ตั้งคำถาม ทำไม? พื้นที่น้ำหลาก ปราจีนบุรี อนุญาตตั้ง รง.กำจัดกากอุตสาหกรรม

นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมชี้ แม้มีข้อยกเว้นบังคับใช้ผังเมือง ตามคำสั่งหัวหน้า คสช.แต่สะท้อนขาดการประเมินความเสี่ยงอย่างรอบด้าน ขณะกรมควบคุมมลพิษ จับมือกรมโรงงานอุตสาหกรรม เร่งตรวจสอบแหล่งกำเนิดเพื่อเอาผิด หลังผลตรวจชัด น้ำสีรุ้งที่พบใน จ.ปราจีนบุรีปนเปื้อนสารกลุ่มปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอนสูงผิดปกติ

วันนี้ (13 ต.ค.2569) สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อม ได้ออกมาตั้งข้อสังเกตผ่าน FB กรณีผลแล็บชี้ชัดว่า น้ำสีรุ้งที่พบในพื้นที่จังหวัดปราจีนบุรี ซึ่งเผชิญกับปัญหาน้ำท่วม มีการปนเปื้อนของสารกลุ่มปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอนสูงผิดปกติ โดยระบุว่า ทำไมพื้นที่น้ำหลาก และพื้นที่เกษตรกรรมดังกล่าว จึงมีการอนุญาต ตั้งโรงงานกำจัดกากอุตสาหกรรมได้อย่างไร?

เนื้อหาบางส่วนใน FB สนธิ ระบุว่า การอนุญาตโรงงานคัดแยกและฝังกลบกากอุตสาหกรรมในพื้นที่เกษตรกรรมและน้ำหลากทำได้อย่างไร?..น้ำท่วมจนค่าไฮโดรปิโตรเลี่ยม(น้ำมัน,ตัวทำละลาย)เข้มข้นสูงถึง114,860 มก.ต่อลิตรไหลออกมาจากหลุมฝังกลบ สะท้อนการอนุญาตและการตรวจสอบที่หย่อนยานของภาครัฐ

โดยหลุมฝังกลบกากอุตสาหกรรมดังกล่าว อยู่ในพื้นที่หมู่ 6 ตำบลหัวหว้า อำเภอศรีมหาโพธิ จังหวัดปราจีนบุรี บนพื้นที่ผังเมืองรวมประเภท ที่ดินประเภทชนบทและเกษตรกรรม (พื้นที่สีเขียว) และบางส่วนเชื่อมต่อกับ พื้นที่อนุรักษ์เกษตรกรรม (พื้นที่สีขาวทะแยงเขียว)

ซึ่งตามหลักผังเมืองทั่วไปจะไม่สามารถจัดตั้งโรงงานจัดการขยะหรือโรงงานประเภท105( คัดแยกกากอุตสาหกรรม และฝังกลบกากที่ไม่อันตรายและ 106 (รีไซเคิลกากอุตสาหกรม)ในลักษณะนี้ได้ แต่โรงงานดังกล่าวตั้งได้เนื่องจากได้รับยกเว้นการบังคับใช้ผังเมืองรวมตามคำสั่ง ม.44 ในอดีต (คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 4/2559)จึงทำให้สามารถประกอบกิจการโรงงานคัดแยกฝังกลบและผลิตน้ำมันเชื้อเพลิงทดแทนได้กลางพื้นที่เกษตรกรรมและพื้นที่รับน้ำได้

โดยบริษัท กรีน เอ็นไวรอนเม้นท์ เทคโน โลยี จำกัด (ตั้งอยู่ที่ ต.หัวหว้า อ.ศรีมหาโพธิ จ.ปราจีนบุรี)ได้จดทะเบียนจัดตั้งธุรกิจขึ้นในช่วงปี พ.ศ. 2564 และได้เริ่มดำเนินกิจการในเวลาต่อมาโดยได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการการจัดการของเสีย 2 ประเภท

1.ใบอนุญาตโรงงานประเภท 105 การคัดแยกและหลุมฝังกลบสิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้วที่ไม่อันตราย

2.ใบอนุญาตโรงงานประเภท 106 ทำ การรีไซเคิลโดยการนำน้ำมันหล่อลื่นใช้แล้วหรือสารทำละลายมาผลิตเป็นเชื้อเพลิงทดแทน

ผลกระทบที่ตามมา พื้นที่ดังกล่าวเดิมเป็นพื้นที่รับน้ำและพื้นที่เกษตรกรรม เมื่อเกิดภาวะน้ำท่วมสูง จึงทำให้มวลน้ำทะลักเข้าท่วมหลุมฝังกลบและทำให้สารพิษเช่นน้ำมัน,สารตัวทำละ ลาย เช่น สารไฮโดรปิโตรเลียม สารละลายอินทรีย์และอื่นๆไหลปนเปื้อนลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะและในพื้นที่เกษตรกรรมโดยรอบ พบการแพร่กระจายของคราบสารเคมี (คราบสีรุ้งคล้ายน้ำมัน) ไหลปนเปื้อนไปกับกระแสน้ำท่วมเข้าสู่ทุ่งนาและแหล่งน้ำสาธารณะ

