วิเคราะห์ 3 ทางเลือก กกต.ส่งฟ้อง คดีฮั้วเลือก สว. สู่ฉากทัศน์การเมืองแบบไหนบ้าง ?

คดีฮั้วเลือก สว. ยืดเยื้อมากว่า 2 ปี จนถึงวันนี้ (14 ก.ย. 2569) ชวนจับตาผลประชุมหรือ มติของ 7 กกต.ในการชี้ขาด ว่าจะยื่นคำร้อง ฟ้องผู้ถูกกล่าวหา 229 คน ในคดีฮั้ว สว.ไปยังศาลฎีกาหรือไม่ ? โดย สติธร ธนานิธิโชติ อาจารย์คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้คาดการณ์ไว้ 3 แนวทาง สำหรับมติที่จะออกมา แบ่งเป็น

• สั่งฟ้องทั้งหมด ตามข้อเสนอของคณะกรรมการสืบสวนและไต่สวน ส่วนกลาง ชุดที่ 26 ที่มี ร.ต.อ. ชนินทร์ น้อยเล็ก รองเลขาธิการ กกต. เป็นประธาน
  

• สั่งฟ้องบางส่วน ตามความเห็น ของ ครรชิต เจริญอินทร์ รองเลขาธิการ กกต. ปฏิบัติหน้าที่แทน แสวง บุญมี เลขาธิการ กกต.
  

• ยกฟ้องทั้งหมด ตามข้อเสนอของคณะอนุกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาหรือข้อโต้แย้ง คณะที่ 36 ที่มี เชาวนะ ไตรมาศ อดีตเลขาธิการสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ เป็นประธาน

229 ผู้กล่าวหา คดีฮั้ว สว. ประกอบด้วย 138 สว.ชุดปัจจุบัน, 21 รมต. สส. และ กก.บห.ภท., 20 เครือข่ายพรรคภูมิใจไทย, 50 ผู้สมัคร สว.-สว.สำรอง ซึ่งตาม พ.ร.ป. สว. ม.62 ระบุว่า

• เมื่อศาลฎีกามีคำสั่งรับคำร้องไว้พิจารณาแล้ว
  

• สมาชิกวุฒิสภาฯ ที่ถูกกล่าวหา จะต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่ จนกว่า ศาลจะพิพากษาว่า ไม่ได้กระทำความผิด
  

• ถ้าศาลมีคำพิพากษาว่ากระทำความผิด ให้สมาชิกภาพของ สว.ผู้นั้นสิ้นสุดลง นับตั้งแต่วันที่หยุดปฏิบัติหน้าที่
  

• ถ้าผู้ที่ภูกพิพากษาว่าผิด อยู่ในบัญชีสำรอง ให้มีการสั่งลบรายชื่อออกจากบัญชีสำรอง

นักรัฐศาสตร์ ชี้ว่า สิ่งที่น่าจับตา คือ กรณี กกต.สั่งฟ้องบางส่วน เพราะจะมีคำถามต่อว่า ผลการพิจารณาอาจจะออกมาได้หลายแนวทาง เช่น

• สูตร สั่งฟ้องบางส่วน (แบบเยอะ) คือ ฟ้องเฉพาะ สว. และผู้สมัคร สว. และ สว.สำรอง 188 คน ไม่นับรวม เครือข่ายพรรคการเมือง และนักการเมือง
  

• สูตร ฟ้อง สว. บางส่วน และ ฟ้อง เครือข่ายพรรคภูมิใจไทย บางส่วน
  

• สูตร สั่งฟ้องบางส่วนกระจายไปยังกลุ่ม สว. นักการเมือง และเครือข่ายนักการเมือง โดยพิจารณาจากหลักฐาน ความเชื่อมโยงเส้นทางการเงิน

โดยร่มใหญ่ คือ รัฐธรรมนูญ 60 คดี สว. และคนไม่พอใจการทำหน้าที่ ของ สว. ภาพจำของผู้คนจำนวนไม่น้อยติดลบ กกต.ก็ถูกตั้งคำถามว่า มาจากความเห็นของ สว. จาก 4 คน ใน 7 คน ประกอบด้วย ณรงค์ กลั่นวารินทร์ อดีตผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลฎีกา, อนันต์ สุวรรณรัตน์ อดีตปลัดกระกรวงเกษตรและสหกรณ์,ณรงค์ รักร้อย อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร, จิรุตม์ วิศาลจิตร อดีตอธิบดีกรมการขนส่งทางบก มีคำถามถึงผลประโยชน์ทับซ้อน การตอบแทนบุญคุณ สะท้อนถึงปัญหาของโครงสร้างรัฐธรรมนูญ 60 ตั้งแต่อดีต – ปัจจุบัน

“จนถึงวันนี้ ประชาชนก็กดดัน กกต.มาไม่น้อย ผลการพิจารณา จึงควรมีคำตอบที่ดีพอให้กับประชาชน”

สติธร ธนานิธิโชติ

ผู้ถูกกล่าวหาทั้ง 229 คน เป็นใคร กระจายตัวอยู่ตามกลุ่มไหนบ้าง

กลุ่มแรก สว. รวม 138 คน

ถือเป็นกลุ่มที่มีคนจำนวนมากที่สุดในบรรดา 4 กลุ่ม ในจำนวนนี้ มี สว. จากจังหวัดบุรีรัมย์มากที่สุด (14 คน) รองลงมาคือสตูล (9 คน), สุรินทร์และอยุธยา (จังหวัดละ 7 คน) และอ่างทอง (6 คน) นอกจากนี้ยังมี สว.จากจังหวัดอื่น ๆ อีก 45 จังหวัด รวม 95 คน ซึ่งมีจำนวน สว. ตั้งแต่ 1 ถึง 5 คนต่อจังหวัด

กลุ่มที่สอง สว. สำรองและผู้สมัคร สว. รวม 50 คน

แบ่งออกเป็น สว. สำรอง (1 คน), ผู้สมัคร สว. ผ่านถึงระดับประเทศ (15 คน), ผู้สมัคร สว. ผ่านถึงระดับจังหวัด (24 คน) และผู้สมัคร สว. ผ่านถึงระดับอำเภอ (10 คน)

กลุ่มที่สาม รัฐมนตรี, สส. และคณะกรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย รวม 21 คน

ถือเป็นอีกหนึ่งกลุ่มที่ถูกจับตาว่าจะถูกยื่นคำร้องหรือไม่ เนื่องจากกลุ่มคนเหล่านี้มีบทบาทในรัฐบาลพรรคภูมิใจไทยโดยตรง ประกอบด้วยคณะรัฐมนตรี (12 คน) เช่น อนุทิน ชาญวีรกูล นายกฯ, ไชยชนก ชิดชอบ รมว.ดีอี หรือศุภมาส อิศรภักดี รมต.ประจำสำนักนายกฯ รองลงมาคือ สส.พรรคภูมิใจไทย (8 คน) เช่น กรวีร์ ปริศนานันทกุล และเลขาธิการนายกฯ (1 คน)

กลุ่มที่สี่ เครือข่ายพรรคภูมิใจไทย รวม 20 คน

คนอื่น ๆ ที่ล้วนเป็นเครือข่ายที่เกี่ยวข้องกับพรรคภูมิใจไทย ช่น เนวิน ชิดชอบ หรือที่รู้จักในนาม ครูใหญ่บุรีรัมย์ หรือ ศุภชัย โพธิ์สุ อดีต สส.นครพนม และอดีตรองประธานสภาฯ