ชวนทำความเข้าใจพฤติกรรม ‘ไม่โอเค’ บางอย่างที่ไม่ได้ตั้งใจไม่มีมารยาท แต่อาจมาจากภาวะ Anxiety ที่ทำให้วิตกกังวล
ภาวะวิตกกังวล (Anxiety) เป็นภาวะที่จะว่าไปแล้วก็เหมือนกับคนแปลกหน้าอีกคนที่อาศัยอยู่ในเนื้อตัวเรา สิงอยู่ในสมอง ในความรู้สึกนึกคิด ไล่ไปไหนก็ไม่ยอมไป หนีก็ไม่ได้ มีต้นตอมาจากไหนก็ยากที่จะรู้ แถมบ่อยครั้งภาวะเหมือนคนแปลกหน้านี้เองยังหลอกล่อ ชวนให้เรามีคิด รู้สึก และทำตัวแปลกไปจากตัวเราคนปกติจนรวนเรไปหมด ไม่แน่ใจว่าสิ่งไหนจริง สิ่งไหนกำลังถูกเบลอด้วยม่านหมอกของความวิตกกังวลกันแน่
และภาวะวิตกกังวลเหล่านี้เองก็มักจะส่งผลให้บางคนเหล่านั้นมีชุดความคิด และรูปแบบพฤติกรรมบางอย่างที่อาจดูไม่เหมือนกับคนอื่นๆ ทั่วไป จนเลี่ยงไม่ได้ที่เขาจะถูกมองว่าไม่โอเค ไม่ปกติ ไม่มีมารยาท หรือเป็นคนหยาบคายได้
เเน่นอนว่าเราไม่ได้กำลังจะหาข้ออ้างให้กับภาวะเหล่านี้ เพราะทุกอย่างย่อมต้องดูเป็น Case by Case และเราไม่อาจเหมารวมว่าคนที่มีภาวะวิตกกังวลทั้งหมดจะต้องมีพฤติกรรมแบบนี้ เพียงแต่ในเมื่อโลกเต็มไปด้วยมนุษย์ที่มีความหลากหลาย มีเงื่อนไขทางสภาวะจิตใจไม่เหมือนกันเลย การทำความเข้าใจถึงความแตกต่างในบางครั้งจึงเป็นเรื่องสำคัญไม่น้อยไปกว่าเรื่องไหนๆ เพื่อที่เราจะได้ลดการตีตรา แล้วหันมาเห็นอกเห็นใจ และช่วยซับพอร์ตคนที่มีภาวะวิตกกังวลให้เขาไม่รู้สึกแปลกแยกโดดเดี่ยวมากไปกว่าที่เป็นอยู่
เพราะสิ่งที่เขากำลังเป็น อาจไม่ใช่ข้ออ้าง ไม่ใช่เงื่อนไข แต่เป็นอะไรที่เขาเองก็ไม่ได้ชอบมันนัก และกำลังรับมือกับมันอย่างหนักหนาสาหัสไม่น้อยไปกว่ากัน
และนี่คือสิ่งที่คนมีภาวะวิตกกังวลมักจะทำ และมักถูกมองว่าไม่มีมารยาท หยาบคาย หากไม่เข้าใจ
เทกลางคัน ไม่มาตามนัด
เวลามีการนัดหมายใดๆ เกิดขึ้น คนที่มีภาวะวิตกกังวลมักมีแนวโน้มที่จะ ‘เท’ กระทันหัน แบบที่ดูตอบตกลงเป็นมั่นเป็นเหมาะ ไม่แสดงอาการเทตั้งแต่เเรก แต่พอถึงเวลานัดจริง ก็ไม่มาตามนัดเลยเอาดื้อๆ ซึ่งเป็นไปได้ว่าเขาอาจจะเจอกับความรู้สึกหนักหน่วง ไม่แน่ใจ ไม่มั่นใจ จนถึง Insecure กับการก้าวขาออกจากบ้านหรือโซนของตัวเองระหว่างนั้น เพราะอย่าลืมว่าอาการวิตกกังวลยังสามารถมาจาก Social Anxiety (ภาวะวิตกกังวลกับการเข้าสังคม) Phobias (โรคกลัว) เช่น กลัวที่แคบ กลัวที่กว้าง กลัวการเดินทางบางอย่าง ฯลฯ รวมถึง Panic Disorder (โรคแพนิค) จึงส่งผลให้การออกไปพบปะผู้คนเป็นเรื่องไม่ง่ายสำหรับเขา เขาอาจจะยังจัดการกับความรู้สึกตัวเองไม่ได้ จนประเมินแล้วว่าไม่น่าจะอยู่ในที่ที่คนพลุกกล่าน เสียงดัง หรือมีความวูบไหวมากๆ ได้
