เปลี่ยนการเรียนให้เป็นเรื่องสนุกด้วยเกมสุดฮิตอย่าง “Minecraft”
เมื่อการเรียนในปัจจุบันนั้นน่าเบื่อเสียจนหลายครั้งทำให้รู้สึกท้อ โลกยุคใหม่จึงรังสรรค์ความบันเทิงที่มาคู่กับการศึกษา เพื่อดึงดูดความสนใจจากเหล่านักเรียน นักศึกษา ให้กลับมารู้สึกว่าการเรียนเป็นเรื่องสนุก และเพื่อไม่ให้เครียดหรือเบื่อการเรียนมากจนเกินไป “คิด” จึงอยากชวนไปรู้จักเทรนด์ของ Edutainment หรือความบันเทิงที่มาเติมเต็มการเรียนด้วยการใช้ตัวช่วยอย่าง “เกม” สุดฮิต ที่นอกจากจะให้ความสนุกสนานและช่วยสร้างปฏิสัมพันธ์กับเพื่อน ๆ แล้ว ผู้เข้าร่วมก็ยังได้รับความรู้ไปอย่างเต็มเปี่ยมโดยไม่รู้จักเบื่อแม้แต่วินาทีเดียว
เล่นให้รู้ด้วย Edutainment
Edutainment เป็นแนวคิดในการเปลี่ยนแปลงการเรียนการสอนในแบบเดิม ๆ ที่ประกอบไปด้วยกระดาน ชอล์ก ผู้สอนและผู้เรียนภายในห้องสี่เหลี่ยมหนึ่งห้อง ไปเป็นการให้สาระความรู้ผ่านความบันเทิงและใช้ความบันเทิงในการสร้างความรู้ โดยเป้าหมายของ Edutainment ก็คือการใช้ความบันเทิงในการสร้างบรรยากาศสำหรับการเรียนรู้ให้สนุกมากยิ่งขึ้น
ระบบการศึกษาของไทย ได้นำ Edutainment มาใช้กับการเรียนการสอนในโรงเรียนและมหาวิทยาลัย ซึ่งเป็นอีกหนึ่งรูปแบบที่ช่วยกระตุ้นความสนใจจากผู้เรียนไปจนถึงการทำให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมต่าง ๆ โดยการนำสื่อที่ทันสมัยมาเป็นตัวช่วยให้ผู้เรียนเกิดความสนใจและตอบสนองในการเรียนรู้ได้ดีกว่าเดิม
เทรนด์ดังกล่าวจึงนับเป็นการช่วยให้ผู้เรียนจดจำบทเรียนได้ดียิ่งขึ้นผ่านความบันเทิง เราอาจสังเกตเห็นได้ว่า ขณะที่เราเล่นเกม ดูหนัง ดูซีรีส์ หรืออ่านหนังสือนิยายที่ชื่นชอบ เรามักจดจำรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ในสิ่งที่เราสนใจเกี่ยวกับความบันเทิงนั้นได้ดีกว่าตำราเรียน การนำความบันเทิงมาผสมผสานกับการเรียนจึงกลายเป็นสิ่งที่ถูกนำมาใช้เพื่อการพัฒนาทักษะและคาดหวังผลลัพธ์ที่ดีกว่า
(Ketut Subiyanto / Pexels)
จากประวัติศาสตร์ของชาวกรีกและชาวโรมันมองว่า การใช้ความบันเทิงหรือเกมในการเรียนรู้ จะเป็นเครื่องมือในการเรียนการสอนที่มีประสิทธิภาพ และนักจิตวิทยาได้ยกย่องว่าความบันเทิงและการเล่นเกมเป็นตัวช่วยในการพัฒนาทักษะทางสติปัญญา โดยงานวิจัยจากหลายสำนักทั้งในและต่างประเทศได้ออกมายืนยันแล้วว่า การใช้ระบบ Edutainment ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการเรียนรู้ของผู้เรียนได้เป็นอย่างดี เช่น งานวิจัยของ Edgens, Nickel & Morey, 1984 มีการรายงานว่ากิจกรรมในรูปแบบศึกษาบันเทิง สามารถจูงใจผู้เรียนให้มีความคิด วิเคราะห์ ทบทวนความเชื่อความรู้ และยังมีความสำคัญในการพัฒนาทักษะความคิดของเด็กยุคใหม่อีกด้วย
