วิธีเพาะไรแดงด้วยตนเอง ให้เป็นอาหารลูกกุ้ง

คุณสุรกิจ ละเอียดดี เกษตรกรต้นแบบของ อ.พระสมุทรเจดีย์ จ.สมุทรปราการ ในเรื่องการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำท้องถิ่นระบบอินทรีย์แบบผสมผสาน ก่อนที่จะประสบความสำเร็จเป็นเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งรายใหญ่ในวันนี้ คุณสุรกิจเล่าให้ฟังว่า ครอบครัวประกอบอาชีพทำประมงอยู่แล้ว ตนเป็น รุ่นที่ 4 ของตระกูล เมื่อเข้ามาทำได้ปรับเปลี่ยนให้เป็นการเลี้ยงแบบอินทรีย์เพื่อประโยชน์ของผู้บริโภค ได้เป็นส่วนหนึ่งในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ป่าไม้ชายเลน และทำให้ผลิตภัณฑ์ของ อ.สมุทรเจดีย์ จ.สมุทรปราการเป็นที่รู้จักยิ่งๆ ขึ้นไป

ไรแดง เป็นอาหารธรรมชาติที่ดีสำหรับการอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อนโดยเฉพาะสัตว์น้ำเศรษฐกิจทั้งปลาสวยงามและปลาเศรษฐกิจ ในอดีตไรแดงส่วนใหญ่รวบรวมได้จากแหล่งนํ้าโสโครกตาม บ้านเรือน โรงฆ่าสัตว์ หรือ โรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งมีปริมาณไม่แน่นอน ปัจจุบันไรแดงจากธรรมชาติมีปริมาณลดลงเพราะสภาพสิ่งแวดล้อมต่างๆ เปลี่ยนไป ในขณะที่ความต้องการไรแดงกลับเพิ่มขึ้น ทำให้ประสบปัญหาการขาดแคลนไรแดงในการอนุบาลสัตว์นํ้าวัยอ่อนมากขึ้น ซึ่งมีผลโดยตรงกับการเพาะเลี้ยงสัตว์นํ้า คุณสุรกิจจึงต้องหาวิธีที่จะสร้างไรแดงขึ้น

สิ่งสำคัญอีกเรื่องหนึ่ง คือ อาหารที่จะอนุบาลลูกกุ้งวัยอ่อน ลูกกุ้งวัยอ่อนเป็นข้อกำหนดอีกข้อกำหนดหนึ่งของระบบอินทรีย์ การให้อาหารต้องให้อาหารธรรมชาติ หรืออาหารที่มีชีวิต เทคนิคของสุรกิจฟาร์มก็เหมือนกับเกษตรกรเพราะเลี้ยงสัตว์น้ำทั่วไปทั้งน้ำจืดและน้ำกร่อยก็คือ การเอาฟางมาทำแพอยู่ตามหัวมุมของมุมบ่อ แล้วก็เอามูลของวัวหรือขี้วัว ถ้าเป็นวัวที่เลี้ยงระบบอินทรีย์ด้วยจะดีมาก เพราะว่ามันจะไม่มีเคมี การเกิดไรแดงหรือสัตว์แมลงที่จะมาวางไข่บนมูลวัวหรือขี้วัวจะได้เกิดมากขึ้น เพราะว่าระบบนี้ที่ทำมาเป็นการเพาะอาหารธรรมชาติไรแดงแบบง่ายที่สุด และเห็นผล ก็เลยใช้เทคนิคนี้เอามาใช้ในระบบเลี้ยงในบ่ออนุบาล เพื่อเป็นอาหารให้กับลูกกุ้งกุลาดำ หรือลูกกุ้งแชบ๊วยได้กิน แล้วก็ทำให้กุ้งมีความเจริญเติบโตได้ดี มีภูมิคุ้มกันที่ดี อัตราการรอดก็จะสูง แล้วจะเสริมวิตามินหรือโปรตีนส่วนอื่นเข้าไป ก็นำมาจากสาหร่ายไส้ไก่ สาหร่ายประเภทนี้คือสาหร่ายสีเขียว มันจะพอง ๆ บวม ๆ ตัวนี้จะเป็นแร่ธาตุที่ดีมากสำหรับเป็นภูมิคุ้มกันของลูกกุ้ง ที่เราใช้อยู่ก็ประมาณสองตัวที่สร้างขึ้นมาในการเพาะเลี้ยงเอามาเป็นอาหาร

ส่วนอีกตัวเป็นสาหร่ายหรือแพลงตอนที่เกิดขึ้นเองจากธรรมชาติ เพราะในบ่อปลาของสุรกิจฟาร์ม จะมีการปลูกป่าชายเลนเพิ่มไปด้วย เช่นต้นลำพู ต้นจาก ต้นโกงกางแต่ละปลูกให้อยู่ในความพอดี ในบ่อตัวนี้จะไปเพิ่มในการสร้างห่วงโซ่อาหารโดยธรรมชาติของเขาเอง มันจะเป็นผลดีต่างๆ ในบ่อปลาโดยรวม แล้วก็จะทำให้อัตราการรอดของลูกพันธุ์สัตว์น้ำ ลูกพันธุ์กุ้งอัตราการรอดสูง แข็งแรงอันนี้เป็นหัวใจหลักเลยในการเลี้ยงให้อัตราการรอดสูง

ฟางที่เอามาแช่นั้น จะมีไรแดงเร็วหรือช้าขึ้นอยู่กับระยะที่ใช้ไฟล่อด้วย ในการที่จะล่อแมลงลงมา ระยะการเกิดจะเกิดภายในเจ็ดวัน แต่การสร้างไรแดง อย่างสุรกิจฟาร์มสร้างเรื่อยๆ ทำเรื่อยๆ พอรู้สึกว่าฟางจะเน่า มูลวัว ขี้วัวหมด ก็เอามาเติมไปเรื่อยๆ คือสร้างไปเรื่อยๆ ให้ต่อเนื่อง มันจะมีมากมีน้อยขึ้นอยู่กับอัตราการรอดของกุ้งด้วย ถ้ากุ้งอัตราการรอดสูง ก็ต้องเพิ่มอาหารให้มากขึ้น ต้องดูตรงนั้นด้วย