คู่มือเลือก ‘แว่นกันแดด’ แบบละเอียดกริ๊บ ดีต่อสุขภาพตา

แดดบ้านเรานี่มันช่างจ้าซะเหลือเกิน! รู้ไหมเวลาที่ออกไปทำกิจกรรมนอกบ้านในช่วงกลางวันแสกๆ หรือแม้แต่ตอนขับรถท่ามกลางถนนที่ไร้เงาของต้นไม้ ถ้าดวงตาของเราต้องต่อสู้กับรังสียูวีเป็นเวลานานๆ อาจเกิดอันตรายต่อดวงตาได้ หลายคนอาจมีอาการแสบตา น้ำตาไหล ตาแดง แย่ไปกว่านั้นอาจเกิดผิวหนังรอบดวงตาไหม้ ต้อลม ต้อเนื้อ ต้อกระจก หรือจอประสาทตาเสื่อมได้เลยนะ เพราะดวงตาเป็นส่วนที่ไวต่อแสงแดดมากๆ การป้องกันรังสียูวีด้วยแว่นกันแดดคุณภาพดีๆ สักอัน จึงเป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม

พญ.ณฐมน ศรีสำราญ จักษุแพทย์เฉพาะทางต้อหิน โรงพยาบาลพญาไท 1 บอกว่า หากจะเลือกแว่นกันแดดที่มีคุณภาพดีสักอัน “เลนส์” เป็นส่วนสำคัญมากๆ ที่ควรใส่ใจ ซึ่งแน่นอนว่าแว่นกันแดดสามารถช่วยป้องดวงตาให้สัมผัสกับรังสียูวีน้อยลงได้ แต่ต้องเป็นแว่นกันแดดที่มีคุณสมบัติเหมาะสม เราจึงได้รวบรวมเทคนิคการเลือกแว่นกันแดดไว้ให้เป็นคู่มือ จะได้สอยแว่นอันใหม่อย่างสบายใจ ว่าคุ้มค่ากับเงินที่ลงทุน
ป้องกันรังสียูวีได้จริง ไม่จกตา!
แว่นกันแดดที่ได้มาตรฐาน จะต้องป้องกันรังสียูวีเอได้อย่างน้อย 95% และป้องกันยูวีบีได้อย่างน้อย 99% ซึ่งถือเป็นมาตรฐานขององค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา การที่เราจะรู้ว่าจริงๆ แล้วแว่นตากันแดดอันนี้สามารถป้องกันรังสียูวีได้ไหม ให้สังเกตที่ขาแว่นด้านในจะต้องมีสัญลักษณ์ CE ซึ่งเป็นเครื่องหมายรับรองมาตรฐานของฝั่งยุโรปอยู่ด้วย 
เลือกเลนส์ Polarized ช่วยตัดแสงสะท้อน 
เลนส์แว่นตาโพลาไรซ์ สามารถลดแสงจ้าและแสงสะท้อนที่จะเข้าสู่สายตาได้มากกว่าแว่นกันแดดทั่วไป ทำให้เราเห็นภาพได้อย่างสบายตามากยิ่งขึ้น โพลาไรซ์ถือเป็นเลนส์แว่นตาสุขภาพที่แนะนำให้ใส่สำหรับผู้มีปัญหาตาแพ้แสง หรือคนที่ทำกิจกรรมกลางแจ้ง วิธีการเช็คว่าเป็นเลนส์โพลาไรซ์ของจริงหรือปลอม ให้ลองถือแว่น 2 อันประกบกันแล้วหมุนแว่นตัวที่เราอยากทดสอบให้ทำมุม 90 องศา ถ้าเลนส์ของอันที่หมุนเปลี่ยนเป็นสีดำสนิท แสดงว่าเป็นเลนส์โพลาไรซ์ของจริงแท้แน่นอน แต่ถ้าไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงแสดงว่าเป็นเลนส์ธรรมดา 
เลือกชนิดเลนส์ ให้เหมาะกับ Acitivity 
ประเภทของเลนส์นั้นมีอยู่หลายแบบ ซึ่งการจะใช้ให้ได้ประสิทธิภาพนั้น ต้องเลือกให้แมชกับแอคทิวิตี้ที่กำลังจะทำด้วย เช่น

• เลนส์ CR 39 เป็นเลนส์พลาสติกที่นิยมใช้กันมากที่สุด เพราะมันสามารถทนแรงขูดขีดได้ ไม่เป็นรอยง่าย ป้องกันได้ทั้งรังสียูวีและอินฟราเรต

• เลนส์แก้ว ตัวนี้จะมีความใสและทนแรงขูดขีดได้ดีกว่าเลนส์พลาสติก แต่ข้อเสียก็คือมันมีน้ำหนักมากและสามารถแตกได้ หากเกิดอุบัติเหตุที่รุนแรง

• เลนส์พลาสติกโพลีคาร์บอเนต เลนส์ชนิดนี้มีน้ำหนักเบาที่สุด ทนทานต่อแรงกระแทกได้ดี มันจึงมักถูกนำมาใช้ในการทำแว่นสำหรับใส่เล่นกีฬาหรือกิจกรรมที่มีความผาดโผน ช่วยป้องกันอันตรายที่อาจเกิดกับดวงตาได้ดีเลยทีเดียว สีของเลนส์ ก็มีคุณสมบัติต่างกัน 
  เราจะเห็นว่าในท้องตลาดนั้นมีสีเลนส์ของแว่นให้เลือกเพียบ จนบางทีก็งงว่าแต่ละสีต่างกันยังไง เป็นแค่ดีไซน์ หรือว่าคุณสมบัติการใช้งานมันต่างกันจริงๆ เราเลยรวมลิสต์มาให้ดู

