รู้จัก ‘ไทรอยด์เป็นพิษ’ สาเหตุ-การรักษา และ 10 สัญญาณเตือน ต้องรีบพบแพทย์
The Bangkok Insight
อัพเดต 20 ก.ค. 2565 เวลา 01.01 น. • เผยแพร่ 20 ก.ค. 2565 เวลา 00.00 น. • The Bangkok Insightรู้จัก "ไทรอยด์เป็นพิษ" สาเหตุเกิดจากอะไร มีวิธีการรักษาอย่างไร เช็ค 10 สัญญาณเตือน หากมีอาการเหล่านี้ ต้องรีบพบแพทย์ทันที
ผศ.พญ.คนึงนิจ กิ่งเพชร จากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ระบุในบทความเรื่อง สัญญาณเตือน ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ โดยเผยว่า ภาวะไทรอยด์เป็นพิษเป็นภาวะที่ระบบควบคุมการทำงานของต่อมไทรอยด์เสียไป ทำให้ต่อมไทรอยด์สร้างฮอร์โมนไทรอยด์ออกมามากผิดปกติ เมื่อร่างกายมีปริมาณฮอร์โมนไทรอยด์มากเกินความต้องการจะส่งผลเสียต่อร่างกาย
อาการภาวะไทรอยด์เป็นพิษ
- ชี้ร้อน เหงื่อออกมาก
- ต่อมไทรอยด์บริเวณลำคอโตขึ้น
- มือสั่น
- หงุดหงิดง่าย
- ผมร่วง
- ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว
- ถ่ายอุจจาระบ่อย ลักษณะอุจจาระค่อนข้างเหลว
- รับประทานอาหารปริมาณเท่าเดิม หรือมากขึ้น แต่น้ำหนักลดลง
- กล้ามเนื้ออ่อนแรงโดยเฉพาะต้นแขนและต้นขา
- บางรายอาจมีอาการตาโปนร่วมด้วย
ทั้งนี้หากพบว่ามีอาการเสี่ยงสงสัยภาวะไทรอยด์เป็นพิษควรรีบปรึกษาแพทย์ เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างทันท่วงที
ไทรอยด์เป็นพิษ มีสาเหตุมาจากอะไร
- Grave's disease: เป็นสาเหตุที่พบได้มากที่สุด โดยโรคนี้จัดเป็นโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเองชนิดหนึ่ง ซึ่งระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายมีผลกระทบต่อการทำงานของต่อมไทรอยด์ ทำให้ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนมากเกินไป
- ก้อนที่ต่อมไทรอยด์ (Thyroid nodules): เป็นสาเหตุที่พบมากในผู้สูงอายุ โดยพบก้อนเนื้อเจริญบนต่อมไทรอยด์ ซึ่งมักเป็นก้อนเนื้อร้ายที่ส่งผลให้ต่อมไทรอยด์ทำงานมากเกินไป
- ต่อมไทรอยด์อักเสบ (Thyroiditis): มีผลทำให้ฮอร์โมนที่เก็บอยู่ในต่อมไทรอยด์รั่วออกมาได้
- การได้รับไอโอดีนมากเกินไป: ไอโอดีนสามารถพบได้ในยาบางชนิด สาหร่ายทะเล ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจากสาหร่ายทะเล อาหารทะเล เป็นต้น การบริโภคไอโอดีนมากเกินความจำเป็น ทำให้ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนมากผิดปกติได้
- ได้รับยากลุ่มฮอร์โมนไทรอยด์มากเกินไป: สามารถเกิดขึ้นได้กับผู้ป่วยภาวะไฮโปไทรอยด์ (Hypothyroidism) ที่รับประทานยากลุ่มฮอร์โมนไทรอยด์มากเกินไป
ไทรอยด์เป็นพิษ วินิจฉัยได้อย่างไร
แพทย์จะทำการตรวจร่างกาย สอบถามอาการ และตรวจสอบประวัติการรักษา รวมทั้งวินิจฉัยเพิ่มเติมด้วยวิธีการต่างๆ อย่างการตรวจเลือดเพื่อตรวจวัดระดับฮอร์โมนไทรอยด์ (Thyroid function test) หรือการอัลตร้าซาวด์ต่อมไทรอยด์ เป็นต้น
ไทรอยด์เป็นพิษ รักษาอย่างไร
การรับประทานยา
- ยาต้านไทรอยด์ (Antithyroid drugs) ออกฤทธิ์ยับยั้งการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์ขึ้นมาใหม่ ได้แก่ ยา Methimazole, ยา Propylthiouracil
- ยากลุ่มเบต้าบล็อกเกอร์ (Beta-Blockers) ช่วยควบคุมการเต้นของหัวใจ ลดอาการใจสั่น ได้แก่ ยา Propranolol, ยา Atenolol, ยา Metoprolol
การรักษาด้วยสารรังสี:
- การกลืนสารไอโอดีนกัมมันตรังสีนั้น จะทำให้เกิดการทำลายของเนื้อเยื่อต่อมไทรอยด์ ทำให้ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนได้น้อยลง
การผ่าตัด:
- การผ่าตัดต่อมไทรอยด์ออกบางส่วนหรือการผ่าตัดออกทั้งหมด จะทำให้ต่อมไทรอยด์ไม่สามารถผลิตฮอร์โมนได้ แต่อาจเสี่ยงเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น เสียงแหบ ได้
ทั้งนี้การรักษาไทรอยด์เป็นพิษขึ้นอยู่กับวิจารณญาณของแพทย์และการตัดสินใจร่วมกันกับผู้ป่วย เพื่อให้การรักษาอย่างเหมาะสมกับสภาวะของผู้ป่วยแต่ละราย
ขอบคุณข้อมูล โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์, โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย
อ่านข่าวเพิ่มเติม