เปิด 5 ตำนานเทพปกรณัมกรีก-โรมัน ที่สะท้อนความรุนแรงต่อเพศหญิง

Welcome to Olympus~ สวัสดีครับชาว Dek-D ทุกคน หากพูดถึงตำนานเทพปกรณัมกรีก-โรมันหลายคนคงนึกถึงเรื่องราวที่สนุกควบคู่ไปกับการเรียนรู้ภาษา, ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมในยุคโบราณ ทว่าวรรณกรรมเหล่านี้ยังได้แฝงข้อคิดเรื่องความเท่าเทียมทางเพศและสิทธิสตรีเอาไว้อีกด้วย

วันนี้พี่มิวนิคและ English Issues จะพาไปรู้จัก5 ตำนานแห่งเทพปกรณัมกรีก-โรมัน ที่เป็นดั่งกระจกสะท้อนสังคมแห่งการคุกคามและการทำร้ายเพศหญิงในยุคโบราณ ว่าจะต่างจากปัจจุบันหรือไม่ แล้วนำไปใช้ประโยชน์อะไรได้บ้างนอกจากการเรียนภาษา หากน้องๆ คนไหนอยากรู้แล้ว รีบตามมาอ่านกันต่อเลยครับ πάμε~

Trigger Warning:มีบทความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับการใช้ความรุนแรงทางเพศ, การทำร้ายร่างกาย และต้องการสะท้อนสังคมของผู้หญิงในยุคโบราณ ซึ่งตีแผ่ผ่านวรรรณกรรมเทพปกรณัมกรีก-โรมัน

___

1

‘Hera & Zeus’

เมื่อพูดถึงเรื่องราวในเทพปกรณัมกรีก-โรมัน แล้วจะไม่กล่าวถึง ‘ซุส’ (Zeus) เทพเจ้าสายฟ้า และ ‘เฮรา’(Hera) เทพีแห่งสตรี ก็คงไม่ได้ครับ เพราะพวกเขาคือราชาและราชินีของเหล่าทวยเทพ ณ เทือกเขาโอลิมปัส ยิ่งไปกว่านั้นคือความสัมพันธ์ของคู่นี้ยังซับซ้อนมากกก เพราะเป็นทั้งพี่น้องและสามีภรรยาในเวลาเดียวกัน!

ส่วนเรื่องราวความรุนแรงก็เริ่มต้นขึ้นในวันที่ซุสโมโหเฮราเพราะนางพยายามจะโค่นล้มอำนาจของตน ซุสเลยใช้โซ่ทองอันใหญ่ตรึงร่างกายของเฮราไว้กับท้องฟ้า ทำให้เฮราทุกข์ทรมานและร้องไห้คร่ำครวญตลอดหนึ่งวันเต็มๆ โดยที่ไม่มีใครกล้าเข้าไปช่วยเพราะต่างเกรงกลัวพลังอำนาจของซุส

และถึงแม้ว่าซุสจะยอมปล่อยตัวเธอในวันถัดมา แต่ก็แลกกับคำสัญญาว่านางจะไม่คิดต่อต้านและโค่นล้มอำนาจตนอีก เฮราไม่มีทางเลือกจึงยอมตกลงเพื่อให้ถูกปลดจากโซ่พันธนาการนี้

มาจดคำศัพท์จากตำนานนี้กัน!

Seize (v.) = จับ, มัด, ฉวยโอกาส

Hung (v.) = แขวน, ตรึง

Wail (v.) = ร้องไห้คร่ำครวญ

Overthrow (v.) = โค่นล้มอำนาจ

Reluctantly (adv.)= อย่างไม่เต็มใจ, อย่างไม่ตั้งใจ

___

2

‘Metis & Zeus’

วีรกรรมของซุสไม่ได้หยุดเพียงแค่การทำร้ายเมียเท่านั้น เพราะเขาได้ข่มขืนผู้หญิงอื่นไปทั่ว! หญิงสาวรูปงามที่มีนามว่า ‘เมทีส’(Metis) เทพีแห่งความรอบคอบและรอบรู้ ผู้เป็นหนึ่งในเหยื่อเหล่านั้น (ซุสได้ข่มขืนเมทีสจนเธอต้องยอมเป็นเมียอย่างปฏิเสธไม่ได้)

