สร้างความปลอดภัยทางใจในยุค Post Truth Era
รถพยาบาล รถโรงเรียน สัญญานไฟจราจร สัญญานเตือนบริเวณทางข้ามแยก
เหล่านี้ล้วนเป็นสิ่งที่บ่งบอกให้เรารับรู้ถึงสิ่งที่กำลังจะมาถึง บางสิ่งเป็นเสียงสัญญาน บางอย่างเป็นการบ่งบอกด้วยภาพ ซึ่งทั้งหมดมีจุดประสงค์เพื่อความปลอดภัยทางกายภาพของมนุษย์ เพื่อไม่ให้เราบาดเจ็บ เพื่อความปลอดภัยโดยรวม หรือไม่ก็เป็นการป้องกันหรือสร้างให้เกิดแต่สิ่งดี ๆ แก่ทุกคน
ตรงกันข้ามกัน แทบไม่มีสิ่งใดเลยที่สามารถสร้าง ‘ความปลอดภัยทางด้านอารมณ์ความรู้สึก’ ได้อย่างตรงเป้า ตอบโจทย์และมีประสิทธิภาพเต็มร้อย
อาจเป็นเพราะสิ่งที่อยู่ภายในจิตใจของมนุษย์ มีลักษณะเป็น ‘นามธรรม’ ซึ่งไม่สามารถจับต้องได้ และยังไหวติงและเปลี่ยนแปลงได้ตลอดทุกเวลานาที
คำถามที่ตามมาจึงเป็น “แล้วสิ่งที่ตอบรับความผันแปรของอารมณ์ความรู้สึกของมนุษย์ได้ ควรเป็นสิ่งใดกัน”
Freepik
Emotional Safety นิยามและความหมายในใจมนุษย์
หากพิจารณาจากความหมายในพจนานุกรม คำว่า ‘Emotional Safety’ คือความปลอดภัยทางด้านความรู้สึกและอารมณ์ที่เกิดขึ้นกับมนุษย์
ถ้าวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ ‘อารมณ์และความรู้สึก’ เกิดขึ้นจากการตอบรับสิ่งต่าง ๆ ที่กระทบกับร่างกาย ทั้งโดยตรงและทางอ้อม และถ้ามองกันในเชิงปรัชญา การที่มนุษย์มีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งรอบกาย ล้วนนำซึ่งความรู้สึกที่ผุดขึ้นมาในจิตใจ
ปรัชญาพุทธศาสนากล่าวว่า มนุษย์เกิดการเปลี่ยนแปลงทุกวินาที จากคนเดิมกลายเป็นคนใหม่ ทั้งนี้การเปลี่ยนแปลงที่ว่า อาจไม่ใช่หรือเห็นไม่ชัดในด้านรูปธรรม แต่เป็นการรู้และเข้าใจในสติปัญญาและความรู้สึก
ด้วยธรรมชาติที่ไหวติงต่อสิ่งที่เข้ามากระทบและยังเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา จึงไม่ต้องแปลกใจเลย ถ้า ‘ความรู้สึกและอารมณ์’ ซึ่งเป็นผลผลิตของจิตใจมนุษย์ จะเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน แล้วยิ่งทุกสิ่งทุกอย่างรอบกายในตอนนี้เปลี่ยนแปลงทุก ๆ เสี้ยววินาที นิยามของคำว่า ‘ความปลอดภัยทางด้านความรู้สึกและอารมณ์ของมนุษย์’ จึงผันแปรได้อย่างรวดเร็วเช่นเดียวกัน
rawpixel.com / Freepik
ความปลอดภัยทางด้านอารมณ์ในโลกปัจจุบัน
ถ้าย้อนเวลากลับไป 10 ปี การให้ความสำคัญกับความปลอดภัยทางด้านอารมณ์ คงถูกจัดความสำคัญไว้ในลำดับท้าย ๆ แต่ในยุค Post Truth ดังเช่นในปัจจุบันแล้ว คงไม่มีอะไรที่จำเป็นสำหรับเรามากเกินไปกว่า ‘ความปลอดภัยทางด้านอารมณ์’
ตลอดมา ‘truth’ หมายถึง ‘ความจริง’ ส่วน ‘fact’ คือ ‘ข้อเท็จจริง’ ซึ่งสามารถใช้คำว่า ‘truth’ แทนได้ในบางกรณี และคำว่า ‘reality’ เป็นการพูดถึง ‘ความจริง’ เช่นเดียวกัน แต่ต่างคอนเซ็ปต์ออกไปจากสองคำแรก เป็นความจริงที่ผ่านแว่นตาของมนุษย์ จึงได้ถูกนำไปใช้ในคำว่า ‘reality show’ ไม่ใช่ ‘truth’ หรือว่า ‘fact’
ในปรัชญากรีก ซึ่งเป็นรากฐานของแนวคิดต่าง ๆ ของโลกตะวันตก ความจริง (truth) เป็นการอธิบายคอนเซ็ปต์ของความเป็นจริง ความแท้จริง รวมไปถึงการซื่อสัตย์ต่อตนเองด้วย
อริสโตเติล หนึ่งในบิดาของปรัชญากรีก ได้กล่าวไว้ดังนี้
“To say of what is that it is not, or of what is not that it is, is false, while to say of what is that it is, and of what is not that it is not, is true.”