การอนุมัติโครงการดังกล่าว จะต้องจัดทำรายงานการประเมินด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย(ESA)และมีข้อกำหนดมาตรการให้โรงงานต้องปฏิบัติโดยต้องส่งรายงานให้กรมโรงงานพิจารณาก่อนอนุญาตเปิดดำเนินการและต้องส่งรายงานผลการปฎิบัติงานทุกปี กรณีนี้อาจไม่ได้มีการประเมินความเสี่ยงด้านอุทกภัยและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมรอบด้านอย่างเพียงพอ

ล่าสุดวันนี้ กรมควบคุมมลพิษ โดยสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 7 (สระบุรี) เปิดเผยว่า หลังมีการร้องเรียนของชาวบ้าน ที่ประสบกับปัญหาน้ำท่วม พบน้ำสีรุ้งในพื้นที่ จ.ปราจีนบุรี จึงได้ลงพื้นที่เก็บตัวอย่างสิ่งแวดล้อม เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2569 โดยได้เก็บตัวอย่างน้ำด้วยเครื่องเก็บตัวอย่างน้ำแบบแนวนอน (Horizontal Water Sampler) บริเวณที่พบการกระจายตัวของคราบสีรุ้งจากพื้นที่ติดกับบ่อฝังกลบกากอุตสาหกรรมต้องสงสัยว่าเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษ จนถึงระยะทางประมาณ 1 กิโลเมตร จำนวน 3 จุด ได้แก่

จุดที่ 1 ระยะห่างประมาณ 65 เมตร จากคันดินที่รั่ว

จุดที่ 2 ระยะห่างประมาณ 435 เมตร จากคันดินที่รั่ว

และจุดที่ 3 ระยะห่างประมาณ 850 เมตร จากคันดินที่รั่ว

ผลการตรวจสอบจากห้องปฏิบัติการ เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2559 พบว่า

จุดที่ 1 มีค่าเหล็ก เท่ากับ 0.98 มิลลิกรัมต่อลิตร ค่าอะลูมิเนียม เท่ากับ 1.146 มิลลิกรัมต่อลิตร ค่าแบเรียม เท่ากับ 0.041 มิลลิกรัมต่อลิตร และค่าทองแดง เท่ากับ 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร และตรวจพบค่าปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอน เท่ากับ 114,860 มิลลิกรัมต่อลิตร

จุดที่ 2 เหล็ก เท่ากับ 1.0 มิลลิกรัมต่อลิตร อะลูมิเนียม เท่ากับ 1.294 มิลลิกรัมต่อลิตร แบเรียม เท่ากับ 0.038 มิลลิกรัมต่อลิตร และค่าทองแดงปริมาณเล็กน้อย (น้อยกว่า 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร) และตรวจพบค่าปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอนในปริมาณเล็กน้อย (น้อยกว่า 3 มิลลิกรัมต่อลิตร)

จุดที่ 3 เหล็ก เท่ากับ 0.70 มิลลิกรัมต่อลิตร อะลูมิเนียม น้อยกว่า 0.5 มิลลิกรัมต่อลิตร แบเรียม เท่ากับ 0.051 มิลลิกรัมต่อลิตร และค่าทองแดงปริมาณเล็กน้อย (น้อยกว่า 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร) และตรวจพบค่าปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอนในปริมาณเล็กน้อย (น้อยกว่า 3 มิลลิกรัมต่อลิตร)

ผลการตรวจสอบยืนยันว่ามีการปนเปื้อนสารเคมีกลุ่มปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอนบริเวณพื้นที่ท้ายน้ำบ่อฝังกลบกากอุตสาหกรรมในปริมาณที่สูง

ทั้งนี้ คพ.จะร่วมกับกรมโรงงานอุตสาหกรรมลงพื้นที่ตรวจสอบและประเมินผลกระทบในสิ่งแวดล้อม ทั้งในโรงงานและบริเวณโดยรอบบ่อฝังกลบกากอุตสาหกรรมดังกล่าว และมีแผนการตรวจสอบและเก็บตัวอย่างสิ่งแวดล้อม (ตะกอนดิน) เพื่อดูการกระจายปนเปื้อนมลพิษในพื้นที่โดยรอบบ่อฝังกลบกากของเสียภายหลังจากน้ำแห้งแล้ว เพื่อเสนอแนะแนวทางในการจัดการพื้นที่ต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป