทแข็งขึ้น ทำให้ความสามารถในการแข่งขันเทียบกับเวียดนามที่เป็นคู่แข่งสำคัญลดลง ดังนั้น เกษตรกรไทยจะอยู่รอดได้จำเป็นต้องยกระดับผลผลิตต่อไร่ให้สูงขึ้น

อ่านข่าว:

เจาะตลาดญี่ปุ่น หุ้นส่วน "ยุทธศาสตร์" ไทย สู้สงครามการค้ารอบใหม่

ถึงเวลา “สินค้าเกษตรไทย” ต้องปรับตัว ลุยอาหารสุขภาพสร้างความยั่งยืน

ส่งออกข้าวปี 68 ทะลุเป้า 7.9 ล้านตัน พณ.เร่งรุกตลาดศักยภาพ รักษาตลาดเดิม