กระทั่งวันนึง จู่ๆ ก็มีคำนายออกมาว่าเมทีสจะให้กำเนิดลูกถึงสองคน ซึ่งคนแรกเป็นลูกสาวมีนามว่า ‘อธีน่า’(Athena) ส่วนลูกคนที่สองจะเป็นเด็กผู้ชายและมีพลังอำนาจที่เหนือกว่าซุส พอซุสได้ยินคำทำนายนี้ก็เกิดกลัวและตัดสินใจฆ่าเมทีสทิ้งทันที (โดยการกลืนตัวเธอไปทั้งตัว)

อย่างที่เกริ่นไปตอนต้นว่ามีหญิงสาวมากมายตกเป็นเหยื่อของซุส นับแล้วได้ถึง 10 คนเลยครับได้แก่ เมทีส(Metis), ดิมีเทอร์(Demeter), อัลเซมีน(Alcmene),คัลลิสโต(Callisto), แคสซิโอเปีย(Cassiopeia), ยูโรปา(Europa), ไอโอ(IO), ลีดา (Leda), เนเมซิส(Nemesis) และเรีย (Rhea) และพวกเธอมีจุดจบที่ไม่สวยเลยสักคน ต่างจากซุสที่มีชีวิตดี๊ดีในเทือกเขาโอลิมปัส

มาจดคำศัพท์จากตำนานนี้กัน!

Prophecy (n.) = พยากรณ์, คำทำนาย

Swallow (v.) = กลืนกิน, เขมือบ

Prudence (n.) = ความรอบคอบ, ความระมัดระวัง,

Bear (v.) = ให้กำเนิด, คลอดลูก

Wisdom (n.) = มีความรู้, ฉลาดหลักแหลม

_

3

‘Medusa’

มาถึงตำนานอันโด่งดังอย่าง‘เมดูซ่า’(Medusa) เชื่อว่าหลายคนอาจติดภาพว่าเธอช่างดูดุร้ายและน่าเกรงกลัว แต่ที่จริงเธอก็คือเหยื่อที่น่าสงสารจากการถูกข่มขืนเช่นกันครับ แรกเริ่มเมดูซ่าคือหญิงสาวงดงาม และเป็นมนุษย์ธรรมดาเพียงหนึ่งในเดียวในบรรดา 3 พี่น้องกอร์กอน(Gorgons) เพราะอีกสองคนที่เหลือคือหญิงสาวที่มีชีวิตนิรันดร์เป็นอมตะ

แต่แล้วความงามของเธอดันไปเตะตาต้องใจ ‘โพไซดอน’ (Poseidon) เทพเจ้าแห่งทะเล และถูกข่มขืนในวิหารอันศักสิทธิ์ของเทพีอธีน่า ซ้ำร้ายหญิงสาวผู้เป็นเหยื่อยังถูกตราหน้าว่าสร้างความเสื่อมเสียให้วิหารนี้ (อ้าวเฮ้ย!) เอธีน่าจึงสาปให้เธอกลายเป็นปีศาจร้ายที่มีงูพิษอยู่บนหัวมากมาย และหากใครจองมองเธอ ก็จะต้องถูกสาปเป็นหินทันที!

ในปัจจุบันผู้หญิงชาวอียิปต์ที่เคยผ่านเหตุการณ์การล่วงละเมิดทางเพศ (Sexual Harassment) นับพันคน ต่างยกให้ตำนานนี้เป็นดั่งสัญลักษณ์ของผู้รอดพ้นจากการถูกข่มขืน (Sexual Assault Survival) และการให้ร้ายเหยื่อ (Victim Blaming)เนื่องจากคนที่โดนข่มขืนมักถูกวิจารณ์ว่าเหยื่อนั้นแต่งตัวล่อแหลม ทั้งที่จริงๆ แล้วผู้หญิงมีสิทธิ์ที่จะแต่งตัวยังไงก็ได้ตราบใดที่มันไม่ขัดกับกฎหมาย และสังคมควรมุ่งไปที่การกระทำของผู้ชายมากกว่าว่าพวกเขามีสิทธิ์อะไรไปล่วงละเมิดผู้หญิง

มาจดคำศัพท์จากตำนานนี้กัน!

