เจมส์ เวบบ์ สร้างประวัติศาสตร์เผยแผนที่ "แสงออโรรา 3 มิติ" บนดาวยูเรนัสสำเร็จเป็นครั้งแรก

ทีมนักวิจัยนานาชาติได้เปิดเผยการค้นพบครั้งสำคัญผ่านวารสาร Geophysical Research Letters เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2026 ว่า กล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เวบบ์ (JWST) ได้สร้างแผนที่แสงออโรราบนดาวยูเรนัสในรูปแบบ 3 มิติได้สำเร็จเป็นครั้งแรก ซึ่งสร้างความตื่นเต้นให้กับวงการดาราศาสตร์เป็นอย่างมาก

ในการศึกษาครั้งนี้ นักวิทยาศาสตร์ได้ใช้เครื่องมือสเปกโตรกราฟย่านอินฟราเรดใกล้ (Near-Infrared Spectrograph หรือ NIRSpec) ที่ติดตั้งอยู่บนกล้องเจมส์ เว็บบ์ เพื่อศึกษาดาวยูเรนัสขณะที่ดาวกำลังหมุนรอบตัวเอง โดยมุ่งเน้นไปที่การสังเกตการณ์ว่าอุณหภูมิและอนุภาคที่มีประจุไฟฟ้านั้นมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไรตามระดับความสูงต่างๆ ทั่วทั้งดวงดาว
โดยข้อมูลที่ได้จากการสำรวจเผยให้เห็นแถบแสงออโรราที่สว่างจ้าจำนวน 2 แถบใกล้กับขั้วแม่เหล็กของดาว และพบว่าพื้นที่ระหว่างแถบทั้งสองมีการแผ่รังสีและความหนาแน่นของไอออนที่ลดลง ซึ่งคาดว่าเกิดจากการเปลี่ยนผ่านของเส้นแรงแม่เหล็ก
เปาลา ติรันติ (Paola Tiranti) นักวิจัยจากมหาวิทยาลัย Northumbria ในสหราชอาณาจักร อธิบายว่า "สนามแม่เหล็กของดาวยูเรนัสนั้นถือว่าประหลาดที่สุดแห่งหนึ่งในระบบสุริยะ เนื่องจากมันมีความเอียงและเยื้องออกจากแกนหมุนของดาว ทำให้แสงออโรราของพาดผ่านพื้นผิวดาวในลักษณะที่ซับซ้อนมาก"
นอกจากนี้ เปาลา ติรันติยังเสริมด้วยว่า นี่เป็นครั้งแรกที่เราสามารถมองเห็นชั้นบรรยากาศตอนบนของดาวยูเรนัสได้แบบ 3 มิติ และด้วยความไวของกล้องเจมส์ เว็บบ์ ทำให้เราสามารถติดตามการเคลื่อนที่ของพลังงานที่พุ่งขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศ รวมถึงมองเห็นอิทธิพลของสนามแม่เหล็กที่บิดเบี้ยวของดาวดวงนี้ได้

ข้อมูลจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เวบบ์ (JWST) ยังช่วยยืนยันอีกว่า ชั้นบรรยากาศตอนบนของดาวยูเรนัสยังคงมีอุณหภูมิลดลงอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นแนวโน้มที่ต่อเนื่องมาตั้งแต่ช่วงต้นทศวรรษ 1990 โดยทีมวิจัยวัดอุณหภูมิเฉลี่ยได้ที่ประมาณ 426 เคลวิน หรือราว 150 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นตัวเลขที่ต่ำกว่าการบันทึกสถิติครั้งก่อน ๆ จากยานอวกาศหรือกล้องโทรทรรศน์บนโลกเคยตรวจพบ
การเปิดเผยโครงสร้างแนวดิ่งของดาวยูเรนัสอย่างละเอียดในครั้งนี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจสมดุลพลังงานในชั้นบรรยากาศของดาวเคราะห์น้ำแข็งยักษ์ได้ดีขึ้นเท่านั้น แต่ยังถือเป็นก้าวสำคัญอย่างยิ่งยวดในการปูทางไปสู่การศึกษาและระบุลักษณะของดาวเคราะห์ยักษ์ที่อยู่นอกระบบสุริยะ (Exoplanets) ต่อไปในอนาคต

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• กล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เวบบ์ เผยข้อมูลดาวเคราะห์นอกระบบกำลังระเหยสูญเสียบรรยากาศ
• 21 มิ.ย. วันครีษมายัน กลางวันนานที่สุดในรอบปี
• พบปรากฏการณ์ประหลาดบน “ยูเรนัส” สวนทางความรู้เดิมที่นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์คาดการณ์เอาไว้
• เลื่อนปล่อยภารกิจ Ax-4 หลังพบการรั่วของออกซิเจนเหลว (LOx) ขณะตรวจสอบระบบ
• เปิดตัว visionOS 26 พร้อมฟีเจอร์ใหม่ยกระดับ Apple Vision Pro