หมอวี วิเคราะห์ เจาะลึก ทำไมทั้งโลกถึงจับตา ไวรัสฮันตา บนเรือลำนี้

วันที่ 9 พฤษภาคม 2569 นพ.วีระพันธ์ สุวรรณนามัย สมาชิกวุฒิสภา (สว.) และ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญเวชศาสตร์ป้องกันแขนงเวชศาสตร์วิถีชีวิต และประสาทศัลยแพทย์ ได้โพสต์ข้อความระบุว่า ทำไมทั้งโลกถึงจับตา “ไวรัสฮันตา” บนเรือลำนี้

มีเรือสำราญลำหนึ่ง ชื่อ MV Hondius ออกเดินทางจากปลายสุดโลก เมือง Ushuaia ประเทศอาร์เจนตินา เมื่อ 1 เมษายนที่ผ่านมา ผู้โดยสาร 147 ชีวิต จาก 23 สัญชาติ ออกทริปผจญภัย ดูนก ชมธรรมชาติ

ตอนนี้เรือลำนั้นลอยอยู่กลางมหาสมุทรแอตแลนติก ผู้โดยสารออกไปไหนไม่ได้ หลายประเทศปฏิเสธไม่รับ และมีคนตายไปแล้ว 3 คน

ทั้งหมดเพราะ “ไวรัสฮันตา”

จุดเริ่มต้นคือคู่สามีภรรยาชาวเนเธอร์แลนด์ ซึ่งใช้เวลา 4 เดือนเดินทางดูนกผ่านชนบทลึกของอาร์เจนตินาและชิลี ก่อนขึ้นเรือ ทั้งสองไม่มีอาการอะไรตอนนั้น เพราะ Hantavirus มีระยะฟักตัวยาว 1-6 สัปดาห์ กว่าจะรู้ตัว ก็อยู่กลางมหาสมุทรแล้ว

สามีเสียชีวิตบนเรือวันที่ 11 เมษายน ภรรยาลงเรือที่เกาะ Saint Helena แต่ล้มป่วยระหว่างทาง เสียชีวิตที่โรงพยาบาลในโจฮันเนสเบิร์ก ก่อนจะถึงบ้านที่เนเธอร์แลนด์

ณ วันนี้ WHO รายงานผู้ติดเชื้อยืนยันแล้ว 5 ราย จากทั้งหมด 8 รายที่สงสัย มีผู้เสียชีวิต 3 ราย  และกว่า 12 ประเทศทั่วโลก รวมถึงสหรัฐอเมริกา กำลังติดตามตัวผู้โดยสารที่แยกย้ายกันไป

ก่อนที่จะมีการประกาศการระบาด

แล้วทำไมเรื่องนี้ถึงน่ากลัวกว่าที่คิด?

เพราะสายพันธุ์ที่ระบาดในครั้งนี้คือ Andes Virus ซึ่งเป็น Hantavirus ที่น่ากลัวที่สุดในโลก ด้วยเหตุผล 2 ข้อครับ

ข้อแรก คือสายพันธุ์ Andes เป็น Hantavirus สายพันธุ์เดียวในโลกที่ถูกพิสูจน์แล้วว่าสามารถแพร่จากคนสู่คนได้  สายพันธุ์อื่น ๆ ติดจากหนูเท่านั้น แต่ Andes สามารถแพร่ผ่านการสัมผัสใกล้ชิดและยาวนาน เช่น อยู่ร่วมห้อง ดูแลผู้ป่วยโดยไม่มีอุปกรณ์ป้องกัน

ข้อที่สอง คืออัตราตายของ Andes Virus อยู่ที่ประมาณ 35-50% ตาม UK Health Security Agency  เปรียบเทียบให้เห็นภาพ COVID-19 มีอัตราตายในระดับประชากรทั่วไปไม่ถึง 1% แต่ Andes สูงกว่าหลายสิบเท่า

ยิ่งไปกว่านั้น ยังไม่มียาต้านไวรัสจำเพาะและไม่มีวัคซีน การรักษาทำได้เพียงประคับประคองอาการ ถ้าปอดล้มเหลวต้องรีบเข้า ICU ทันที

แล้วคนไทยต้องกังวลไหม?

WHO ประเมินความเสี่ยงต่อสาธารณะว่าอยู่ในระดับ “ต่ำ” และผู้อำนวยการ WHO ยืนยันชัดเจนว่า“นี่ไม่ใช่โควิด เป็นไวรัสที่แตกต่างกันมาก”

สำหรับคนไทยทั่วไปที่ไม่ได้เดินทางไปอเมริกาใต้ ความเสี่ยงแทบเป็นศูนย์ เพราะหนูพาหะที่แพร่ Andes Virus คือหนูป่า pygmy rice rat ซึ่งไม่มีในประเทศไทย

แต่ถ้าคุณวางแผนเดินทางไปอาร์เจนตินา ชิลี หรืออุรุกวัย ให้หลีกเลี่ยงพื้นที่ชนบทลึก อย่าเข้าใกล้รังหนูหรือพื้นที่ที่มีหนูชุกชุม และถ้ากลับมาแล้วมีไข้ ปวดกล้ามเนื้อ หายใจหอบ ภายใน 6

สัปดาห์ ให้รีบแจ้งประวัติการเดินทางกับแพทย์ทันที

สรุปสั้น ๆ ก็คือ Hantavirus น่ากลัว แต่ไม่ใช่ภัยคุกคามสำหรับเราในตอนนี้ ความรู้ที่ถูกต้องสำคัญกว่าความตื่นตระหนกเสมอครับ

ขอให้ทุกท่านแข็งแรงและมีความสุข

นพ.วีระพันธ์ สุวรรณนามัย ว24396

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญเวชศาสตร์ป้องกันแขนงเวชศาสตร์วิถีชีวิต และประสาทศัลยแพทย์