Maiden (n.) = หญิงสาว, หญิงพรหมจารีย์

Mortal (adj.) = เป็นมนุษย์, ตายได้, ไม่เป็นอมตะ

Desecration (n.) = ความเสื่อมเสีย, การดูหมิ่นสิ่งศักดิ์สิทธิ์

Petrify (v.) = ทำให้กลายเป็นหิน

Defeat (n.) = ความพ่ายแพ้, ความปราชัย

_

4

‘Persephone & Hades’

มาต่อกันที่ตำนานสุดเศร้าเกี่ยวกับการลักพาตัวเพอร์เซโฟนี่ (The Rape of Persephone) กันครับ เรื่องราวเริ่มต้นจากจาก ‘เฮดีส’ (Hades) เทพเจ้าแห่งนรก เกิดตกหลงรัก 'เพอร์เซโฟนี่' (Persephone) ซึ่งเป็นเทพีแห่งฤดูใบไม้ผลิ เฮดีสอยากครอบครองตัวนางมากถึงขั้นไปขอคำปรึกษาจาก ‘ซุส’ (Zeus) ผู้เชี่ยวชาญด้านการลักพาตัวหญิงสาว ทั้งสองจึงร่วมกันวางแผนเพื่อกักขังเธอไว้

ในขณะที่เพอร์เซโฟนี่กำลังเล่นอยู่กับเพื่อนๆ นางไม้ทะเล(Sea Nymphs) เธอก็มองเห็นดอกนาซิสซัสสวยโดดเด่นจนอยากไปเด็ดมาเก็บไว้เชยชม แต่ด้วยความที่ดอกไม้นั้นอยู่บนพื้นดิน บรรดาเพื่อนๆ ของเธอจึงไม่สามารถขึ้นจากทะเลไปกับเธอได้ เพอร์เซโฟนี่จึงตัดสินใจเดินไปเด็ดดอกนาซิสซัสแต่เพียงผู้เดียว

และทันทีที่ดอกไม้หลุดออกจากต้น หลุมเล็กๆ บนพื้นดินก็ขยายกลายเป็นหลุมยักษ์ใหญ่มหึมาคล้ายเหวลึก!นี่คือแผนร้ายกาจของซุสและเฮเดสที่ต้องการล่อให้เธอตกนรก จากนั้นเทพเจ้าแห่งนรกก็กักขังเธอไว้ พร้อมบีบบังคับขืนใจเพื่อให้เธอมาเป็นชายาของตน

มาจดคำศัพท์จากตำนานนี้กัน!

Fertility (n.) = ภาวะเจริญพันธุ์, ความอุดมสมบูรณ์

Abduction (n.) = การลักพาตัว

Accompany (n.) = การไปเป็นเพื่อน

Narcissus (n.) = ดอกนาซิสซัส

Enormous (adj.) = ที่ชั่วร้าย (ภาษาโบราณ), ใหญ่มหึมา

Chasm (n.) = เหวลึก, ช่องว่าง, รอยแยกของพื้นผิวโลก

_

5

‘Harpalyce’

มาปิดท้ายด้วยเรื่องราวของหญิงสาวที่ชีวิตมีแต่ความหดหู่อย่าง ‘ฮาร์พาไลซี’(Harpalyce) ลูกสาวของราชาไคลเมนัส(Clymenus) แห่งอาณาจักรอาร์เคเดีย (Arcadia)

แรกเริ่มเดิมทีเธอก็ใช้ชีวิตแบบปกติทั่วไป แต่วันหนึ่งกลับเกิดเรื่องอื้อฉาว เพราะพ่อแท้ๆ ของตนบังคับขืนใจจนตั้งครรภ์ครับหลังจากคลอดแล้วเธอจึงส่งบุตรชายไปให้พ่อของตนในงานเลี้ยงหนึ่ง (พ่อของเธอ=พ่อของเด็ก) แต่ซ้ำร้ายคือชีวิตเธอต้องมาถึงจุดจบด้วยน้ำมือของพ่อเธออีกเช่นกัน!

