แกะรอย'ธุรกิจฉ้อโกง'ซ่อนเงินไว้ในระบบดิจิทัลแบบไหนและคริปโทฯ ฟอกเงินอย่างไร?

ในเวลานี้ 'คริปโทเคอร์เรนซี่' เป็นแหล่งซ่อนเงินและฟอกเงินอันดับหนึ่งของบรรดาธุรกิจฉ้อโกงทั้งหลาย โดยเฉพาะกลุ่มสแกมเมอร์ชาวจีน ก่อนหน้านี้ สำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (UNODC) เตือนว่าคริปโทฯ อย่าง USDT (โดยเฉพาะ USDT บนระบบ “TRON” ซึ่งเป็นบล็อคเชนแบบกระจายอำนาจ) ปัจจุบันถูกจัดให้เป็นวิธีการชำระเงินที่ “นิยมใช้” สำหรับผู้ฟอกเงินและผู้ฉ้อโกงทางออนไลน์ในเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

และจากรายงานของ Chainalysis พบว่า "ตลอดปี 2021 Bitcoin ครองตำแหน่งสูงสุดในฐานะคริปโตเคอเรนซีที่ผู้ก่ออาชญากรรมทางไซเบอร์เลือกใช้ ซึ่งอาจเป็นเพราะสภาพคล่องสูง แต่เรื่องนี้เปลี่ยนไปในช่วงสองปีที่ผ่านมา โดยปัจจุบัน Stablecoin (เช่น USDT) คิดเป็นส่วนใหญ่ของปริมาณธุรกรรมที่ผิดกฎหมายทั้งหมด … [และ] มาพร้อมกับการเติบโตล่าสุดในส่วนแบ่งของ Stablecoin ในกิจกรรมคริปโทฯ ทั้งหมด"

จากรายงานของสหประชาชาติ พบว่าการฟอกเงินโดยใช้คริปโทฯเป็นไปตามรูปแบบที่เรียกว่า placement-layering-integration

วิธีการ คือ การนำเงินเข้าไปสู่ระบบการเงินอย่างเป็นทางการด้วยการแตกเส้นทางการเงนเป็นสายย่อยๆ ก่อน (placement) โดย จากนั้นทำการวางชั้นต่างๆ ของบัญชีการเงินหรือเส้นทางการเงินเพื่ออำพรางเส้นทางของเงิน (layering) จากนั้น เมื่อเงินสกปรกถูกอำพรางจนหาที่มาที่ไปที่ดำมืดไม่ได้แล้ว จึงนำมันกลับเข้าสู่ระบบการเงินที่ถูกต้องอีกครั้ง (integration) จากนั้นมันก็กลายเป็นเงินสะอาด เพราะถูกฟอกด้วยกระบวนการแบบนี้แล้ว

แต่การฟอกเงินโดยคริปโทฯ มีคุณลักษณะเฉพาะบางประการที่มากกว่านั้น นั่นคือ

1. สกุลเงินคริปโทฯ นั้นไม่เปิดเผยตัวตนในจุดที่สร้างขึ้นอยู่แล้ว ดังนั้นจุงไม่มีการทำขั้นตอน placement ของการฟอกเงิน เพราะเนื่องจากมันมีลักษณะ 'นิรนาม' ตั้งแต่แรก จึงไม่ต้องทำการอำพรางด้วยการแตกเงินเป็นเส้นทางต่างๆ หรือสร้างบัญชีเงินฝากย่อยๆ หลายแหล่งเหมือนการฟอกเงินทั่วไป

2. การสร้างบัญชี (หรือ 'ที่อยู่') ของเงินคริปโทฯ ใช้เวลาเพียงไม่กี่วินาที และไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น โดยที่สามารถจะใช้แต่ละบัญชีได้เพียงสองครั้ง เพื่อรับเงินแล้วจึงโอนไปที่อื่น ดังนั้น มันจึงมีความยืดหยุ่นกว่าการฟอกเงินทั่วไป

3. สามารถสร้างแผนการฟอกเงินจำนวนมากด้วยการโอนเงินหลายพันครั้งด้วยต้นทุนต่ำ และดำเนินการโดยใช้สคริปต์คอมพิวเตอร์