โทรไม่รับ แชทไม่อ่าน ถามไม่ตอบ
เมื่ออาการวิตกกังวลทำให้การเข้าสังคมยิ่งเป็นเรื่องยาก แม้จะเป็นเรื่องดูเหมือนง่ายๆ ธรรมดาสำหรับคนอื่น เช่น การรับโทรศัพท์ หรือตอบแชท แต่สำหรับคนทีมีความวิตกกังวล การตอบรับเหล่านี้แทบทำไม่ไหวเลย ในเวลาที่เขารู้สึกว่าไม่พร้อม ขาดเอเนอร์นี้ ขาดโลจิกต์ในการคิด ซึ่งบางทีเขาเองก็ไม่รู้ว่าจะดีลกับบางเรื่องอย่างไร ไม่มั่นใจ และกังวลว่าการตอบโดยขาดการคิดที่รอบคอบ จะทำให้สถาการณ์เลวร้ายหรือถูกเข้าใจผิดไปอีกทาง เขาเลยเลือกที่จะเลี่ยงไม่ตอบดีกว่า
เลี่ยงไม่สบตาเวลาคุย
เวลาที่หมอกความวิตกกังวลเริ่มครอบงำ อาจเป็นเรื่องยากที่จะจะสบตากับใครได้นานๆ ตลอดการสนทนา เราอาจพบว่าคนที่มีภาวะวิตกกังวลชอบเลี่ยงการปะทะสายตา มีท่าทางยุกยิก อยู่ไม่สุขตลอดเวลา ขณะที่ตัวเขาเองกำลังพูด หรือกำลังฟังเราพูด ในกรณีที่หนักกว่านั้น บางคนอาจถึงขั้นหลีกเลี่ยงการจะต้องมีปฏิสัมพันธ์กับคนอื่นๆ ไปเลยโดยปริยาย หรือหากจำเป็น ก็จะเลือกคุยกับคนที่ทำให้เขารู้สึกเหมือนหลบอยู่ในคอมฟอร์ตโซนมากกว่า และไม่ได้ต้องการได้รับรีเเอ็กชั่นแบบเล่นใหญ่อะไรจากคนรอบข้างที่เขาคุยมากไปกว่าการสนทนาธรรมดา เพราะแบบนั้นจะยิ่งสร้างความรู้สึกอึดอัดหนักเข้าไปอีก
รักษาระยะห่างจากคนอื่น
คนที่มีภาวะวิตกกังวลมักจะค่อนข้างคิดมากกับเรื่องระยะในความสัมพันธ์แต่ละความสัมพันธ์ของเขามากหน่อย จนหลายครั้งอาจพบว่าเขาเลือกที่จะตีตัวออกห่าง ไม่ก็หายหน้าหายตาไปเลยจากเราก็ได้ ซึ่งหนึ่งในเหตุผลของการเว้นระยะห่าง ก็เป็นไปว่าเขาอยาก ‘โฟกัส’ ที่ตัวเอง หรือกำลัง ‘ดีล’ กับตัวเองอยู่ เพราะอย่าลืมว่าพลังงานของคนที่มีภาวะวิตกกังวลนั้นค่อนข้างมีจำกัด ไม่ได้มีมากนักเหมือนกับคนทั่วไป จึงเป็นไปได้ว่าหากเขารู้สึกไม่โอเค ไม่จอยๆ ในสถานการณ์ หรือในความสัมพันธ์ใด เขาจะเลือกดีลโดยการถอยออกมาอยู่กับตัวเองก่อน และเป็นไปได้เหมือนกันว่าเขาอาจจะเคยเจอประสบการณ์ที่ไม่ค่อยดีจากคนอื่นที่ทำให้กลัวเจ็บช้ำ และเลือกเว้นระยะจากคนอื่นก่อน ไม่ว่าระยะห่างอันนั้นจะทำให้คนอื่นรู้สึกว่ามากหรือน้อยเกินไปก็ตาม
เหม่อลอยเหมือนอยู่อีกโลกหนึ่ง
