จับตา ครม. อนุทิน 2.0 พลิกโฉมรัฐบริหารสู่ 'รัฐเชิงยุทธ์' ปักหมุดไทยในระเบียบโลกใหม่
ดร.สุวิทย์ เมษินทรีย์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เปิดเผยถึงทิศทางการขับเคลื่อนประเทศว่า การมาถึงของ "ครม. อนุทิน 2.0" ต้องไม่ใช่แค่การสลับเก้าอี้รัฐมนตรี แต่คือการเดิมพันเพื่อเปลี่ยนผ่านสู่ “รัฐเชิงยุทธ์” (Strategic State) รัฐที่กล้าโยกทรัพยากรจาก ‘การเยียวยาอดีต’ สู่ ‘การลงทุนเพื่ออนาคต’ และเปลี่ยนบทบาทจาก ‘ผู้ตามกติกา’ เป็น ‘ผู้กำหนดเกม’ ของตนเอง
ประเทศไทยไม่ได้ขาดคนเก่ง งบประมาณ หรือนโยบาย แต่กำลังขาด ‘ทิศทางการขับเคลื่อนรัฐ’ ที่สมดุล ที่ผ่านมาเราเป็นเพียง “รัฐเชิงบริหาร” (Administrative State) ที่เชี่ยวชาญการประคองวิกฤตรายวัน จนหลงลืมการกำหนดตำแหน่งแห่งที่ในระเบียบโลกใหม่
สถาปัตยกรรม 4 คลัสเตอร์ยุทธศาสตร์
ดร. สุวิทย์ เสนอการปรับโครงสร้างการบริหารจาก 20 กระทรวงแยกส่วน สู่ 4 คลัสเตอร์ยุทธศาสตร์ เพื่อแก้ภาวะ "สายตาสั้นเชิงนโยบาย" (Policy Myopia):
- ฐานเสถียรภาพ (The Bedrock): มหาดไทย, สาธารณสุข, แรงงาน, พม. และยุติธรรม มุ่งบริหารความขัดแย้งและประคองคุณภาพชีวิต โดยผู้นำต้องมีบารมีทางการเมืองสูงและคุมกลไกราชการส่วนภูมิภาคได้เบ็ดเสร็จ
- ฐานรับแรงกระแทก (The Shield): คลัง, พาณิชย์, การต่างประเทศ และคมนาคม ป้องกันความผันผวนภายนอกและบริหารเสถียรภาพการเงินการค้า โดยผู้นำต้องเข้าใจภาษาเศรษฐกิจโลกและแปลเป็นนโยบายที่จับต้องได้
- ฐานสถาปนิกอนาคต (The Architect): ศธ., อว., ดีอี, อุตสาหกรรม และทรัพยากรฯ ยกระดับผลิตภาพและสร้างทุนมนุษย์ผ่านนวัตกรรม โดยผู้นำต้องเป็นนักคิดเชิงระบบที่กล้าลงทุนเพื่อดอกผลในอีก 10 ปีข้างหน้า
- ฐานยุทธศาสตร์โลก (The Grand Strategist): กลาโหม, การต่างประเทศ (เชิงรุก), พลังงาน และเกษตร (อาหารโลก) สร้างอำนาจต่อรองในห่วงโซ่อุปทานโลก โดยผู้นำต้องอ่านเกมภูมิรัฐศาสตร์ขาดและกล้าทำ Big Bet เพื่ออธิปไตยทางเศรษฐกิจ
กลยุทธ์โยกทรัพยากรและ 3 เดิมพันใหญ่
หัวใจสำคัญคือความกล้าในการโยกย้ายทรัพยากร จากการ “แจก” สู่การ “สร้าง” โดยตั้งเป้าภายในหนึ่งสมัยรัฐบาล สัดส่วนงบยุทธศาสตร์สำหรับคลัสเตอร์สถาปนิกอนาคตและยุทธศาสตร์โลก รวมกันต้องไม่น้อยกว่า 40% พร้อมจัดตั้ง "กองทุนการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์" และระบบงบประมาณผูกพันหลายปีเพื่อป้องกันการดึงงบกลับไปใช้ในแผนระยะสั้น
นอกจากนี้ ดร. สุวิทย์ ยังระบุถึง 3 สนามแข่งขันที่ไทยต้องชนะ (Big Bet) เพื่อเปลี่ยนโครงสร้างประเทศ:
- Regenerative Wellness: ยกระดับสู่ Longevity Ecosystem ด้วยกฎหมายพิเศษหนุน Deep Tech เช่น Genomics
- Agri-Tech & Future Food: เปลี่ยนสินค้าเกษตรโภคภัณฑ์เป็น Functional Ingredients มูลค่าสูงด้วย AI
- Green Energy & Mobility: สถาปนาไทยเป็นศูนย์กลางกักเก็บพลังงานภูมิภาคและผู้นำคาร์บอนเครดิตในอาเซียน
“ความสำเร็จของ ครม. อนุทิน 2.0 จะไม่วัดจากจำนวนโครงการที่เปิดตัว แต่วัดจากความกล้าในการเปลี่ยน DNA ของรัฐไทย หากเราเก่งแค่ฐานเสถียรภาพเราจะเพียงอยู่รอด หากลงทุนในฐานสถาปนิกอนาคตเราจะมั่งคั่ง และหากกำหนดเกมในฐานยุทธศาสตร์โลกได้เราจะมีอำนาจ”