จัดทัพดันงบ 69-70 ชงรัฐบาลใหม่ วาระเร่งด่วน ประคองเศรษฐกิจ!

การใช้จ่ายภาครัฐ ถือเป็นหนึ่งในเครื่องยนต์หลักขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย และมีความสำคัญไปไม่น้อยกว่าการส่งออก แม้ปัจจุบันการใช้จ่ายงบประมาณจะมีข้อจำกัดในช่วงสุญญากาศทางการมืองหลังรัฐบาลประกาศยุบสภา ทำให้การใช้จ่ายงบประมาณประจำปี 2569 และการจัดทำงบประมาณรายจ่ายปี 2570 ต้องรอรัฐบาลใหม่เข้ามาบริหารราชการแผ่นดินอย่างเป็นทางการก่อน จึงจะสามารถขับเคลื่อนเงินออกไปประคับประคองเศรษฐกิจได้

นายอนันต์ แก้วกำเนิด ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ เปิดเผยว่า ขณะนี้ สำนักงบประมาณ กำลังพิจารณาแนวทางการเตรียมออกมาตรการเร่งรัดการทำงานเพื่อให้การเบิกจ่ายงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2569 ซึ่งเข้าสู่ช่วงไตรมาสที่ 2 ปลาย ๆ สามารถเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดยสำนักงบประมาณเตรียมหารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อจัดทำมาตรการเร่งรัดการเบิกจ่ายงบประมาณเพิ่มเติมต่อไป

“สำนักงบประมาณให้ความสำคัญและต้องเร่งรัดการเบิกจ่ายอย่างต่อเนื่องตลอดเวลา แม้ในปัจจุบันสถานะการใช้จ่ายงบประมาณของหน่วยงานต่าง ๆ จะยังคงเป็นไปตามแผนงานที่วางไว้ แต่ในระยะต่อไปอาจมีการออกมาตรการเพิ่มเติมเพื่อกระตุ้นสปีดการทำงานให้เร็วขึ้นกว่าเดิม” นายอนันต์ กล่าว

สำหรับการขับเคลื่อนการใช้จ่ายงบประมาณรายจ่ายปี 2569 อย่างมีประสิทธิภาพนั้น ที่ผ่านมาคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อปลายปี 2568 ได้เห็นชอบมาตรการเร่งรัดการเบิกจ่ายงบประมาณและการใช้จ่ายภาครัฐประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เพื่อให้เงินจากงบประมาณรายจ่ายประจำปี ลงสู่ระบบเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่องและรวดเร็ว และหน่วยงานของรัฐใช้เป็นแนวทางในการเร่งรัดการเบิกจ่ายเงินกันไว้เบิกเหลื่อมปี เงินงบประมาณ และงบลงทุนของรัฐวิสาหกิจ ครอบคลุมทั้งเงินงบประมาณและเงินนอกงบประมาณให้สอดคล้องกับเป้าหมายในภาพรวมของประเทศ

โดยปีงบประมาณ 2569 มีวงเงินภาครัฐ จำนวน 4.37 ล้านล้านบาท ประกอบด้วย เงินกันไว้เบิกเหลื่อมปีของปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 จำนวน 3.21 แสนล้านบาท งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 จำนวน 3.78 ล้านล้านบาท และงบลงทุนของรัฐวิสาหกิจ จำนวน 2.65 แสนล้านบาท

ทั้งนี้กำหนดเป้าหมายการเบิกจ่ายงบประมาณรายจ่ายลงทุนไม่น้อยกว่า 75% รายจ่ายประจำไม่น้อยกว่า 98% รายจ่ายภาพรวมไม่น้อยกว่า 93% และการใช้จ่ายงบประมาณ (ก่อหนี้) รายจ่ายลงทุน รายจ่ายประจำ และรายจ่ายภาพรวม 100% รวมทั้งการเบิกจ่ายงบลงทุนของรัฐวิสาหกิจไม่น้อยกว่า 95% ของกรอบงบลงทุน

ขณะที่การจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 หากสามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ภายในเดือนมิถุนายน 2569 นี้ เชื่อว่าการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 จะเป็นไปตามไทม์ไลน์ในปฏิทินงบประมาณ โดยสำนักงบประมาณ คาดว่า พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายปี 2570 จะสามารถประกาศใช้ได้ในเดือนธันวาคมนี้

ดันงบประมาณ 2 ล้านล้านปี 69

ก่อนหน้านี้ นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ยอมรับว่า ปัจจัยสนับสนุนเศรษฐกิจปี 2569 ที่สำคัญส่วนหนึ่งคือการใช้จ่ายงบประมาณ ส่วนแรก หากพิจารณากรอบงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2569 ที่วงเงิน 2.45 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 7.9% จากปีงบประมาณก่อนหน้า แบ่งเป็นรายจ่ายประจำ 1.80 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 5.6% และรายจ่ายลงทุน 6.49 แสนล้านบาท ขยายตัว 14.8%

