ชูโมเดลจัดการน้ำไม่ท่วมไม่แล้ง

ภาพจำมหาอุทกภัยปี 2554 คือบทเรียนราคาแพงของภาคอุตสาหกรรมไทย แต่ในปัจจุบัน ท่ามกลางสภาพอากาศสุดขั้วจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ยุทธศาสตร์การจัดการน้ำในพื้นที่ยุทธศาสตร์อย่าง “พระนครศรีอยุธยา” ได้ก้าวข้ามจากการตั้งรับเฉพาะหน้า ไปสู่ระบบบริหารจัดการความเสี่ยงแบบ 360 องศา เพื่อสร้างความต่อเนื่องทางธุรกิจ ให้นักลงทุนมั่นใจว่าโรงงานผลิตจะไม่สะดุด ไม่ว่าธรรมชาติจะเหวี่ยงมาทาง “น้ำหลาก” หรือ “เอลนีโญ”

โดย การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) ได้ยกระดับคันกั้นน้ำและระบบระบายน้ำถูกคำนวณจากสถิติสูงสุดปี 2554 และบวกความสูงเพิ่ม เพื่อสร้างเกราะป้องกันที่มั่นคงโดย นิคมอุตสาหกรรมนครหลวง คันดินเสริมวัสดุป้องกันยาว 5.5 กิโลเมตร สูง 8.20 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง (รทก.), สถานีสูบน้ำ 1 สถานี (4 ชุด) กำลังสูบ 21,600 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง, บ่อหน่วงน้ำความจุ 857,000 ลูกบาศก์เมตร, ระดับน้ำปัจจุบันในคลองบางพระครูอยู่ที่ 1.18 เมตร รทก. (เหลือระยะปลอดภัยถึงสันเขื่อน 6.97 เมตร)

นิคมอุตสาหกรรมบางปะอิน เขื่อนดินเสริมคอนกรีตยาว 10 กิโลเมตร สูง 6.00 เมตร รทก., สถานีสูบน้ำ 4 สถานี (18 ชุด) กำลังสูบ 32,400 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง, บ่อหน่วงน้ำความจุ 204,000 ลูกบาศก์เมตร, ระดับน้ำแม่น้ำเจ้าพระยาอยู่ที่ 2.88 เมตร รทก. (ห่างจากสันเขื่อน 3.12 เมตร) ส่วนคลองจิกด้านในอยู่ที่ 1.85 เมตร รทก. (ต่ำกว่าระดับถนนหน้าทางเข้า 2.30 เมตร)

นิคมอุตสาหกรรมบ้านหว้า (ไฮเทค) คันดินเสริมวัสดุป้องกันยาว 11.1 กิโลเมตร สูง 5.40 เมตร รทก., สถานีสูบน้ำกำลังสูบรวม 54,000 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง (5 ชุด), บ่อหน่วงน้ำความจุ 192,000 ลูกบาศก์เมตร, ระดับน้ำจุดตรวจวัดอยู่ที่ 2.50 เมตร รทก. (ห่างจากสันเขื่อน 2.90 เมตร) และทุกนิคมฯ ติดตั้งระบบไฟฟ้าสำรองดีเซลที่เดินเครื่องสูบน้ำต่อเนื่องได้ทันทีไม่ต่ำกว่า 8 ชั่วโมง และสถานะรวมปัจจุบันอยู่ในเกณฑ์ “ระดับ 1 (สีเขียว-ปกติ)”

โดยนายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม กล่าวว่า อยุธยาเป็นพื้นที่ที่มักเจอปัญหาสองขั้ว คือ “ไม่น้ำท่วมก็น้ำแล้ง” บทเรียนจากมหาอุทกภัยปี 2554 ถูกนำมาใช้เป็นฐานคิดในการวางแนวป้องกันใหม่ทั้งหมด โดยกำหนดให้ความสูงของคันกั้นน้ำทุกแห่งต้องสูงกว่าระดับน้ำสูงสุดในปี 2554 เพื่อตัดความเสี่ยงน้ำหลาก ควบคู่ไปกับการวางแผนกักเก็บน้ำรับมือปรากฏการณ์เอลนีโญในช่วงปลายปี แต่จากการประเมินปริมาณน้ำและฝนปีนี้ไม่น่าจะเกิดอุทกภัย

ขณะเดียวกัน คาดว่าปลายปีนี้จะเกิดปัญหาภัยแล้ง ซึ่งการใช้น้ำช่วงฤดูแล้งจำเป็นต้องแบ่งสรรระหว่างภาคการเกษตรและภาคอุตสาหกรรมซึ่งมีความสำคัญเท่ากัน นิคมฯ แต่ละแห่งมีพื้นที่สำรองน้ำหลายแสนลูกบาศก์เมตร เพียงพอใช้ประมาณ 2-3 วัน ซึ่งปลายปีนี้ต้องติดตามปริมาณน้ำฝนอย่างใกล้ชิด ปัจจุบันน้ำในเขื่อนหลักทั่วประเทศมีปริมาณน้อยกว่าปีที่แล้ว แม้น้ำท่วมทางภาคเหนือจะไหลเข้าเขื่อนสิริกิติ์ได้ระดับหนึ่ง แต่เขื่อนภูมิพลและพื้นที่ถัดลงมาถึงภาคกลางยังต้องเตรียมรับมือภัยแล้ง เกษตรกรในลุ่มน้ำเจ้าพระยา

นายวราวุธ กล่าวว่า แต่จะมีการแบ่งการทำงานในลุ่มน้ำเจ้าพระยาออกเป็นคณะอนุกรรมการลุ่มน้ำเจ้าพระยา และคณะอนุกรรมการลุ่มน้ำท่าจีน ซึ่งผมเป็น เพื่อพิจารณาการบริหารจัดการน้ำในลุ่มน้ำท่าจีน ตั้งแต่ประตูระบายน้ำพลเทพ ท่าโบสถ์ สามชุก จนถึงโพธิ์พระยา ทั้งในเขตและนอกเขตชลประทาน ปลายปีนี้ต้องติดตามปริมาณน้ำผ่านเขื่อนเจ้าพระยาและประตูน้ำพลเทพเพื่อจัดสรรให้เกษตรกรอย่างถูกต้อง และเราได้ส่งสัญญาณความเชื่อมั่นต่อนักลงทุน ผู้ประกอบการ และแรงงาน ว่า ทุกฟันเฟืองการผลิตจะดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่อง ไม่สะดุดต่อความแปรปรวนของธรรมชาติ

แต่คงมั่นใจได้ว่าหากเกิดสถานการณ์อะไรก็ตามขึ้นมา หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะ กนอ. ที่ดูแลนิคมทั่วประเทศก็คงไม่นิ่งนอนใจ และพร้อมให้ความช่วยเหลืออย่างเต็มที่เสมอ ไม่ว่าจะน้ำแล้งหรือน้ำท่วม แบบเตรียมความพร้อมไว้เป็นอย่างดี.

ณัฐวัฒน์ หาญกล้า