คลิปอ้างเป็นมวลน้ำเหนือไหลผ่านทุกจังหวัดแบบรุนแรง แท้จริงสร้างจาก AI
Thai PBS Verify ตรวจสอบพบแหล่งที่มาภาพปลอมจาก Facebook
ตรวจสอบพบโพสต์อ้างคลิปมวลน้ำเหนือไหลผ่านพื้นที่จังหวัดต่าง ๆ
โดยระบุว่า
“ภาพน้ำเหนือไหลลงทางไต้ผ่านจังหวัดต่างๆมากมายขอให้ทุกคนทุกจังหวัดผ่านไปให้ได้นะสู้ๆ”
เผยแพร่เมื่อวันที่ 3 ต.ค. 69 มียอดรับชมประมาณ 2,200 ครั้ง
ภาพมวลน้ำเหนือไหลผ่านจังหวัดต่าง ๆ เป็นภาพจริงหรือไม่ ?
เมื่อนำภาพบางส่วนจากคลิปดังกล่าวไปตรวจสอบย้อนกลับเพื่อค้นหาที่มาต้นทางด้วย Google Lensไม่พบภาพต้นฉบับหรือแหล่งที่มาของภาพ
จากนั้นนำคลิปดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับภาพ AI จาก Hive Moderationผลการตรวจสอบระบุว่า ภาพดังกล่าวมีแนวโน้มสร้างขึ้นด้วย AI เช่นเดียวกับเว็บไซต์ DeepAIก็ได้ผลในลักษณะเดียวกัน
ข้อสังเกตเพิ่มเติมจาก Thai PBS Verify พบว่าภายในคลิปมีฝนตก แต่ใบไม้และต้นไม้โดยรอบแทบไม่มีการเคลื่อนไหว ขณะที่ลักษณะของฝนและก้อนเมฆในภาพมีความผิดปกติเมื่อสังเกตจากรายละเอียดของภาพ นอกจากนี้ ยังพบซากต้นไม้ล้มในลักษณะเหมือนกัน แม้จะอยู่คนละฉาก
[caption id="attachment_16956" align="aligncenter" width="1485"]
ภาพความผิดปกติในคลิป[/caption]
ลักษณะการไหลของน้ำไม่สอดคล้องธรรมชาติ นักวิชาการชี้สร้างด้วย AI
ด้านดร.สนธิ คชวัฒน์นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ระบุว่า ทิศทางและความเร็วของการไหลของน้ำในคลิปไม่สอดคล้องกับลักษณะการไหลของน้ำตามธรรมชาติและวิเคราะห์ว่า คลิปดังกล่าวสร้างจาก AI
ขณะนี้น้ำเหนือไหลลงมา แต่เขื่อนยังควบคุมการระบายน้ำไว้ประมาณไม่เกิน 2,500 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ขณะเดียวกันหลายพื้นที่มีน้ำท่วมอยู่แล้ว การที่น้ำจะไหลลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งเป็นแม่น้ำสายหลัก จึงไม่น่าจะไหลรุนแรงในลักษณะที่ปรากฏในคลิป
ดร.สนธิ คชวัฒน์ กล่าวว่า หากกระแสน้ำจะรุนแรงในระดับที่ปรากฏในคลิป ต้องมีปัจจัยอื่นร่วมด้วย เช่น น้ำจากพื้นที่สูง ฝนตกหนักมาก หรือเกิดดินโคลนถล่ม ซึ่งจะทำให้มวลน้ำมีความรุนแรงมากขึ้น จึงมองว่าลักษณะน้ำในคลิปไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน และยืนยันว่าเป็นภาพที่สร้างด้วย AI
รวมถึงสภาพท้องฟ้ามืดครึ้มในคลิป มีลักษณะคล้ายฝนตกต่อเนื่องเป็นเวลานาน แต่ขณะนี้สถานการณ์ฝนในพื้นที่ภาคเหนือไม่ได้มีลักษณะดังกล่าว
สำหรับน้ำเหนือโดยทั่วไป จะมีเขื่อนสำคัญ เช่น เขื่อนสิริกิติ์และเขื่อนภูมิพล ช่วยควบคุมการระบายน้ำ ก่อนที่น้ำจะไหลลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา โดยผ่านพื้นที่นครสวรรค์และเขื่อนเจ้าพระยา จ.ชัยนาท จากนั้นจึงไหลลงมาตามแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบ
ดังนั้น ในพื้นที่ราบ ลักษณะการไหลของน้ำจึงไม่น่าจะมีความรุนแรงหรือไหลเร็วในลักษณะที่ปรากฏในคลิป โดยเฉพาะเมื่อระดับน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาในขณะนี้ยังอยู่ต่ำกว่าตลิ่งเพียงเล็กน้อย
“ดังนั้น น้ำจึงไม่น่าจะไหลรุนแรงในระดับที่ปรากฏในคลิป ลักษณะดังกล่าวคล้ายกับน้ำที่ไหลลงมาจากพื้นที่สูงและพัดพาดินโคลนลงมาด้วย”
[caption id="attachment_16957" align="aligncenter" width="1040"]
ภาพเส้นทางน้ำจากเหนือสู่เจ้าพระยา[/caption]
เรื่องจริงเป็นอย่างไร
Thai PBS Verify ตรวจสอบแล้ว คลิปดังกล่าวเป็นภาพที่สร้างด้วย AI ไม่ใช่ภาพจริงของมวลน้ำเหนือที่กำลังไหลผ่านพื้นที่จังหวัดต่าง ๆ แม้สถานการณ์น้ำเหนือและน้ำท่วมในหลายพื้นที่จะเกิดขึ้นจริง แต่ภาพในคลิปไม่สอดคล้องกับลักษณะการไหลของน้ำตามธรรมชาติและสภาพแวดล้อมที่ควรปรากฏในสถานการณ์ดังกล่าว