ว่าด้วยลักษณนามของ “ช้าง” แบบไหนเรียก “ตัว-เชือก-ช้าง” ?
ว่าด้วยลักษณนามของช้าง แบบไหนเรียก “ตัว-เชือก-ช้าง” ?
ช้าง สัตว์ประจำชาติไทย เป็นสัตว์ใหญ่ที่มีขนาดตัวใหญ่ที่สุดในบรรดาสัตว์บก สามารถฝึกหรือรับคำสั่ง คำสอนจากมนุษย์ได้ และทำงานหรือช่วยงานคนได้หลายอย่าง โดยเฉพาะงานใช้แรงต่าง ๆ จึงเป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทยมาแต่โบราณ
ที่สำคัญ สมัยก่อนยังมีการฝึกช้างให้เป็นพาหนะในการทำสงคราม และเป็นสัตว์คู่บารมีในองค์พระมหากษัตริย์ ช้างจึงพิเศษกว่าสัตว์อื่น ๆ มีตำแหน่ง ยศ ตลอดจนราชทินนาม
ความพิเศษของช้างยังปรากฏผ่านภาษาหรือคำลักษณนามที่ใช้เรียก ได้แก่
ช้างป่าใช้ลักษณนามว่า ตัวเหมือนสัตว์อื่น ๆ เช่น “ช้างโขลงนั้นมีมากกว่า 30 ตัว”
ช้างบ้านหรือช้างที่นำมาเลี้ยง ฝึกให้ทำงานกับคน ใช้ลักษณนามว่า เชือกเช่น “ควาญช้างดูแลช้างเชือกนั้นเป็นอย่างดี”
ช้างหลวง หรือช้างที่ขึ้นระวางเป็นช้างหลวง และช้างต้นส่วนพระองค์ในพระมหากษัตริย์ ใช้ลักษณนามว่า ช้างเช่น “โรงช้างหลวงมีช้างขึ้นระวางอยู่ 10 ช้าง เป็นช้างต้น 2 ช้าง”
ในฐานะที่เป็นสัตว์คู่บ้านคู่เมือง มีความผูกพันกับประวัติศาสตร์ชาติไทยมาอย่างยาวนาน การใช้ลักษณนามของช้างให้ถูกต้องย่อมเป็นสิ่งที่พึงกระทำ
อ่านเพิ่มเติม :
- ทำไมเรียกทหารรักษาเท้าช้างว่า “จตุลังคบาท” สำคัญอย่างไร มีเพียง 4 นายหรือมากกว่า?
- “เจ้าไชยสงคราม” ตาทวด “ทักษิณ ชินวัตร” กับภารกิจควาญช้างพระที่นั่ง
- กรมพระยาดำรงฯ ทรงสันนิษฐานสาเหตุ “ช้างป่า” หมดกรุงเทพฯ
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
ศ. ดร. กาญจนา นาคสกุล ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน. ลักษณนามของคำว่า ช้าง.วันที่ 8 พฤษภาคม 2563. (ออนไลน์)
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 13 มกราคม 2568
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : ว่าด้วยลักษณนามของ “ช้าง” แบบไหนเรียก “ตัว-เชือก-ช้าง” ?
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com