Edutainment เป็นประโยชน์ในด้านการเรียนรู้มาเป็นเวลานาน และยังคงมีประโยชน์สำหรับโลกยุคใหม่ เพราะช่วยให้เกิดความเข้าใจมากที่สุดผ่านการลงมือปฏิบัติ ทำให้ผู้เรียนได้เอาตัวเองลงไปอยู่ในสถานการณ์นั้น ๆ เพื่อศึกษาค้นคว้าผ่านประสบการณ์จริงที่อาจทำให้ผู้เรียนเห็นภาพมากกว่าการที่นั่งฟังผู้สอนอธิบาย ทั้งยังเป็นการเปิดประสบการณ์ใหม่ ๆ ที่หาไม่ได้จากในห้องเรียน เช่น การออกไปทัศนศึกษาที่สร้างความตื่นเต้น ความสนุก แต่ก็ยังสอดแทรกความรู้ระหว่างทำกิจกรรม หรืออาจเป็นเกมแสนสนุกที่แฝงไปด้วยความรู้ ก็จะทำให้บรรยากาศในห้องเรียนเปลี่ยนไปเป็นห้องเรียนที่น่าเรียน ช่วยจุดประกายให้การเรียนเป็นสิ่งที่น่าสนใจมากขึ้น จนทำให้ในปัจจุบัน มีรูปแบบความบันเทิงที่ให้ทั้งสาระความรู้เกิดขึ้นมากมาย รวมไปถึง “เกม” ที่พัฒนามาเป็นเกมที่เปี่ยมไปด้วยความรู้ แต่ก็ยังไม่ทิ้งคอนเซ็ปต์รูปแบบความบันเทิงที่ให้ความสนุกอย่างเต็มที่
(Kampus Production / Pexels)
เปลี่ยนการเรียนให้เป็นความสนุกด้วย “ Minecraft”
Minecraft คือเกมสุดสร้างสรรค์ในตำนานที่ไม่มีใครไม่รู้จัก ภายใต้ดินแดนในโลกเสมือนนี้ให้ความรู้สึกคล้ายกับการเนรมิตความฝันให้เหล่าเกมเมอร์ที่ต้องการสร้างโลกอีกใบหนึ่งขึ้นมาด้วยมือของตัวเอง จนเป็นอีกหนึ่งเกมที่ได้รับความนิยมอย่างมากโดยเฉพาะในเหล่าเกมเมอร์ตัวจิ๋วที่ Minecraft เป็นได้มากกว่าวิดีโอเกมที่ให้ความบันเทิงทั่วไป
นอกจากความสนุกแล้ว Minecraft ยังถูกใช้เป็นเครื่องมือในการศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะต่าง ๆ ให้กับเด็ก ๆ และกลายเป็นเกมแห่งการศึกษาในอีกหนึ่งเวอร์ชันที่สามารถใช้ได้ทั้งกับนักเรียน นักศึกษา รวมไปถึงคุณครู ที่ก็สามารถเพลิดเพลินไปกับฟังก์ชันสุดเจ๋งมากมายเพื่อช่วยสร้างความสะดวกสบายในการสอน และเปลี่ยนบรรยากาศในการเรียนที่ลดความเครียดลงและเพิ่มความบันเทิงอย่างไม่มีที่สิ้นสุด
Minecraft ถูกสร้างขึ้นเมื่อปี 2009 โดย มาร์คัส เพอร์สสัน (Markus Persson) นักพัฒนาเกมชาวสวีเดน และเป็นเกมที่ได้รับความนิยมมาจนถึงปัจจุบัน แต่เดิม Minecraft มีชื่อว่า “Cave Game” เป็นเกมที่ถูกสร้างขึ้นโดยใช้เวลาเพียง 6 วันเท่านั้น ก่อนที่จะได้รับการพัฒนาปรับปรุงมาอย่างต่อเนื่องจนถึงปี 2011 และกลายเป็นอีกหนึ่งเกมซึ่งได้รับความนิยมในหมู่เด็ก ๆ เสมอมา
เกมแนวผจญภัยสไตล์แซนด์บ็อกซ์อย่าง Minecraft เปิดโอกาสให้ผู้เล่นสามารถสร้างสรรค์โลกในจินตนาการของตัวเองได้อย่างไม่มีที่สิ้นสุด พร้อมความสนุกหลากหลายโหมดให้เลือกตามความต้องการผ่านการเลือกใช้โหมดต่าง ๆ ในเกม เช่น โหมดการเอาตัวรอด (Survival) เพื่อเผชิญหน้ากับโลกที่ต้องเอาชีวิตรอดจากเหล่ามอนสเตอร์ที่จะเกิดขึ้นมาในเวลากลางคืน หรือโหมดสร้างสรรค์ (Creative) ที่เปิดโอกาสให้เหล่าเกมเมอร์ได้ปลดปล่อยความคิดสร้างสรรค์ พร้อมเนรมิตโลกแห่งจินตนาการขึ้นมาได้อย่างไร้ขีดจำกัด
นับตั้งแต่ Minecraft ได้เปิดตัวต่อเกมเมอร์ทั่วโลก ก็ได้มีการปรับให้เข้ากับแพลตฟอร์มเกมต่าง ๆ เพื่อให้ผู้คนหลายกลุ่มเข้าถึงได้ ทั้งคอนโซลเกม โทรศัพท์มือถือ รวมไปถึงยังกลายเป็นเกมที่ผสมผสานกับวิชาการได้อย่างลงตัว แม้กระทั่งการสอนทักษะในการเขียนโปรแกรม (Coding) และการเสริมสร้างพัฒนาการในการทำงานเป็นทีม ที่มีประโยชน์กับนักเรียน นักศึกษา ไปจนถึงกลุ่มคนทำงาน
