ชี้ หมอใช้ทุนจบ แห่เรียนต่อเฉพาะทาง ทิ้ง รพ.ชุมชน ไร้หมอเวชปฏิบัติทั่วไป
ย้ำโจทย์ใหญ่ระบบสาธารณสุขเมืองไทยเวลานี้ คือการขาดแคลน ‘หมอเวชปฏิบัติทั่วไป’ ในระดับหน้างาน เหตุหมอใช้ทุน เรียนต่อเฉพาะทางจน รพ.ชุมชน ขาดกำลังหลัก แนะปรับค่าตอบแทนเหมาะสม มีวันพักผ่อนเพียงพอ ไม่ต้องแบกภาระหนักเกินไป
วันนี้ (27 พ.ค. 69) นพ.อานนท์ กุลธรรมานุสรณ์ หนึ่งในผู้ก่อตั้ง สุขภาวะข้างถนน และอดีตผู้อำนวยการโรงพยาบาลบ้านหลวง มองกรณีแพทย์โรงพยาบาลชุมชนขาดแคลน ว่าปัญหาสำคัญอาจไม่ใช่จำนวนแพทย์ในภาพรวมของประเทศ แต่คือการที่ แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป หรือ GP ค่อย ๆ หายไปจากระบบบริการ
ในหลายจังหวัดรวมถึง จ.น่าน มักเกิด วงจรเดิม คือ หมอจบใหม่เข้ามาใช้ทุน 3 ปี ก่อนจะสอบเรียนต่อเฉพาะทาง ทำให้หมอที่เพิ่มขึ้นในระบบส่วนใหญ่กลายเป็น หมอเฉพาะทาง ขณะที่ หมอทั่วไป ซึ่งเป็นกำลังหลักของโรงพยาบาลชุมชนกลับขาดแคลน
แม้โรงพยาบาลจังหวัดจะมีหมอเฉพาะทางจำนวนมาก แต่ในความเป็นจริง หมอเฉพาะทางหลายคนมีบทบาทเฉพาะด้าน ขณะที่ภาระดูแลผู้ป่วยทั่วไปยังตกอยู่กับหมอ GP โดยเฉพาะหมอรุ่นใหม่ ทำให้เกิดภาวะงานล้นและแบกรับภาระสูง
สำหรับเหตุผลที่แพทย์จำนวนมากไม่เลือกอยู่ในสาย GP ระยะยาว นพ.อานนท์ มองว่า เป็นเรื่องความก้าวหน้าในวิชาชีพ ทำงานเป็นหมอทั่วไป ไปเรื่อย ๆ บางคนอาจรู้สึกว่าไม่ได้เรียนรู้อะไรเพิ่ม ก็อยากไปเรียนต่อเฉพาะทาง
เมื่อถามว่า หากระบบยังต้องการหมอ GP จำนวนมาก จะทำอย่างไรให้หมออยู่ในระบบนี้ได้นานขึ้น นพ.อานนท์ จึงเสนอว่า อาจต้องสร้างแรงจูงใจ ให้ชัดเจนมากขึ้น ทั้งเรื่องค่าตอบแทน คุณภาพชีวิต และภาระงาน
“ต้องมีค่าตอบแทนที่เหมาะสม มีวันพักผ่อนเพียงพอ ไม่ต้องแบกภาระหนักเกินไป”
นพ.อานนท์ กุลธรรมานุสรณ์
ขณะเดียวกัน นพ.อานนท์ มองว่า แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว หรือ หมอแฟมเมด อาจเป็นหนึ่งในคำตอบสำคัญ เพราะเป็นแพทย์เฉพาะทางที่ทำงานใกล้กับระบบปฐมภูมิมากที่สุด และสามารถดูแลผู้ป่วยที่มีความซับซ้อนเชิงสังคมได้ ไม่ใช่เฉพาะโรคทางกาย
“ความซับซ้อนทางการแพทย์ ไม่ได้มีแค่เรื่องโรค แต่มันรวมถึงปัญหาเศรษฐกิจ สังคม หรือปัญหาในครอบครัว ซึ่งหมอแฟมจะทำงานด้านนี้ได้”
นพ.อานนท์ กุลธรรมานุสรณ์
อย่างไรก็ตาม นพ.อานนท์ ย้ำว่า แม้หมอเวชศาสตร์ครอบครัวจะช่วยได้ แต่โจทย์สำคัญของระบบสาธารณสุขไทยในเวลานี้ คือการขาดแคลน หมอ GP ในระดับหน้างาน
“สรุปคือตอนนี้เราขาดหมอ GP และขาด หมอแฟมเมด ทำให้คนที่จะดูแลผู้ป่วยทั่วไปก่อนส่งต่อเฉพาะทางมันหายไป”
นพ.อานนท์ กุลธรรมานุสรณ์