เทคนิคแก้ปัญหา Windows พัง จอฟ้า Blue Screen
ใครที่ใช้ระบบปฏิบัติการ Windows คงจะคุ้นเคย และน่าจะเคยสัมผัสกับประสบการณ์ข้อผิดพลาด (Error) แบบจอฟ้ากันมาแล้ว ซึ่งหากเจอหน้าจอนี้เมื่อไหร่ ก็เกมโอเวอร์ทันที เพราะเราไม่สามารถทำอะไรได้เลย นอกจากเริ่มระบบ Windows ใหม่ ความโหดร้ายของมัน คือ Error ชนิดนี้ ไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า มันอาจจะเกิดขึ้นตอนไหนก็ได้ หากทำงานอยู่ งานก็หายทันที ทำให้ผู้ใช้ตั้งฉายาให้มันว่า Blue screen of death (ฺBSOD) หรือหน้าจอสีฟ้าแห่งความตาย ปัญหานี้มีมาตั้งแต่สมัย Windows 1.0 จนกระทั่ง Windows 10 ที่เป็นเวอร์ชันล่าสุดก็ยังมีอยู่
อย่างไรก็ตาม แม้ BSOD จะเกิดขึ้นได้โดยไม่คาดคิด แต่ความเป็นจริงแล้ว มันก็มีสาเหตุอยู่ โดยมากมักจะเกิดจากไฟล์ระบบเสีหาย หรือฮาร์ดแวร์กับซอฟต์แวร์มีปัญหา ซึ่งเมื่อมีปัญหาแล้ว BSOD มันจะเกิดขึ้นบ่อยครั้งจนกว่าเราจะทำการแก้ปัญหาให้หมดไปเสียก่อน
BSOD บน Windows 1.0
เนื่องจาก BSOD เกิดได้จากหลายสาเหตุ จึงเป็นการยากที่เราจะบอกได้ว่า ต้องใช้วิธีการแก้ปัญหาแบบไหนกันแน่ แต่เรามีแนวทางคร่าวๆ ในการแก้ปัญหามาฝาก ให้ลองทำตามกันดู
ดูรหัสข้อผิดพลาด (Stop code) ที่ Windows แจ้งเตือน
เป็นการยากที่จะระบุสาเหตุที่ทำให้จอฟ้าแห่งความตายมาเยี่ยมเยียนเรา ดังนั้นการเริ่มจากรหัสข้อผิดพลาดที่ทาง Windows พยายามบอก จึงเป็นอะไรที่ง่ายที่สุด ซึ่งตั้งแต่ Windows 10 เป็นต้นมา มันจะมี QR Code ให้เราใช้สมาร์ทโฟนสแกนเพื่อเปิดไปยังหน้าเว็บที่ระบุสาเหตุ และแนวทางแก้ปัญหาให้ด้วย
อย่างไรก็ตาม จากประสบการณ์ เราพบว่าหน้าช่วยเหลือของ Windows ช่วยอะไรเราไม่ค่อยได้สักเท่าไหร่ แนะนำว่าให้เอาข้อความหลัง Stop code ไปเสิร์ชใน Google โดยเองจะดีกว่า เราจะเจอคนที่ประสบปัญหาเหมือนเรา และมีคนมาแนะนำวิธีการแก้ปัญหาหลากหลายวิธีเลยล่ะ ทั้งนี้ ส่วนใหญ่เป็นภาษาอังกฤษนะ อาจจะต้องใช้สกิลฟุดฟิดฟอไฟกันสักเล็กน้อย
ตรวจสอบความเปลี่ยนแปลงล่าสุดที่เกิดขึ้นกับ Windows
บ่อยครั้งที่เราเจอปัญหาจอฟ้า หลังจากที่เราสร้างความเปลี่ยนแปลงอะไรสักอย่างกับตัวระบบปฏิบัติการ ซึ่งมันอาจทำให้ระบบไม่เสถียรเหมือนเดิม
ตัวอย่างเช่น หากเมื่อเร็วๆ นี้เราเพิ่มติดตั้งเครื่องพิมพ์ใหม่ ลองถอนการติดตั้งออก แล้วดูว่ายังพบปัญหาจอฟ้าอยู่หรือเปล่า ถ้าอาการหายแสดงว่าไดร์เวอร์ที่เราลงไปน่าจะมีปัญหา เป็นต้น