(Alpha / Flickr)
เรียน ๆ เล่น ๆ ไปกับ Minecraft Education Edition
Minecraft Eduacation Edition เป็นเกม Minecraft ในอีกหนึ่งรูปแบบที่พัฒนาขึ้นเพื่อให้เข้ากับรูปแบบของการเรียนการสอน โดยเป็นเวอร์ชันสำหรับการศึกษาโดยเฉพาะ มีจุดประสงค์เพื่อให้ผู้เรียนทั่วโลกได้ใช้แพลตฟอร์มนี้ในการแสดงออกถึงความคิดสร้างสรรค์ และเรียนรู้การทำงานเป็นทีม
ภายในเกมจะไม่แตกต่างจาก Minecraft เวอร์ชันธรรมดา แต่จะมีการเพิ่มฟังก์ชันที่เป็นหมวดหมู่เกี่ยวกับการเรียนเพิ่มเข้ามา ซึ่งเหมาะสำหรับนักเรียน นักศึกษาที่สนใจในด้านการเขียนโปรแกรม ด้วยวิธีที่เข้าใจง่าย โดยให้ผู้เล่นเริ่มจากการป้อนข้อมูลใส่ตัวละครในเกม และใส่คำสั่งให้ตัวละครทำสิ่งต่าง ๆ เช่น เดินหน้า ถอยหลัง กำหนดการเดินในแต่ละก้าวของตัวละคร หรือสร้างสรรค์แซนด์บอกซ์ตามคำสั่งเพื่อให้ผ่านไปยังด่านต่อไป ด้วยวิธีการเหล่านี้จะช่วยให้ผู้เรียนได้เรียนรู้การเขียนโปรแกรมเบื้องต้นโดยฝึกฝนผ่านเกม พร้อมนำความรู้ไปต่อยอดได้ต่อไป
นอกจากนี้ Minecraft Education Edition ยังมีสื่อการเรียนการสอนให้เลือกตามความสนใจอีกหลายวิชา ทั้งคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ประวัติศาสตร์ สังคมศึกษา ศิลปะ รวมไปถึงเคมี ที่ผู้เล่นจะได้เรียนรู้เรื่องธาตุต่าง ๆ อย่างการนำธาตุมาผสมกันเพื่อให้เกิดเป็นไอเท็มในเกม ซึ่งไม่เพียงแต่ได้รับความสนุกแต่ยังได้คิดและฝึกทักษะวิชาอื่น ๆ ระหว่างอยู่ในโลกแห่งจินตนาการของเกม Minecraft
รวมไปถึงฟังก์ชันสำหรับคุณครูผู้สอนอย่าง Class Resources โดยผู้สอนสามารถเลือกวิชาและระดับชั้นในการสอนได้ โดยจะมีรหัสเพื่อในนักเรียนได้เข้ามา Join World หรือร่วมเรียนรู้ในโลกของ Minecraft ที่ผู้สอนสร้างเอาไว้ได้อย่างง่ายดาย
(Brad Flickinger / Wikimedia Commons)
ตัวอย่างการเรียนรู้ด้วยเกม Minecraft
เมื่อเกมมีความสามารถที่จะถูกนำไปใช้ด้วยวัตถุประสงค์ที่ต่างออกไปนอกจากการมอบความสนุกสนานแก่ผู้เล่น จึงทำให้เกิดการคิดสร้างสรรค์ในการนำเอาเกมอย่าง Minecraft เข้ามาใช้ประโยชน์ในด้านนี้อย่างกว้างขวาง อาทิ
ใช้ฝึกทักษะ SEL นักเรียนในประเทศอินเดียใช้เกม Minecraft ในการฝึกทักษะ SEL หรือ Social and Emotional Learning ซึ่งเป็นการเรียนรู้ทางสังคมและอารมณ์ โรงเรียน Vikas Bharati School ในประเทศอินเดียได้นำเลือกใช้โหมด Hour of Code ของเกม Minecraft ที่เป็นแนวคิดเกี่ยวกับการเขียนโปรแกรมพื้นฐานเพื่อเชื่อมโยงเด็ก ๆ จากสองกลุ่มเข้าด้วยกัน ผ่านการเรียนรู้ที่จะร่วมมือ สื่อสาร และแสดงถึงความเห็นอกเห็นใจ ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนได้พัฒนาทักษะชีวิตและเรียนรู้การเขียนโปรแกรมขั้นพื้นฐานไปได้พร้อมกัน
