MOODY: 4 คำถามสำรวจหัวใจ ถ้าตอบ ‘ไม่’ อาจถึงเวลา ทบทวนความสัมพันธ์ครั้งใหญ่ เพราะรักเราเปลี่ยนไปแล้วหรือเปล่า?
แม้หลายคนจะรู้ดีว่า ‘ความสัมพันธ์ที่ดี’ ควรเป็นแบบไหน แต่ใช่ว่าทุกคู่จะมองเห็นมันตั้งแต่แรก
เพราะความสัมพันธ์ที่ดี ควรเต็มไปด้วยความเข้าอกเข้าใจ การสื่อสารที่จริงใจ และความซื่อสัตย์ที่ไม่หวั่นไหว ทว่าเมื่อความคุ้นชินและกิจวัตรกลายเป็นม่านหมอกที่บดบังความรู้สึกที่แท้จริง หลายคนเลยไม่ทันรู้ตัวว่าความสุขในความสัมพันธ์ค่อยๆ ลดลงไปแล้ว
เบกกี เคนเนดี (Becky Kennedy) นักจิตวิทยาที่ศึกษาเรื่องคู่รัก แนะนำว่าหากเราอยากรู้ว่าความสัมพันธ์ของเรายังแข็งแรงดีอยู่หรือเปล่า ลองถามตัวเองสั้นๆ ด้วย 4 ข้อต่อไปนี้ หากคำตอบของเราคือ ‘ไม่’ บางข้อ หรือ ทั้งหมด อาจเป็นสัญญาณที่กำลังส่งเสียงเตือนว่า ถึงเวลาแล้วที่เราต้องหันกลับมาทบทวนความสัมพันธ์อย่างจริงจัง
1 – เวลาทะเลาะกันเรากับคนรักอยู่ ‘ทีมเดียวกัน’ เพื่อ ‘แก้ปัญหา’ หรือไม่?
เพราะในทุกความสัมพันธ์ ความขัดแย้งเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่สิ่งที่สำคัญกว่าก็คือ วิธีที่เรารับมือกับมัน หากทุกครั้งที่ทะเลาะกันเรารู้สึกเหมือนกำลังสู้กับ ‘เขา/เธอ’ แต่ไม่ใช่สู้กับ ‘ปัญหา’ นั่นอาจสะท้อนว่าความสัมพันธ์กำลังขาดทิศทาง
โดยงานวิจัยด้านการแก้ไขความขัดแย้งพบว่า คู่รักที่เชื่อว่าความขัดแย้งสามารถแก้ไขได้ มักจะหาทางออกได้จริง อย่างไรก็ตาม การจะเดินไปข้างหน้าได้นั้นไม่สามารถใช้ความหวังเพียงลำพัง ต้องอาศัยกลยุทธ์ร่วมกันที่ชัดเจน เพราะถ้าไม่มี วันหนึ่งการทะเลาะกันเพียงเล็กๆ น้อยๆ ก็อาจกลายเป็นสนามอารมณ์ที่ทำให้ทั้งคู่ถอยห่างกันไปเรื่อยๆ จนไม่เหลือความรู้สึกดีๆ ให้ยึดเหนี่ยว
หากคำตอบของคุณคือ ‘ไม่’ ให้ถามตัวเองว่า “เรากำลังต่อสู้เพื่ออะไร?” หากคำตอบไม่ใช่ความสัมพันธ์ ลองนั่งลงด้วยกันเพื่อพูดคุยและรื้อฟื้นความหมายที่แท้จริงของการเป็นทีมในความสัมพันธ์นี้อีกครั้ง
2 – เราสามารถเป็นตัวของตัวเองที่สุดเมื่ออยู่กับคนรักได้ไหม?