เคยได้ยินไหมว่าบางครั้งภาวะวิตกกังวลอาจทำให้คนคนนั้นมักจะไม่ได้ ‘อยู่ตรงนั้น’ จริงๆ ตลอดเวลา เพราะภาวะนี้บางทีก็เหมือนดึงให้เขาออกไปอยู่อีกที่หนึ่ง ตรงไหนก็ไม่รู้ในบับเบิลอะไรสักอย่าง จากการ Overwhelmed ไปหมดของทั้งความคิด อารมณ์ และความรู้สึก ที่ทำให้รู้สึกมัวๆ เป็นหมอกๆ จับใจความอะไรไม่ค่อยได้ ไม่สามารถย่อยข้อมูลเยอะๆ ยากๆ โดยเฉพาะในระหว่างบทสนทนาที่ซับซ้อนได้ จนขอให้เราช่วยพูดซ้ำสิ่งนั้นให้เขาฟังอีกครั้ง หรืออีกหลายๆ รอบ วนอยู่อย่างนั้น ซึ่งอาจทำให้บางคนรู้สึกรำคาญ หรือหงุดหงิดได้หากไม่เข้าใจ
พูดมาก หรือขัดการสนทนาบ่อยๆ
ในทางกลับกัน ภาวะวิตกกังวลอาจทำให้บางคนพูดเป็นต่อยหอย พูดน้ำไหลไฟดับ หรือหลุดโพล่งอะไรออกมาในเรื่องอาจฟังดูไม่เข้าท่า ในเวลาและในจังหวะที่ไม่ค่อยเหมาะสมนักในสายตาคนอื่นๆ อย่างเช่นเวลาที่เขาจะอาจรู้สึกกดดันกับสภาวะเดดแอร์ ทำตัวไม่ค่อยถูกกับความเงียบ กับความรู้สึกกระอักกะอ่วน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเวลาต้องออกไปพบปะผู้คน หรือจำเป็นต้องมีส่วนร่วมอยู่ในวงสนทนา ยิ่งกับคนที่เขารู้สึกไม่ค่อยคอมฟอร์ตมากนักด้วยแล้ว ก็เป็นไปได้ว่าเขาจะพยายามทำลายความกดดัน (ของตัวเอง) ด้วยการโพล่งพูดออกมา พูดไม่หยุด พูดไม่คิด จนคนรอบข้างที่ไม่เข้าใจภาวะนี้อาจรู้สึกไม่ดีสักเท่าไร
ดีดมากกว่าปกติ
คนที่มีภาวะวิตกกังวลอาจกระวนกระวาย ตื่นเต้น หรือ ‘ดีด’ ในเลเวลมากกว่าปกติกับทุกๆ เรื่อง แม้บางเรื่องที่ว่านั้นจะเป็นเรื่องเล็กๆ น้อยๆ แค่ไหนสำหรับคนทั่วไป ซึ่งก็รู้สึกว่าไม่เห็นจะต้องตื่นเต้นหรือรู้สึกอะไรกับมันมากขนาดนั้น แต่สำหรับคนวิตกกังวล เวลาต้องเจอกับเรื่องที่ดูเป็นเรื่องใหญ่สำหรับเขา ก็มักแสดงออกผ่านพฤติกรรม เช่น การทำอะไรเร็วๆ คิดเร็ว พูดเร็ว ทำอะไรหุนหันพลันแล่น ดูเผินๆ อาจเหมือนแอคทีฟมากเป็นพิเศษ แต่อันที่จริงแล้ว มีความเป็นไปได้ว่าเขาเองก็กำลังดีลกับความรู้สึกกระวนกระวายในใจของตัวเองอยู่เหมือนกัน โดยที่อาจมีความกลัว ความไม่มั่นใจ ความรู้สึกไม่ปลอดภัยผสมอยู่ในนั้นด้วย จึงทำให้แสดงออกไปในท่าทีอยู่ไม่นิ่งแบบนั้นนั่นเอง
อ้างอิง
https://www.instagram.com/p/DCRjfyxzbWX/?img_index=1
อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง
- ชวนทำความเข้าใจพฤติกรรม ‘ไม่โอเค’ บางอย่างที่ไม่ได้ตั้งใจไม่มีมารยาท แต่อาจมาจากภาวะ Anxiety ที่ทำให้วิตกกังวล
- งานวิจัยเผย ‘ผู้หญิงที่เคยผ่านการแต่งงาน’ โหยหาความสัมพันธ์โรแมนติกครั้งใหม่ น้อยกว่าผู้ชายที่เคยแต่งงานมาแล้ว
- #Womeninmalefields เทรนด์ไวรัลบน TikTok เมื่อผู้หญิงรวมใจกันจำลองวีรกรรมของผู้ชาย เพื่อให้รู้ว่าถ้าผู้หญิงเป็นฝ่ายทำบ้าง มันก็ไม่แฟร์กับคุณเหมือนกัน
ตามบทความก่อนใครได้ที่
- Website : Mirror Thailand.com