เพิ่มโอกาสการเข้าถึงการศึกษา ครูจากโรงเรียน Katy Independent School District ในรัฐเท็กซัส ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ออกมาแบ่งปันมุมมองในการที่ใช้เกม Minecraft ในการสอนนักเรียนการศึกษาพิเศษ เนื่องจากรูปแบบการเรียนการสอนแบบปกติค่อนข้างเป็นเรื่องยากกับนักเรียนกลุ่มนี้ เพราะพวกเขามักไม่มีสมาธิจดจ่ออยู่กับบทเรียนตลอดเวลา แต่หลังจากได้ใช้เกม Minecraft ในการสอน ก็ทำให้บรรยากาศในห้องเรียนเปลี่ยนไปเป็นความสนุกสนานที่จะได้เรียน และทำให้นักเรียนได้เรียนรู้และโฟกัสกับการทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
เรียนรู้ Python จาก Minecraft ในประเทศตุรกี โรงเรียนสอนการเขียนโปรแกรมในประเทศตุรกี ได้สอนการเขียนเชิงเทคนิคขั้นสูงอย่าง Python ผ่านโลกแห่งจินตนาการของเกม Minecraft ที่สามารถเข้าใจได้ง่าย ๆ โดยนักเรียนจะได้เรียนรู้ตั้งแต่ไวยากรณ์ ตัวแปร โครงสร้างการควบคุมการทำงานของโปรแกรม และคุณลักษณะในการทำงานเป็นทีม เพื่อให้สามารถช่วยเหลือซึ่งกันและกัน โดยหลังจากเรียนจนครบทุกบทเรียน นักเรียนจะสามารถทำภารกิจจากเกมโดยการเขียนโปรแกรมต่าง ๆ ได้สำเร็จ
ปลุกพลังแห่งความคิดสร้างสรรค์ Minecraft ได้จัดการแข่งขัน Minecraft Education Edition เป็นครั้งที่ 2 ณ ประเทศมาเลเซีย เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้วิศวกร สถาปนิก ศิลปิน นักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ และเหล่าเกมเมอร์ได้แสดงศักยภาพลงบนแพลตฟอร์มของ Minecraft ทั้งการสร้างสถานีรถไฟ พิพิธภัณฑ์ โรงเรียน หรือสถานที่ต่าง ๆ โดยไม่จำกัดไอเดีย เพื่อช่วยให้เหล่านักสร้างสรรค์ได้ปลดปล่อยความคิดในโลกเหนือจินตนาการได้อย่างเต็มที่
การเรียนการสอนนั้นไม่ได้มีข้อจำกัดแค่เพียงการนั่งอยู่ในห้องเรียนเพื่อจดจำตำราและเตรียมเข้าสู่สนามทดสอบ แต่เกมอาจเป็นเครื่องมือชั้นดีที่จะเปลี่ยนการการจดจ่ออยู่กับวิชาการเท่านั้น มาเป็นการเรียนรู้ที่น่าสนใจและสามารถเป็นไปได้หลายรูปแบบมากขึ้น ทั้งนี้ก็เพื่อให้โลกแห่งการเรียนรู้นั้นไร้ขีดจำกัดและได้รับการพัฒนาไปพร้อมกับสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปได้อย่างแท้จริง
ที่มา : บทความ “"Edutainment" สาระและความรู้ ตามวิถีความปกติใหม่” โดย sakooclub
บทวิจัย “Edutainment มิติใหม่แห่งการศึกษา” โดย ธีรารัตน์ รัตนวิสุทธิ์อมร
บทวิจัย “เอดูเทนเมนต์: การศึกษาแนวใหม่ที่โดนใจวัยรุ่น Edutainment: Trendy Education Hit to Teenagers” โดย เทียมยศ ปะสาวะโน
บทความ “Game-based learning in education: A quick history” จาก paper.co
บทความ “Edutainment: Why Learning While Having Fun Works” โดย ELM Learning
บทความ “Minecraft for kids – A complete guide for parents” จาก makerkids.com
บทความ “How Minecraft Education Edition is changing the learning scene globally” โดย HT School Web Desk
บทความ “Is Minecraft Safe for Kids: What Every Parent Needs to Know in 2024” โดย JetLearn
คลิปวิดิโอ “ลุงพี จะพาไปรู้จักกับ Minecraft - Education Edition” จาก Microsoft Thailand
เรื่อง : ณัฐนิธิ ประเสริฐแท่น