“การพูดในสิ่งที่ไม่ใช่ หรือสิ่งที่ไม่ตรงกับที่เป็น ไม่ใช่ความจริงและไม่ใช่สิ่งที่ถูกต้อง แต่ถ้าพูดในสิ่งที่เป็นจริง และสิ่งที่ไม่จริงในแบบที่เป็น คือความเป็นจริง”
Wikimedia Commons
ด้วยธรรมชาติของปรัชญา การตีความนิยามหรือสิ่งที่นักปราชญ์ต้องการสื่อสารและอธิบาย มักเจือด้วยความซับซ้อน และเข้าใจได้ไม่ง่ายเท่าไร อันนำไปสู่กระบวนการพูดคุย ค้นหา หรือว่าสำรวจความหมายที่แท้จริงของสิ่งนั้น ๆ
ดังนั้นการค้นหานิยามที่แท้จริงของคำว่า ‘ความจริง’ จึงมักเป็นที่งุนงนของผู้คนเสมอ
จากเดิมที่เคยถามหา ‘ความหมาย’ ของความจริง ตอนนี้มนุษย์กำลังตั้งคำถามว่าจริง ๆ แล้ว ความหมายของสิ่งต่าง ๆ คืออะไร เพราะการมาถึงของ ’post-truth’
เมื่อเกิดจุดกระตุกในใจ จนเริ่มกลายเป็นแผล มนุษย์จึงเกิดความรู้สึกไม่ปลอดภัยและไม่มั่นคง (insecurity) ในสิ่งที่อาจจะไม่ได้แตกต่างไปจากเดิมก็ได้
ในเมื่อเป็นเช่นนี้ มนุษย์จะรู้สึกปลอดภัยในอารมณ์ความรู้สึกของตนเองได้อย่างไร
Freepik
การสร้างความปลอดภัยทางอารมณ์ในยุค Post Truth Era และธุรกิจที่เกิดขึ้นจากแนวคิดนี้
หลายคนลองพยายามไขว่คว้าหา ‘ความจริง’ โดยเฉพาะในยุค Post Truth เกราะป้องกันที่คาดว่าจะช่วยสร้างความปลอดภัยให้กับมนุษยชาติได้ในแต่ละด้าน ก็ดูเกินความเป็นจริง สิ่งที่เราทำได้ คงเป็นการดูแลรักษาตนเองให้ดีที่สุด เพื่อที่จะดูแลผู้อื่น คนรอบข้าง และสิ่งแวดล้อมได้โดยไม่ต้องฝืน
เทคโนโลยีและนวัตกรรม นำมาซึ่งความล้ำสมัย ในขณะที่จิตใจมนุษย์กำลังพังทลาย หลายคนเริ่มกลับไปหาจุดเริ่มต้นของชีวิต บางคนสำรวจความเป็นไปได้ที่น่าจะเป็น ทั้งหมดเป็นความมุ่งหวังที่จะสร้าง ‘ความปลอดภัยในใจ’ ให้ทุกคนอีกครั้ง
ส่วนหนึ่งของรากเหง้าทางวัฒนธรรมตะวันตก มาจากแนวคิดและวิถีชีวิตแบบอินเดีย โยคะเป็นศาสตร์ในชีวิตประจำวันของชมพูทวีป แต่โลกเกือบทั้งใบต้อนรับและโอบกอดโยคะมากเป็นทวีคูณในช่วง Post Truth Era
ก่อนหน้านี้ เราอาจเคยได้ยินรายละเอียดของ Strala Yoga ไปแล้ว โยคะแนวนี้ผสานโยคะแนวดั้งเดิม เข้ากับวิทยาศาสตร์และศาสตร์การเคลื่อนไหวร่างกายของตะวันออก หลังจากฝึก Strala Yoga ไปช่วงเวลาระยะหนึ่ง ร่างกายจะคุ้นชินกับการขยับส่วนต่าง ๆ อย่างเป็นธรรมชาติ ซึ่งนำมาซึ่งความสงบใจ และความรู้สึกปลอดภัยในอารมณ์และความรู้สึก
โยคะแนวนี้ได้รับความนิยมมากในช่วงที่ผ่านมา ผู้ที่ฝึกโยคะ Strala Yoga มีทั้งบุคลากรทางการแพทย์ นักธุรกิจ นักสร้างสรรค์ และผู้ที่มองหาการเยียวยาความรู้สึกตนเอง
แอปพลิเคชัน Mindset โดย Dive Studios เป็นอีกหนึ่งตัวช่วยเรื่องความรู้สึกปลอดภัยในอารมณ์และความรู้สึกของมนุษย์ โดยเน้นกลุ่มเป้าหมายไปที่ผู้หลงใหลในดนตรีและวัฒนธรรมเกาหลี
