หญ้าหวาน:หวานไม่ง้อน้ำตาล ทางเลือกสุขภาพจากธรรมชาติ

ในยุคที่ผู้คนหันมาใส่ใจสุขภาพกันมากขึ้น “หญ้าหวาน” ได้กลายเป็นชื่อที่คุ้นหูในฐานะสารให้ความหวานจากธรรมชาติ ที่ถูกนำมาใช้ทดแทนน้ำตาลทรายขาว ด้วยรสชาติหวานที่โดดเด่นและคุณสมบัติที่น่าสนใจ

หญ้าหวาน (Stevia) มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Stevia rebaudiana เป็นพืชสมุนไพรชนิดหนึ่งลักษณะเป็นพุ่มเตี้ย คล้ายต้นโหระพา มีดอกเป็นช่อสีขาว ความสูงประมาณ 30-90 เซนติเมตร มีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกาใต้ โดยเฉพาะประเทศปารากวัยและบราซิล สำหรับประเทศไทยมีการนำพืชชนิดนี้มาปลูกในภาคเหนือ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีสภาพอากาศเย็น เหมาะแก่การเจริญเติบโตของหญ้าหวาน

ใบของหญ้าหวานมีสารให้ความหวานตามธรรมชาติที่เรียกว่า สตีวิโอไซด์ (Stevioside) และ รีบาวดิโอไซด์ เอ (Rebaudioside A) ซึ่งมีความหวานมากกว่าน้ำตาลทรายขาวหลายเท่า โดยถ้าเป็นหญ้าหวานจะมีความหวานมากกว่าน้ำตาลทรายขาว 10-15 เท่า แต่ถ้าเป็นสารสกัดสตีวิโอไซด์ จะให้ความหวานมากกว่าน้ำตาลทรายมากถึง 200-300 เท่า แต่ให้พลังงานต่ำหรือแทบไม่มีเลย

นอกจากนี้หญ้าหวานและสารสกัดจากหญ้าหวานยังไม่ทำให้อาหารเกิดสีน้ำตาลเมื่อผ่านความร้อนสูงๆ ไม่ถูกย่อยสลายโดยจุลินทรีย์ เมื่อใช้กับอาหารจึงไม่ทำให้เกิดบูดเน่าและไม่ทำให้เกิดฟันผุ สำคัญที่สุดคือ ไม่ถูกดูดซึมในระบบการย่อย ให้พลังงานต่ำแค่ 0-3 แคลอรี่ จึงเหมาะที่จะใช้เป็นสารให้ความหวานกับอาหารสำหรับคนเป็นโรคเบาหวาน โรคอ้วน และโรคหัวใจ

ปัจจุบัน มีผลิตภัณฑ์จากหญ้าหวานหลากหลายรูปแบบ เพื่อให้สะดวกต่อการใช้งาน ทั้ง

• ใบหญ้าหวานอบแห้ง: สามารถนำไปต้มเพื่อทำน้ำหวาน หรือใช้ปรุงอาหารได้
• สารสกัดจากหญ้าหวานชนิดผง: มีความเข้มข้นสูง ใช้ในปริมาณน้อย
• สารสกัดจากหญ้าหวานชนิดเหลว: สะดวกในการผสมในเครื่องดื่ม
• ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปที่มีส่วนผสมของหญ้าหวาน: เช่น เครื่องดื่ม น้ำหวาน ขนมหวาน

โดยทั่วไป หญ้าหวานถือว่าปลอดภัยสำหรับการบริโภค อย่างไรก็ตาม บางคนอาจมีอาการแพ้หญ้าหวานได้ แม้จะพบได้น้อยมาก นอกจากนี้ การใช้หญ้าหวานในปริมาณมากเกินไปในบางราย อาจทำให้เกิดอาการท้องอืดหรือคลื่นไส้ได้ รวมถึงอาจทำให้อาหารเกิดรสขมเฝื่อนได้ด้วย ดังนั้น ควรใช้ในปริมาณที่เหมาะสมตามคำแนะนำบนผลิตภัณฑ์