"เขื่อนภูมิพล เขื่อนพระราชา" ที่สร้างประโยชน์คุณูปการให้กับคนไทย

เขื่อนภูมิพลเป็นเขื่อนคอนกรีตโค้งและเป็นเขื่อนอเนกประสงค์แห่งแรกของประเทศไทยเดิมชื่อเขื่อนยันฮีต่อมาเมื่อวันที่๒๕กรกฏาคม๒๕๐๐พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชได้พระราชทานพระปรมาภิไธยให้เป็นชื่อเขื่อนว่าเขื่อนภูมิพลลักษณะของเขื่อนเป็นเขื่อนคอนกรีตโค้งเพียงแห่งเดียวในประเทศไทย และเอเชียอาคเนย์และเป็นอันดับ๘ของโลกสร้างปิดกั้นลำน้ำปิงที่บริเวณเขาแก้วอำเภอสามเงาจังหวัดตากอ่างเก็บน้ำสามารถรองรับน้ำได้สูงสุด๑๓,๔๖๒ล้านลูกบาศก์เมตร

      พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชได้เสด็จพระราชดำเนินทรงวางศิลาฤกษ์การก่อสร้างเมื่อวันที่๒๔มิถุนายน๒๕๐๔การก่อสร้างในระยะแรกประกอบด้วยงานก่อสร้างตัวเขื่อนระบบส่งไฟฟ้าและอาคารโรงไฟฟ้าซึ่งได้ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเครื่องที่๑-๒กำลังผลิตเครื่องละ๗๐,๐๐๐กิโลวัตต์สามารถจ่ายกระแสไฟฟ้าได้เมื่อวันที่๑๗พฤษภาคมและ๑๕มิถุนายน๒๕๐๗ตามลำดับต่อมาพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชได้เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดเขื่อนเมื่อวันที่๑๗พฤษภาคม๒๕๐๗ต่อมาได้มีการติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเครื่องที่๓-๖กำลังผลิตเครื่องละ๗๐,๐๐๐กิโลวัตต์และเครื่องที่๗กำลังผลิต๑๑๕,๐๐๐กิโลวัตต์สามารถจ่ายกระแสไฟฟ้าได้ในวันที่๑๑พฤษภาคมวันที่๙สิงหาคม๒๕๑๐วันที่๒๕ตุลาคมวันที่๑๙สิงหาคม๒๕๑๒และวันที่๑๘ตุลาคม๒๕๒๕ตามลำดับเพื่อเป็นการยืดอายุการใช้งานของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าออกไปในปีพ.ศ.๒๕๓๑การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยจึงได้ทำการปรับปรุงเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเครื่องที่๑-๒ทำให้มีพลังการผลิตเพิ่มขึ้นอีกเครื่องละ๖,๓๐๐กิโลวัตต์สามารถจ่ายกระแสไฟฟ้าได้ เมื่อเดือนพฤศจิกายน๒๕๓๕และพฤศจิกายน๒๕๓๖ตามลำดับส่วนการปรับปรุงเครื่องเครื่องที่๓-๔มีการปรับปรุงกำลังผลิตเท่ากันกับเครื่องที่๑-๒แล้วเสร็จสามารถจ่ายไฟฟ้าเข้าระบบได้เมื่อเดือนกุมภาพันธ์และสิงหาคม๒๕๔๐ตามลำดับ นอกจากนี้ในปี๒๕๓๔กฟผ.ได้ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเครื่องที่๘แบบสูบกลับขนาดกำลังผลิต๑๗๑,๐๐๐กิโลวัตต์และก่อสร้างเขื่อนแม่ปิงตอนล่างสามารถจ่ายไฟฟ้าเข้าระบบได้ในเดือนมกราคม๒๕๓๙ทำให้โรงไฟฟ้าพลังน้ำเขื่อนภูมิพลมีกำลังการผลิตติดตั้งทั้งสิ้น๗๗๙.๒เมกกะวัตต์เมื่อวันที่๑๗พฤษภาคม๒๕๔๕สามารถและให้ประโยชน์ในด้านชลประทานแก่พื้นที่ถึง๑๐ล้านไร่ต่อปีอ่างเก็บน้ำเหนือเขื่อนจุน้ำได้๑๓,๔๖๒ล้านลูกบาศก์เมตรเนื้อที่ผิวน้ำประมาณ๓๐๐ตารางกิโลเมตรความยาวของลำน้ำจากเขื่อนถึงอำเภอฮอดจังหวัดเชียงใหม่เป็นระยะทาง๒๐๗กิโลเมตรนอกจากประโยชน์ทางด้านพลังงานไฟฟ้าและชลประทานแล้วเขื่อนภูมิพลยังเป็นแหล่งพักผ่อนหย่อนใจและเป็นแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์น้ำจืด

ลักษณะเขื่อนและโรงไฟฟ้า
      เขื่อนภูมิพลเป็นเขื่อนคอนกรีตโค้งสร้างปิดกั้นลำน้ำปิงที่บริเวณเขาแก้วอำเภอสามเงาจังหวัดตากมีรัศมีความโค้ง๒๕๐เมตรสูง๑๕๔เมตรยาว๔๘๖เมตรความกว้างของสันเขื่อน๖เมตรอ่างเก็บน้ำสามารถรองรับน้ำได้สูงสุด๑๓,๔๖๒ล้านลูกบาศก์เมตรอาคารโรงไฟฟ้าได้ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเครื่องที่๑-๒กำลังผลิตเครื่องละ๗๐,๐๐๐ กิโลวัตต์ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเครื่องที่๓-๖กำลังผลิตเครื่องละ๗๐,๐๐๐กิโลวัตต์และเครื่องที่๗กำลังผลิต๑๑๕,๐๐๐กิโลวัตต์ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเครื่องที่๘แบบสูบกลับขนาดกำลังผลิต๑๗๑,๐๐๐กิโลวัตต์เขื่อนภูมิพลมีกำลังการผลิตติดตั้งทั้งสิ้น๗๗๙.๒เมกกะวัตต์และก่อสร้างเขื่อนแม่ปิงตอนล่างสามารถจ่ายไฟฟ้าเข้าระบบได้

ประโยชน์ 
      ประโยชน์ของการระบายน้ำจากเขื่อนภูมิพลเขื่อนภูมิพลมีภารกิจหลักคือระบายน้ำผลิตไฟฟ้าให้ตรงตามแผนที่กรมชลประทานกำหนดมาให้โดยปริมาณน้ำที่ระบายออกไปจากเขื่อนจะถูกนำไปใช้ประโยชน์หลายด้านทั้งด้านการเกษตรที่อุปโภค-บริโภคคมนาคมท่องเที่ยวรวมทั้งผลักดันลำน้ำเดิมจังหวัดกำแพงเพชรและจังหวัดนครสวรรค์ สนับสนุนพื้นที่เพาะปลูกได้ถึง๙.๕ล้านไร่ในพื้นที่จังหวัดตาก

ข้อมูลEGAT