4. เนื่องจากอัตราแลกเปลี่ยนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยสกุลเงินคริปโทฯบางสกุลมีการเติบโตถึง 10,000% จึงง่ายมากที่จะอ้างว่ารายได้สกปรกที่ได้มาจากการทำธุรกิจมืด มาจากผลกำไรของการเก็งกำไรเงินคริปโทฯ

องค์ประกอบสำคัญที่ทำให้การฟอกเงินด้วยคริปโทฯ มีประสิทธิภาพสูงในการปกปิดที่มาของเงิน มาจากคุณลักษณะพิเศษ 2 อย่างคือ

• Privacy coin (เหรียญที่ปกปิดความเป็นส่วนตัว) คือสกุลเงินคริปโทฯที่มีการทำธุรกรรมบนบล็อคเชนแบบไม่เปิดเผยตัวตนที่สูงกว่า ทำให้สกุลเงินนี้ติดตามได้ยากกว่าคริปโทฯ "ปกติ" มากขึ้นไปอีก สามารถเข้าระดับความไม่เปิดเผยตัวตนที่สูงกว่า เช่น โดยการปกปิดรายละเอียดเกี่ยวกับที่อยู่ของผู้ใช้จากบุคคลที่สาม เช่น ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับยอดคงเหลือและแหล่งที่มาของเหรียญ ซึ่งแตกต่างจากการทำงานของคริปโทฯ "ปกติ" ที่ใครๆ ก็ดูยอดคงเหลือของที่อยู่ได้ รวมถึงธุรกรรมระหว่างที่อยู่

• Mixer หรือ Blender การฟอกเงินโดยคริปโทฯ ใช้เทคโนโลยีหลายอย่างที่ "ผสม" หรือ "ผสมผสาน" เพื่อ "ปั่น" กองทุนสกุลเงินคริปโทฯที่อาจระบุตัวตนให้กลายเป็นว่าผสมกับแหล่งทุนอื่นจนตามตวตนไม่ได้ การปั่นและผสมจึงมีจุดประสงค์เพื่อปกปิดแหล่งที่มา ซึ่งทำให้ไม่สามารถติดตามได้ เหรียญคริปโทฯ (เงินทุนสกปรก) จากหลายแหล่งจะถูกส่งไปยัง "ที่อยู่" เดียว (บัญชีฟอก) ก่อน หลังจากนั้นเงินทุนจะถูกผสม/ปั่นให้เป็นเนื้อเดียวกันเข้าด้วยกันในที่อยู่เดียวแล้ว เงินทุนจะถูกแบ่งออกเป็นหลายส่วนและส่งไปยังที่อยู่ต่างๆ กระบวนการนี้อาจทำซ้ำได้หลายครั้งก่อนที่เงินทุนจะถึงปลายทางสุดท้าย ด้วยเหตุนี้ จึงแทบเป็นไปไม่ได้เลยที่จะเชื่อมโยงเงินทุนกับแหล่งที่มาเดิม

เนื่องจากความยากในการแกะรอยทั้งด้วยระบบกาฟอกเงินแบบเดิม และระบบการเงินของคริปโทฯ ที่ซับซ้อนเข้าไปอีก สหประชาชาติจึงเรียกร้องให้ประเทศสมาชิกจำเป็นต้องนำกฎระเบียบและการกำกับดูแลตลาดสกุลเงินคริปโทฯ ที่เหมาะสมมาใช้ เพื่อจัดการกับความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการฟอกเงินจากธุรกิจสกปรก

ทีมข่าวต่างประเทศ The Better

Photo - พนักงานกำลังตรวจสอบชั้นวางสำหรับขุดคริปโทฯ ที่โรงงานแห่งหนึ่งในเมืองเอร์นันดาริอัส ซึ่งอยู่ห่างจากเมืองอาซุนซิออง ประเทศปารากวัย ไปทางทิศตะวันออก 350 กิโลเมตร เมื่อวันที่ 2 สิงหาคม 2024 ศูนย์ข้อมูลในเมืองเอร์นันดาริอัส ประเทศปารากวัย ซึ่งมีซูเปอร์คอมพิวเตอร์เรียงรายเป็นแถว ถือเป็นเครื่องพิสูจน์ถึงการเติบโตของภาคส่วนการขุดคริปโทฯ ที่ดึงดูดใจด้วยไฟฟ้าพลังงานสีเขียวราคาถูกที่มีมากมายในประเทศอเมริกาใต้แห่งนี้ (ภาพถ่ายโดย DANIEL DUARTE / AFP)