หมอเตือน! อย่าชะล่าใจไตรกลีเซอไรด์ต่ำ แต่ไขมันเลวพุ่ง แนะวิธีดูแลสุขภาพ

นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา เปิดเผยผ่าน Facebook หมอเจด ไขข้อสงสัยไตรกลีเซอไรด์ต่ำ แต่ไขมันเลวสูง เพราะอะไร ซึ่ง หลายคนตกใจเมื่อเห็นผลเลือดว่า “ไตรกลีเซอไรด์ต่ำ แต่ไขมันเลว (LDL) สูง” แล้วสงสัยว่ามันเกิดขึ้นได้ยังไง เพราะปกติเรามักเห็นสองค่านี้ขึ้นพร้อมกัน ความจริงคือไขมันแต่ละชนิดมีที่มาและปัจจัยกระตุ้นต่างกัน บางคนคุมแป้งดี ไตรกลีเซอไรด์เลยต่ำ แต่ยังมีปัจจัยอื่นที่ดัน LDL สูงอยู่ นี่คือสาเหตุที่พบบ่อย

กินไขมันอิ่มตัวสูง แม้คาร์บไม่เยอะ

คนที่ลดแป้งมาก ๆ บางครั้งจะเพิ่มไขมันแทน โดยเฉพาะไขมันอิ่มตัวจากเนื้อสัตว์ติดมัน หนังสัตว์ เนย ชีส หรือกะทิ ไตรกลีเซอไรด์อาจลดลงเพราะคาร์บต่ำ แต่ LDL สามารถสูงขึ้นได้จากไขมันอิ่มตัวที่มากเกิน ความสมดุลจึงสำคัญกว่าการตัดคาร์บอย่างเดียว

พันธุกรรม (แนวโน้มไขมันสูงในครอบครัว)

บางคนแม้กินค่อนข้างดี ออกกำลังกายสม่ำเสมอ น้ำหนักไม่เกิน แต่ค่า LDL ยังสูงชัดเจน เพราะตับมีตัวรับ (LDL receptor) ทำงานได้ไม่เต็มที่จากปัจจัยทางพันธุกรรม ทำให้กำจัด LDL ออกจากเลือดได้ช้ากว่าปกติ กลุ่มนี้มักเห็น LDL สูงตั้งแต่อายุน้อย และอาจมีประวัติพ่อแม่หรือพี่น้องเป็นโรคหัวใจตั้งแต่อายุน้อยกว่า 55–60 ปี แม้ไตรกลีเซอไรด์จะปกติหรือต่ำ ก็ยังถือว่าเสี่ยง ต้องประเมินร่วมกับแพทย์อย่างจริงจัง

น้ำหนักปกติ แต่มีไขมันสะสมในช่องท้อง

บางคน BMI ปกติ ดูผอม แต่มีไขมันในช่องท้องหรือไขมันพอกตับ ภาวะนี้เรียกว่า “ผอมแต่เมตาบอลิซึมผิดปกติ” ไขมันในช่องท้องส่งผลต่อการทำงานของตับและการจัดการไขมันในเลือด ทำให้ LDL สูงได้ แม้ไตรกลีเซอไรด์ไม่โดดเด่น รอบเอวที่เกินเกณฑ์ หรือไขมันพอกตับจากอัลตราซาวด์ เป็นสัญญาณเตือนว่าความเสี่ยงยังมีอยู่ แม้ตัวเลขน้ำหนักจะดูดี

ขาดไฟเบอร์และไขมันดี

ไฟเบอร์ชนิดละลายน้ำจากผัก ถั่ว ผลไม้ไม่หวาน และธัญพืชเต็มเมล็ด จะช่วยจับคอเลสเตอรอลในลำไส้และขับออกทางอุจจาระ ถ้ากินผักน้อย เน้นโปรตีนกับไขมันเป็นหลัก LDL จะลดลงได้ยาก ขณะเดียวกัน การขาดไขมันดีอย่างโอเมก้า-3 จากปลา หรือไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยวจากถั่วและน้ำมันมะกอก ก็ทำให้สมดุลไขมันเสียไป LDL จึงยังคงสูงแม้ไตรกลีเซอไรด์จะต่ำ

ภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำ

ฮอร์โมนไทรอยด์มีบทบาทสำคัญต่อการเผาผลาญไขมัน ถ้าไทรอยด์ทำงานต่ำ ตับจะกำจัด LDL ได้ลดลง ทำให้ค่า LDL สูงขึ้นโดยที่ไตรกลีเซอไรด์อาจไม่สูงมาก ผู้ที่มีอาการอ่อนเพลีย ง่วงง่าย หนาวง่าย ผิวแห้ง ท้องผูก หรือผมร่วง ควรพิจารณาตรวจไทรอยด์เพิ่มเติม เพราะการแก้ที่ต้นเหตุ จะช่วยให้ค่าไขมันดีขึ้นได้โดยไม่ต้องปรับอาหารอย่างเดียว

ออกกำลังกายไม่พอ แม้น้ำหนักปกติ

หลายคนคิดว่าน้ำหนักไม่เกินก็ปลอดภัย แต่ถ้ากิจกรรมทางกายน้อย กล้ามเนื้อจะใช้น้ำตาลและไขมันได้น้อยลง การกำจัด LDL ผ่านกลไกของร่างกายก็ลดลงตาม การออกกำลังกายแบบแอโรบิกสม่ำเสมอ เช่น เดินเร็ว วิ่งเบา ๆ ปั่นจักรยาน อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเผาผลาญไขมัน และเพิ่ม HDL ซึ่งช่วยพา LDL ส่วนเกินกลับไปกำจัดที่ตับได้ดีขึ้น

สูตรลดไขมันเลวให้ต่ำ ค่าไตรกลีเซอไรด์ไม่พุ่ง

• ลดไขมันอิ่มตัว เลี่ยงเนื้อสัตว์ติดมัน หนังสัตว์ เนย และของทอดน้ำมันซ้ำ
• เพิ่มไฟเบอร์วันละ 25–35 กรัม จากผักหลากสี ถั่ว และธัญพืชเต็มเมล็ด
• กินปลาอย่างน้อยสัปดาห์ละ 2–3 ครั้ง เพื่อเสริมโอเมก้า-3
• คาร์บไม่ให้เกิน โดยเลือกคาร์บไม่ขัดสี ป้องกันไตรกลีเซอไรด์พุ่ง
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ทั้งคาร์ดิโอและเวทเทรนนิ่ง
• คุมรอบเอว เพราะไขมันหน้าท้องสัมพันธ์กับความผิดปกติของไขมันในเลือดโดยตรง

ไตรกลีเซอไรด์ต่ำไม่ได้แปลว่าปลอดภัย 100% ถ้า LDL ยังสูง ความเสี่ยงโรคหัวใจยังคงอยู่ การดูแลต้องมองทั้งคุณภาพไขมัน ปริมาณคาร์บ พันธุกรรม ฮอร์โมน และพฤติกรรมการใช้ชีวิตร่วมกัน ปรับให้สมดุล ไม่สุดโต่งด้านใดด้านหนึ่ง จะช่วยให้ LDL ลดลง โดยไม่ทำให้ไตรกลีเซอไรด์พุ่งตามมา

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

“หมอเจด” แชร์ประสบการณ์ติด CGM 21 วัน แนะกินผักก่อนข้าว ช่วยคุมกราฟน้ำตาลได้

หมอเตือน 5 ผลไม้โพแทสเซียมสูง คนไตเสื่อมต้องระวัง กินได้แต่ไม่ให้เกิน!

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : หมอเตือน! อย่าชะล่าใจไตรกลีเซอไรด์ต่ำ แต่ไขมันเลวพุ่ง แนะวิธีดูแลสุขภาพ

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่

- Website : https://www.pptvhd36.com