นิคมปิโตรฯอิหร่านถูกถล่ม โลกสะเทือน ราคาน้ำมันพุ่งแน่
ช่วงเช้าวันเสาร์ที่ 4 เมษายน 2569 (ประมาณ 08.30 น.ตามเวลาท้องถิ่น) อิสราเอลได้ส่งเครื่องบินรบเข้าโจมตีโรงงานหลายแห่ง ที่อยู่ในนิคมอุตสาหกรรมปิโตรเคมี ใน Mahshahr Special Economic Zone และ Bandar Imam ใน จ.คูเซสถาน (Khuzestan) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของอิหร่าน โดยกองทัพอิสราเอล (IDF) อ้างว่า พื้นที่ดังกล่าวถูกใช้เป็นฐานในการผลิตวัสดุสำหรับขีปนาวุธนำวิถี (Ballistic Missiles)
1.ความเสียหายเบื้องต้น มีรายงานผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 5 ราย และบาดเจ็บกว่า 170 ราย (ตัวเลขจากสื่อทางการอิหร่าน IRNA) โรงงานปิโตรเคมีหลักที่ได้รับความเสียหายหนักคือ Karun, Bandar Imam และ Fajr
2.ความสำคัญของโรงงานแห่งนี้ นิคมฯ Mahshahr และ Bandar Imam ไม่ใช่แค่โรงงานผลิตพลาสติกทั่วไป แต่เป็น "เครื่องยนต์ทางการเงิน" ของอิหร่าน รายได้เงินตราต่างประเทศ อุตสาหกรรมปิโตรเคมีสร้างรายได้ให้อิหร่าน ราว 1.5 หมื่นล้านดอลลาร์ต่อปี เป็นสินค้าส่งออกที่ไม่ใช่น้ำมันดิบ (Non-oil export) ที่สำคัญที่สุด
ช่องทางเลี่ยงแซงก์ชัน : ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีขนส่งได้ง่ายและตรวจสอบยากกว่าน้ำมันดิบ ทำให้อิหร่านใช้ภาคส่วนนี้ในการหาเงินตราต่างประเทศ เพื่อพยุงค่าเงินเรียล และงบประมาณกองทัพ ที่สำคัญคือ เป็นฐานการผลิตต้นน้ำ เป็นแหล่งผลิตเอทิลีน, โพลีเอทิลีน และสารอะโรมาติกส์ ซึ่งเป็นวัตถุดิบพื้นฐานของอุตสาหกรรมต่อเนื่องเกือบทุกชนิดในประเทศ
3.ผลกระทบต่ออิหร่าน และอุตสาหกรรมโลก
- ผลกระทบต่ออิหร่าน
อัมพาตทางการผลิต : การโจมตีทำให้การผลิตวัสดุเคมีในนิคมฯ ต้องหยุดชะงักทั้งหมด คาดว่าความเสียหายทางเศรษฐกิจอาจสูงถึงหลายพันล้านดอลลาร์
วิกฤตค่าเงิน : เมื่อขาดรายได้จากการส่งออกปิโตรเคมี จะซ้ำเติมปัญหาเงินเฟ้อและการอ่อนค่าของเงินเรียลอย่างรุนแรง
การตอบโต้ทางทหาร : อิหร่านขู่ว่าจะโจมตีสถานทูตอิสราเอลทั่วโลก และอาจปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งจะยิ่งทำให้สถานการณ์ลุกลาม
- ผลกระทบต่อโลก
ห่วงโซ่อุปทานเอเชียตึงตัว : อิหร่านเป็นผู้ส่งออกรายใหญ่ไปยัง จีน อินเดีย และเกาหลีใต้ การขาดหายไปของสินค้าปิโตรเคมีจะทำให้ต้นทุนการผลิตพลาสติก สิ่งทอ และชิ้นส่วนยานยนต์ในเอเชียพุ่งสูงขึ้น
ราคาน้ำมันและพลังงาน : แม้จะเป็นโรงงานปิโตรเคมี แต่ความกังวลเรื่องสงครามเต็มรูปแบบอาจดันราคาน้ำมันดิบโลกให้พุ่งสูงขึ้น (นักวิเคราะห์บางส่วนมองว่าอาจแตะ 170 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล หากมีการปิดช่องแคบฮอร์มุซตามมา)
ภาวะเงินเฟ้อรอบใหม่ : ต้นทุนวัตถุดิบปิโตรเคมีที่เพิ่มขึ้นจะส่งผ่านไปยังราคาสินค้าอุปโภคบริโภคทั่วโลกภายใน 2 - 3 เดือนข้างหน้า