หากระบบปฏิบัติการ Windows เพิ่งอัปเดตไป ลองเข้าไปที่ Settings >> Update & Security >> Windows Update แล้วคลิกไปที่ View update history แล้วคลิกไปที่เมนู Uninstall updates (เมนูอยู่บริเวณด้านบน) แล้วเลือกถอนการอัปเดตออกทีละตัว เพื่อดูว่าอาการจอฟ้าจะหายไปหรือไม่
ตรวจสอบไดร์เวอร์
ไดร์เวอร์ (Driver) เป็นซอฟต์แวร์ที่ประสานงานระหว่างฮาร์ดแวร์กับระบบปฏิบัติการให้ทำงานด้วยกันได้อย่างราบรื่น หากไดร์เวอร์มีปัญหา มันก็ทำให้อาการจอฟ้าเกิดขึ้นได้ง่ายๆ ปกติแล้วอาการนี้มักจะเกิดขึ้นเวลาที่เราทำการเปลี่ยนชิ้นส่วนฮาร์ดแวร์ แต่บางครั้ง ไดร์เวอร์ก็เสียหายได้จากการที่เราติดตั้งโปรแกรม หรืออัปเดต Windows ได้เช่นกัน
เราสามารถตรวจสอบ Driver ได้โดยการกดปุ่ม Windows+X บนคีย์บอร์ด แล้วเลือกเมนู Device Manager หากไดร์เวอร์ตัวไหนมีปัญหาเราจะเห็น สัญลักษณ์
หน้าชื่ออุปกรณ์ดังกล่าว หากเห็นสัญลักษณ์นี้ล่ะก็ ให้เราทำการอัปเดตไดร์เวอร์ใหม่ซะ หรือหากไม่มีลองลบไดร์เวอร์ของอุปกรณ์ที่เราเพิ่งติดตั้งเข้าไปดู ด้วยการคลิกขวาที่ชื่ออุปกรณ์ดังกล่าว แล้วเลือก Uninstall device แล้วติดตั้งไดร์เวอร์ใหม่อีกครั้ง
ใช้ System Restore
คุณสมบัติ System Restore ใน Windows ช่วยให้เราย้อนตัวระบบปฏิบัติการไปยังช่วงเวลาก่อนหน้า มันค่อนข้างมีประโยชน์ทีเดียว เวลาที่เราไป "ซน" จน Windows เอ๋อ แล้วหาสาเหตุไม่เจอ
ให้เราค้นหาคำว่า Recovery ในเมนู Start แล้วคลิกเลือกเครื่องมือ Recovy ที่ปรากฏขึ้นมา แล้วคลิกไปที่ Open System Restore
จากนั้นคลิก Next จะเห็นช่วงที่มีจุด Restore อยู่ ให้เลือกแล้วทำไปตามขั้นตอนที่ Windows แนะนำ ทั้งนี้เราสามารถสร้างจุด Restore เมื่อไหร่ก็ได้ที่เราต้องการ ก่อนที่จะซุกซนอะไรกับตัว Windows สร้างเอาไว้ก่อนก็เป็นทางเลือกที่ดี โดยในหน้าต่าง Recovery ให้เราเลือก Configure System Restore ที่แท็บ System Protection บริเวณล่างสุด จะมีเมนู Create a restore point right now… อยู่ ให้คลิกที่ปุ่ม Create… ตั้งชื่อที่ต้องการ จากนั้นก็ทำไปตามขั้นตอนที่มันแนะนำได้เลย
ลองสแกนมัลแวร์ดู
มัลแวร์เป็นภัยร้ายต่อ Windows และมันสามารถทำให้ไฟล์ Windows system เสียหายจนเป็นสาเหตุให้เกิดอาการจอฟ้าได้ สำหรับการสแกน ขอแนะนำโปรแกรมฟรีดีๆ อย่าง Malwarebytes ซึ่งสามารถสแกน และลบมัลแวร์ได้