• สีดำ เหมาะกับกิจกรรมกลางแจ้งมากที่สุด

• สีเทา ช่วยกรองแสงและตัดแสงจ้า ไม่ทำให้สีเพี้ยน 

• สีส้มหรือสีเหลือง ช่วยให้การมองภาพในเชิงลึกดีขึ้น แต่อาจทำให้สีเพี้ยน เหมาะกับการใส่ในช่วงเย็นที่แดดไม่จ้ามาก

• สีน้ำตาล ทำให้มองสีและแสงธรรมชาติได้คมชัดขึ้น เพิ่มวิสัยทัศน์ในการมอง เหมาะกับการใส่ขับรถ

• สีเขียว ช่วยกรองแสงและตัดแสงได้ดี ช่วยให้สบายตาโดยเฉพาะคนที่ออกไปทำกิจกรรมกลางแจ้ง

Photo by Ethan Robertson on Unsplash
เลือกแว่นยังไง ให้เข้ากับเบ้าหน้า
แว่นกันแดดไม่เพียงแต่ช่วยปกป้องดวงตาจากรังสียูวีเท่านั้น แต่ถ้าเลือกแว่นให้เข้ากับใบหน้า แว่นจะช่วยเพิ่มความมั่นใจ เหมือนเป็นอีกหนึ่งไอเท็มในการแต่งตัว 

• คนที่มีรูปหน้าเป็นทรงเหลี่ยม ควรหลีกเลี่ยงแว่นทรงเหลี่ยมที่จะเสริมความเหลี่ยมให้ชัดขึ้นไปอีก แนะนำให้เลือกเป็นแว่นทรงโค้ง กลม ช่วยให้หน้าดูเรียวยาว และช่วยลดความเหลี่ยมบนใบหน้า  

• คนที่มีรูปหน้าเป็นทรงกลม ควรหลีกเลี่ยงแว่นทรงกลมหรือแว่นที่ทำให้หน้าดูกลมยิ่งขึ้น แนะนำให้หาแว่นทรงเหลี่ยม ที่จะช่วยทำให้ใบหน้าดูมีมุมมากขึ้น 

• คนที่มีรูปหน้าทรงรี สามารถใส่แว่นได้หลายทรง ไม่ว่าจะทรงเหลี่ยม ทรงกลม หรือทรงหยดน้ำ แต่ไม่ควรจะใส่แว่นขนาดใหญ่เพราะทำให้หน้าดูเล็กเกินไป แนะนำให้เลือกแว่นที่ขนาดเหมาะกับใบหน้า  

• คนที่มีรูปหน้าเป็นทรงเพชร เหมาะกับแว่นทรงรี ทรงกลม และทรง Cat Eye ช่วยสร้างให้ใบหน้ามีความสมดุล ควรหลีกเลี่ยงแว่นทรงแคบหรือยาว ที่จะทำให้หน้าผากดูแคบลงได้ทั้งนี้มันก็ไม่ได้เป็นกฎที่ตายตัว เพราะสิ่งสำคัญที่สุดคือความมั่นใจ ถ้าเราชอบ ใส่แล้วรู้สึกดูดี ความมั่นใจนี่แหละที่สามารถฉีกกฎทุกข้อ! 
  สำคัญสุด! ลองก่อน อย่าเพิ่งรีบจ่ายตังค์
  ต่อให้เห็นแล้วปิ๊งมากแค่ไหน เราอยากแนะนำให้คุณเสียเวลาทดลองสวมแว่น แล้วลองก้มเงยดูก่อนว่าไม่ลื่นไหลลงไปอยู่ที่ปลายจมูก เช็คเลนส์ให้ดีว่าแนบสนิทอยู่ในกรอบเลนส์ ขาเเว่นดูเรียบร้อยดีไม่มีบิดเบี้ยว น้ำหนักของแว่นใส่แล้วรู้สึกสบายหรือหนักเกินไปหรือเปล่า แนะนำให้ลองใส่เดินไปเดินมาก่อนที่จะถอยแว่นกันแดดคู่ใจอันใหม่กลับบ้าน
  จุดสำคัญที่ต้องระวัง! ถ้าเราซื้อแว่นกันแดดที่ทำจากวัสดุที่ไม่ได้มาตรฐาน เลนส์นั้นอาจจะไม่สามารถกรองแสงยูวีได้ หรือที่ร้ายไปกว่านั้นคือเลนส์ที่มีการเคลือบสีเอาไว้ ซึ่งสีเหล่านี้จะทำให้ดวงตาเหมือนอยู่ในที่มืด และดวงตาของคนเราปกติเวลาอยู่ในที่มืดม่านตาจะขยายกว้าง กลายเป็นว่าแสงยูวีสามารถเข้าสู่ดวงได้เยอะขึ้น อันตรายกว่าเดิมไปอีกกก! นอกจากเลือกแว่นที่ดีได้มาตรฐานแล้ว สิ่งสำคัญคือหลีกเลี่ยงการอยู่กลางแจ้งเป็นเวลานาน หากหลีกเลี่ยงไม่ได้ นอกจากใส่แว่นกันแดดแล้ว ควรใส่หมวกปีกกว้างหรือกางร่มช่วยอีกแรง