ทั้งนี้เมื่อพิจารณาจากสมมติฐานอัตราเบิกจ่ายที่คาดไว้ในกรณีฐานสำหรับงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2569 ที่ 90.6% แบ่งเป็นงบรายจ่ายประจำ 98% และรายจ่ายลงทุน 70% ตามลำดับ ส่งผลให้คาดว่าจะมีเงินงบประมาณที่มีการเบิกจ่ายเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจรวม 2.22 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 6% แบ่งเป็น รายจ่ายประจำ 1.76 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 3.3% และรายจ่ายลงทุน 4.54 แสนล้านบาท ขยายตัว 18.2%

ต่อมาคือ กรอบงบประมาณรายจ่ายเหลื่อมประจำปีงบประมาณ 2569 รวมทั้งสิ้น 2.09 แสนล้านบาท ลดลง 8% จากปีงบประมาณก่อนหน้า แบ่งเป็น รายจ่ายประจำ 3.03 หมื่นล้านบาท และรายจ่ายลงทุน 1.78 แสนล้านบาท คิดเป็นการขยายตัว 4.2% และลดลง 9.8% ตามลำดับ

ชงรัฐบาลใหม่เร่งทำงบ ปี 70

ส่วนการจัดทำงบประมาณรายจ่ายปี 2570 ซึ่งขณะนี้หยุดชะงักไปในช่วงที่รัฐบาลประกาศยุบสภา ล่าสุด ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ ระบุว่า ในขั้นตอนการจัดทำงบประมาณ ณ ปัจจุบัน สำนักงบประมาณยังต้องรอความชัดเจนจากคณะรัฐมนตรี (ครม.) ชุดใหม่ เพื่อกำหนดช่วงเวลาที่แน่นอนในแต่ละขั้นตอนอีกครั้ง โดยยืนยันว่าจะดำเนินการทุกขั้นตอนให้รวดเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ และเตรียมนำเสนอปฏิทินงบประมาณฉบับปรับปรุงใหม่ให้เสนอให้ ครม.เห็นชอบอีกครั้ง

นายอนันต์ กล่าวว่า ล่าสุดนายกรัฐมนตรี ได้มีข้อสั่งการให้เตรียมการจัดทำงบประมาณปี 2570 ให้รวดเร็วที่สุดเพื่อให้การใช้จ่ายงบประมาณเกิดขึ้นได้โดยเร็ว โดยมั่นใจว่ากระบวนการจัดทำงบประมาณปี 2570 จะรวดเร็วกว่าในช่วงปีที่มีการเลือกตั้งครั้งล่าสุดคือปี 2566 ซึ่งในปีนั้นต้องใช้ระยะเวลากว่า 6 เดือนกว่า พ.ร.บ.งบประมาณจะประกาศใช้

อย่างไรก็ตามเมื่อสิ้นสุดปีงบประมาณปี 2568 ในเดือน ก.ย.ในระหว่างที่รอ พ.ร.บ. งบประมาณฉบับใหม่ประกาศใช้ จะต้องมีการประกาศใช้งบประมาณไปพลางก่อน โดยหลักการคือการนำ พ.ร.บ. งบประมาณของปีที่ผ่านมามาใช้ตามแผนงานและโครงการเดิม

แต่มีข้อจำกัดสำคัญคือ จะสามารถเบิกจ่ายได้เฉพาะโครงการต่อเนื่องหรือโครงการเดิมเท่านั้น ไม่สามารถเริ่มโครงการใหม่ที่ต้องใช้งบประมาณเพิ่มเติมหรืออนุมัติงบประมาณใหม่ได้ โดยผู้อำนวยการสำนักงบประมาณจะเป็นผู้มีอำนาจกำหนดหลักเกณฑ์การใช้จ่ายต่าง ๆ โดยต้องผ่านกระบวนการอนุมัติตามขั้นตอนต่อไป

ปฏิทินงบปี 70 เริ่มใช้ ธ.ค.นี้

สำหรับปฏิทินการจัดทำงบประมาณปี 2570 ตามไทม์ไลน์เดิม กำหนดขั้นตอนภายหลังจากที่มีการประกาศยุบสภาฯแล้ว โดยเริ่มตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2569 เมื่อมีรัฐบาลใหม่ นายกรัฐมนตรีจะมอบนโยบายการจัดทำงบประมาณ และหน่วยรับงบประมาณต้องส่งรายละเอียดคำขอภายในวันที่ 12 มิถุนายน 2569

จากนั้นจะเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของรัฐสภา โดยคาดว่าสภาผู้แทนราษฎรจะพิจารณาวาระที่ 1 ในช่วงวันที่ 2-4 กันยายน 2569 และพิจารณาวาระ 2-3 ในวันที่ 18-20 พฤศจิกายน 2569 ก่อนที่วุฒิสภาจะพิจารณาในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน และนำร่างกฎหมายขึ้นทูลเกล้าฯ ในวันที่ 3 ธันวาคม 2569 โดยคาดว่า พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายปี 2570 จะบังคับใช้ภายในเดือนธันวาคม 2569