ดาวน์โหลด Malwarebytes ได้ที่ : https://software.thaiware.com/10526-Malwarebytes-Anti-Malware-Download.html
ตรวจสอบชิ้นส่วนฮาร์ดแวร์
ลองแกะเครื่องออกมาดูว่าชิ้นส่วนแต่ละชิ้น ยังเชื่อมต่อกันดีอยู่ไหม บางครั้งแรม, การ์ดจอ, สายแพร์ ฯลฯ อาจจะหลวม หรือหลุดออกจากที่ที่มันควรอยู่ รวมถึงถอดออกมันมาปัดฝุ่นทำความสะอาดบริเวณขั้วที่เชื่อมต่อด้วยก็ดี เพราะฝุ่นอาจเป็นผู้ร้ายในงานนี้ก็เป็นได้
ใช้คำสั่ง System file checker (SFC)
ใน Windows มีคำสั่งที่เรียกว่า System file checker (SFC) สำหรับใช้ตรวจสอบไฟล์ของ Windows และทำการแก้ไขหากว่าพบความผิดปกติ ซึ่งการทำ SFC อาจจะช่วยแก้ไขอาการจอฟ้าให้เราได้
วิธีทำ คือ ให้เรากดปุ่ม Windows+X บนแป้นคีย์บอร์ด แล้วเลือกเมนู Command Prompt (Admin) หรือ Windows PowerShell (Admin) ก็ได้ จากนั้นให้พิมพ์คำสั่งด้านล่างนี้ลงไป
sfc /scannow
แล้วเคาะ Enter จากนั้นก็ปล่อยให้มันทำงานไปเรื่อยๆ จนกว่าจะเสร็จ ซึ่งอาจจะใช้เวลาสักพัก ก็ต้องอดใจรอสักหน่อย
ลองใช้งานใน Safe mode
Safe mode เป็นทางเลือกที่ดีในการวิเคราะห์หาสาเหตุของอาการจอฟ้า โดยใน Safe mode ตัว Windows จะทำงานโดยเริ่มระบบเท่าที่จำเป็นเท่านั้น ไม่มีการเรียกพวกซอฟต์แวร์ 3rd-party ขึ้นมาทำงานด้วย ซึ่งหากคุณสามารถใช้งาน Windows ใน Safe mode ได้อย่างปกติ แสดงว่าปัญหาจอฟ้าของคุณเกิดจากซอฟต์แวร์แน่ๆ ไม่ได้มาจากฮาร์ดแวร์
ใน Safe mode เรายังสามารถสั่งสแกนมัลแวร์, ใช้งาน System Restore หรือวิธีการอื่นๆ ที่เราแนะนำไปข้างต้นได้ตามปกติอีกด้วย
ดูวิธีเข้า Safe mode ได้จากทิปส์นี้เลย : https://tips.thaiware.com/1134.html
ติดตั้งระบบปฏิบัติการ Windows ใหม่
หากตรวจสอบจนมั่นใจว่า สาเหตุไม่ได้มาจากฮาร์ดแวร์แล้วแน่ๆ แล้วก็หาซอฟต์แวร์ตัวปัญหาไม่เจอ การ Reset หรือลง Windows ใหม่เลย อาจจะเป็นทางออกสุดท้ายของคุณแล้ว
ในการ Reset ให้เราทำการค้นหาคำว่า Reset ใน Start แล้วคลิกที่ Reset this PC >> Get started แล้วทำไปตามขั้นตอนที่ขึ้นแนะนำบนหน้าจอ ทั้งนี้ เราควรมีไฟล์สำหรับติดตั้ง Windows เตรียมเอาไว้ด้วยนะ
ใครที่ประสบปัญหาจอฟ้า BSOD อยู่ ก็หวังว่าจะมีสักวิธีในทิปส์นี้ ที่สามารถช่วยแก้ปัญหาได้นะครับ