ทำไมรูป “หมา-แมว” ถึงสะกดนิ้วเราให้หยุดไถฟีด!!
หากคุณเคยสงสัยว่า ทำไมถึงยอมเสียเวลาหลายนาทีเพื่อหยุดดูภาพลูกแมวหรือสัตว์ป่าน่ารัก ๆ บนโซเชียลมีเดีย ทั้งที่มีงานกองพะเนินอยู่ตรงหน้า คำตอบอาจไม่ได้อยู่ที่ความขี้เกียจ แต่อยู่ที่ "กลไกสมอง" ของเรา
ผลการศึกษาล่าสุดจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ PNAS Nexus ฉบับเดือนกุมภาพันธ์ 2569 ระบุว่า ปรากฏการณ์การหยุดมองภาพสัตว์ไม่ใช่แค่รสนิยมส่วนบุคคล แต่เป็นปฏิกิริยาตอบสนองทางชีวภาพ ที่ฝังรากลึกอยู่ในสัญชาตญาณของมนุษย์ โดยทีมวิจัยได้ใช้เครื่องสร้างภาพด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าเชิงฟังก์ชัน (fMRI) เพื่อสแกนสมองของผู้เข้าร่วมขณะรับชมภาพสัตว์ป่าจากนิตยสาร National Geographic
ผลการวิเคราะห์พบว่า เมื่อเราเห็นภาพสัตว์ที่ดึงดูดใจ สมองสองส่วนจะถูกกระตุ้นขึ้นพร้อมกันอย่างมีนัยสำคัญ
ส่วนที่หนึ่ง - ทำหน้าที่สร้างความคาดหวังเชิงบวกและประมวลผล"รางวัล" (Reward System) ทำให้เราโหยหาความรู้สึกดี ๆ จากภาพนั้น
ส่วนที่สอง - ทำหน้าที่ประเมิน "คุณค่าและความหมายส่วนบุคคล" (Personal Value) ซึ่งเป็นส่วนที่ช่วยให้เราเชื่อมโยงอารมณ์ของตัวเองเข้ากับภาพที่เห็น
ยิ่งสมองทั้งสองส่วนนี้ทำงานเข้มข้นมากเท่าไหร่ อัตราการกด "ไลก์" หรือแม้กระทั่งการตัดสินใจ"บริจาคเงิน" ให้กับกองทุนอนุรักษ์สัตว์ป่าก็จะยิ่งสูงขึ้นตามไปด้วย
"ดวงตา" คือหน้าต่างสู่ยอดไลก์
จุดที่น่าสนใจที่สุดของงานวิจัยนี้ คือการค้นพบว่า"ใบหน้าและดวงตา" ของสัตว์คือปัจจัยตัดสินความสำเร็จของภาพนั้น ๆ ทีมวิจัยพบว่าภาพที่ถ่ายให้เห็นดวงตาของสัตว์อย่างชัดเจน มีแนวโน้มจะได้รับความสนใจมากกว่าภาพที่ถ่ายจากระยะไกล หรือถ่ายจากด้านหลังอย่างมาก
เหตุผลที่เป็นเช่นนั้น เพราะสัญชาตญาณของมนุษย์ในการ "อ่านใจ" หรือพยายามทำความเข้าใจอารมณ์ความรู้สึกของผู้อื่น ถูกนำมาประยุกต์ใช้กับสัตว์โดยอัตโนมัติ เมื่อเราเห็นดวงตาที่แสดงออกถึงอารมณ์ สมองจะประมวลผลว่า สัตว์ตัวนั้นมีความตั้งใจ หรือความรู้สึกบางอย่าง ทำให้เกิดความเห็นอกเห็นใจและการเชื่อมโยงทางอารมณ์ที่ลึกซึ้งกว่าภาพทิวทัศน์ที่สวยงามเพียงอย่างเดียว
ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์นี้ กำลังกลายเป็นเครื่องมือสำคัญ สำหรับองค์กรด้านสิ่งแวดล้อม และอินฟลูเอนเซอร์สายธรรมชาติ เพราะภาพถ่ายเพียงภาพเดียวที่เน้นใบหน้าและดวงตาของสัตว์ สามารถสร้างการมีส่วนร่วมและแรงสนับสนุน ได้มากกว่าข้อความรณรงค์ยาวเหยียด ถือเป็นการใช้ความเข้าใจด้านประสาทวิทยา มาช่วยขับเคลื่อนการอนุรักษ์โลกได้อย่างมีประสิทธิภาพ
คราวหน้าถ้าคุณหยุดดูรูปหมาแมวนานไปนิด ก็ไม่ต้องรู้สึกผิดนะครับ แค่บอกตัวเองว่า "สมองส่วนประมวลผลรางวัลกำลังทำงานตามธรรมชาติ" เท่านั้นเอง!
ที่มาและภาพ : insight korea