Dive Studios นำความนิยมชมชอบและเชื่อมั่นในศิลปินเพลงเคป็อป ให้เป็นกระบอกเสียงทางด้านความแข็งแรงของจิตใจ แอปพลิเคชัน Mindset เป็นสื่อกลางและสะพานในการสร้างความรู้สึกที่ดีให้กับอารมณ์ความรู้สึกของคนยุคปัจจุบัน ผ่านคอนเทนต์ของศิลปินดังอย่าง Eric Nam สามีแห่งชาติของเกาหลีใต้ Jackson Wang ขวัญใจแฟนคลับในทุกมุมโลก ไปจนถึงแบม แบม หรือว่า Ten ศิลปินไทยที่ได้รับการยอมรับเป็นอย่างมากในเกาหลี
ตอนนี้มีผู้ชมสื่อของ Dive Studios รวมมากกว่า 8 พันล้านวิว ส่วน Eric Nam หนึ่งในผู้ก่อตั้ง Dive Studios ได้รับรางวัล TIME100 Impact Awards เมื่อปีที่ผ่านมา
ธุรกิจต่อมาคือ ซีรีส์ Headspace Guide to Meditation ของ Netflix เป็นอีกหนึ่งซีรีส์ฮิตติดอันดับในใจผู้ชม
ซีรีส์ Headspace เน้นเรื่องการสร้างความสงบของอารมณ์ความรู้สึกและความรู้สึกปลอดภัยสบายใจ ผ่านการ ‘นั่งสมาธิ’ ที่จะนำมาซึ่งความรู้สึกอดทน อันเป็นพื้นฐานสำคัญของความปลอดภัยทางอารมณ์ความรู้สึก จึงได้เล่นกับประเด็นความเหนื่อยล้าและการปล่อยวางความหนักบนบ่าของมนุษย์ เพื่อทำให้ร่างกายและจิตใจได้พักผ่อน ผ่อนคลาย และสบายอารมณ์
นับได้ว่าเป็นการนำเสนอทางแก้ไขปัญหาความรู้สึกไม่ปลอดภัยและว้าวุ่นในจิตใจของมนุษย์ได้อย่างตรงประเด็น
จากการสังเกตเบื้องต้น แอปพลิเคชันหรือตัวช่วยในการสร้างความปลอดภัยทางอารมณ์ของมนุษย์ ได้รับความสนใจและมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ แต่ส่วนหนึ่งของความท้าทายอยู่ตรงที่ความต่อเนื่องในการนำไปใช้ของแต่ละบุคคล
ลองจินตนาการถึงชีวิตในแต่ละวันของมนุษย์ โดยเฉพาะในยุคนี้ ที่แต่ละอณูของเวลาเต็มแน่นไปด้วยรายละเอียดยิบย่อยและยุบยิบ แล้วมนุษย์จะมีเวลาในการนั่งลงเงียบ ๆ แม้เพียง 5 นาทีต่อวันหรือไม่
หรือว่าถ้ามีเวลา… เรา ๆ ก็มักตรงไปหา quick fix หรือทางแก้ไขปัญหาแบบฉับพลัน เช่น การเล่นเกม ดูภาพยนตร์ ซีรีส์ กินขนม หรือว่าใช้เวลาบนพื้นที่ออนไลน์กับเพื่อน ๆ แทน วิธีนี้ไม่ได้ผิดแปลกแต่อย่างใด เพียงแต่จะใช่หนทางสู่ความปลอดภัยทางจิตใจได้อย่างยาวนานและยั่งยืนได้ตลอดไปหรือไม่
คำถามต่อมาจึงเป็นว่า เมื่อมีธุรกิจที่สร้างขึ้นเพื่อความรู้สึกดี ๆ และความปลอดภัยของจิตใจแล้ว มนุษย์อย่างเรา ๆ จะใช้งานอย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่ และยาวนานขนาดไหน
เพราะท้ายสุด ไม่มีใครรับผิดชอบความรู้สึกและอารมณ์ในใจของเราได้ นอกจากตัวของเราเอง
ที่มา : บทความ “The Correspondence Theory of Truth” จาก plato.stanford.edu
เว็บไซต์ "stralayoga.com"
เว็บไซต์ "netflix.com"
เว็บไซต์ "divestudios.io"
เรื่อง : จินนี่ สาระโกเศศ