ส่วนในโลกความจริงก็น่าเศร้าไม่ต่างจากในเทพนิยาย ทุกวันนี้ยังคงมีเหยื่อที่ประสบกับเหตุการณ์ทำนองนี้อยู่เลยครับ

มาจดคำศัพท์จากตำนานนี้กัน!

Banquet (n.) = งานเลี้ยง, งานร่วมประชุม

Overcome (v.) = เอาชนะ, สามารถก้าวผ่านไปได้

Transform ( v.) = เปลี่ยนแปลง, เปลี่ยนรูปร่าง, เปลี่ยนสภาพ

Pregnancy (n.) = การตั้งท้อง, การตั้งครรภ์

Affair (n.) = เรื่องอื้อฉาว, เหตุการณ์

_

[ ชวนอ่านต่อ ]

ใครที่ชื่นชอบตำนานปกรณัมกรีก-โรมัน สามารถตามไปอ่านต่อที่ลิงก์ด้านล่างได้เลยครับ // บอกเลยทั้งสนุกและได้ความรู้เกี่ยวกับภาษาแบบจัดเต็ม~

[บทความ]

• เรียนศัพท์อังกฤษใหม่ๆ กว่า 30 คำจากตำนานเทพเจ้ากรีก
• แชร์เทคนิคเดาศัพท์ภาษาอังกฤษ โดยวิเคราะห์จาก 7 รากศัพท์กรีกโบราณ
• 10 คำศัพท์ภาษาอังกฤษน่ารู้ที่มาจาก "ตำนานเทพเจ้ากรีก (Mythology)"
• รวมลิสต์ 20 ชื่อคนสุดยูนีคฉบับ ‘ตำนานเทพนิยายกรีก-โรมัน’ ความหมายดี มีสตอรี่สุดปัง!
• จำไว้ชีวิตง่ายขึ้น! 8 รากศัพท์กรีกโบราณ ช่วยให้เดาคำศัพท์ภาษาอังกฤษได้เป๊ะเวอร์

และพี่มิวนิคก็ยังมีโควตดีๆ มาฝากทุกคนกัน ซึ่งเป็นคำพูดในตำนานเทพกรีก-โรมัน เพื่อเรียกร้องถึงสิทธิสตรีนั่นเองครับ

“Of all creatures that can feel and think, we women are the worst treated things alive.”― Euripides, Medea

“ในบรรดาสิ่งมีชีวิตทั้งหลายที่รู้สึกได้และคิดเป็น ผู้หญิงคือสิ่งมีชีวิตที่ถูกปฏิบัติได้แย่ที่สุดแล้ว” - ยูริพิดิส, เมเดีย

_

ก็จบลงไปแล้วนะครับสำหรับ 5 ตำนานเทพเจ้ากรีก-โรมันที่พี่ได้เล่าไป จะเห็นได้ว่านอกจากเราจะได้เรียนภาษาผ่านตำนานแล้ว เรายังได้เห็นสภาพสังคมที่เต็มไปด้วยการคุกคาม, การข่มขืน, การทำร้ายร่างกายและการเอารัดเอาเปรียบผู้หญิงทว่าทุกเหตุการณ์อันหดหู่เหล่านี้กลับยังมีให้เห็นอยู่ในปัจจุบัน

พี่มิวนิคก็หวังว่าตำนานเทพปกรณัมทั้ง 5 เรื่องนี้จะเป็นกรณีศึกษาที่ดี ให้ทุกคนตระหนักถึงความสำคัญของความเท่าเทียมและสิทธิสตรี ไม่ควรมีใครหรือผู้หญิงคนไหนถูกคุกคามทางเพศและทำร้ายร่างกายอีกต่อไปป~