ความสัมพันธ์ที่ดีไม่ควรทำให้เราต้องแสดงออกแบบมีฟิลเตอร์ ไม่ควรต้องคอยระวังว่าจะหัวเราะเสียงดังไปไหม เศร้าเกินไปไหม หรือแปลกเกินไปสำหรับอีกฝ่าย มีงานวิจัยด้านจิตวิทยาความสัมพันธ์ชี้ว่า คนที่รู้สึกว่าตัวเองสามารถเป็นตัวเองได้เต็มที่ในความสัมพันธ์ จะมีแนวโน้มแสดงพฤติกรรมที่เกื้อหนุนกันมากขึ้น
เพราะเมื่อเราต้องข่มหรือลดทอนบุคลิกบางด้านเพียงเพื่อตอบสนองความคาดหวังของอีกฝ่าย เราจะค่อยๆ สูญเสียตัวตนที่แท้จริงของเราโดยไม่รู้ตัว และนั่นอาจเป็นจุดเริ่มต้นของความว่างเปล่าที่ค่อยๆ กัดกินภายใน
หากคำตอบคือ ‘ไม่’ อาจจะต้องกลับมาทวนดูอีกครั้งว่าเราจะอยู่กับคนที่ ‘ไม่ยอมรับตัวตน’ ของเราได้อย่างมีความสุขจริงไหม
3 – คนรักของเรายังสนใจโลกภายใน (ใจ) ของเราหรือเปล่า?
ในช่วงแรกของความสัมพันธ์ ความอยากรู้อยากเห็นมักเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ อยากรู้ว่าเขา/เธอคิดอะไร มองโลกยังไง ชอบหรือเกลียดอะไร แต่เมื่อเวลาผ่านไป ความใส่ใจแบบนั้นมักลดลงอย่างไม่รู้ตัว ทั้งที่งานวิจัยด้านจิตวิทยาความรักย้ำว่า ‘ความอยากรู้’ เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยหล่อเลี้ยงความใกล้ชิดทางอารมณ์
เมื่อคนรักหยุดถามหรือหยุดฟัง เขาก็จะไม่มีวันได้รู้จักตัวเราคนใหม่ที่ค่อยๆ เปลี่ยนไปทุกวัน และเมื่อความอยากรู้ตายลง ความสัมพันธ์ก็มักกลายเป็นเพียงระบบอัตโนมัติที่ปราศจากชีวิตชีวา
หากคำตอบคือ ‘ไม่’ แน่นอนว่าคงถึงเวลาแล้วที่ต้องทบทวนความสัมพันธ์ เพราะคนรักที่ใส่ใจกันไม่ว่าเวลาจะผ่านไปนานแค่ไหนพวกเขาจะยังคงถามไถ่ คอยรับฟังและเรียนรู้ตัวตนของคุณในทุกๆ วัน
4 – คนรักของเรารับผิดชอบเมื่อทำผิดพลาดหรือไม่?
ความผิดพลาดนั้นไม่ใช่เรื่องใหญ่ หากเรากล้าที่จะยอมรับมันอย่างจริงใจ งานวิจัยของจอห์น กอตแมน (John Gottman) กล่าวไว้อย่างชัดเจนว่า ‘การซ่อมแซมความสัมพันธ์’ ไม่จำเป็นต้องเป็นท่าทีใหญ่โต แต่เพียงแค่การยอมรับผิด การขอโทษด้วยใจจริง หรือแม้แต่การใช้อารมณ์ขันอย่างเหมาะสม ก็สามารถช่วยหยุดยั้งการโต้เถียงไม่ให้ลุกลามได้
หากคำตอบคือ ‘ไม่’ ถ้าอีกฝ่ายไม่เคยรับผิด ไม่เคยเอ่ยคำขอโทษ และทำให้เรารู้สึกผิดทุกครั้งที่เรารู้สึกไม่สบายใจ นั่นอาจไม่ใช่ความรักที่เกื้อหนุนกันอีกต่อไป ความซื่อสัตย์ ความอ่อนน้อม และความเต็มใจที่จะแก้ไข คือบรรทัดฐานที่ควรเกิดขึ้นจากทั้งสองฝ่าย ไม่ใช่สิ่งที่เราต้องเรียกร้องเพียงลำพัง
อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ที่ดีไม่ใช่เรื่องของความสมบูรณ์แบบ แต่คือพื้นที่ที่เราได้เป็นตัวเอง ได้เติบโตไปพร้อมกัน และได้รู้สึกว่าเรามีใครสักคนที่ยังอยากเรียนรู้เรื่องราวใหม่ๆ ในตัวเราอยู่เสมอ
สุดท้าย สำหรับคนที่ตอบ ‘ไม่’ ทุกข้อ อาจถึงเวลาที่ต้องกลับมาฟังเสียงของตัวเองอย่างจริงใจ พร้อมทบทวนความสัมพันธ์ให้แน่ใจอีกครั้งว่ายังอยากไปต่อกันอยู่หรือไม่