พบหลักฐานที่อาจชี้ถึงสิ่งมีชีวิต บนดาว K2-18 b นอกระบบสุริยะ
ทีมดาราศาสตร์ฟิสิกส์เผยการสังเกตสารประกอบเคมีอาจเป็น “จุดเปลี่ยน” ในการค้นหาสิ่งมีชีวิต!
ไกลออกไปจากโลกของเรา 124 ปีแสง มีดาวเคราะห์ยักษ์ดวงหนึ่งซึ่งนับว่าเป็นหลักฐานอันหนักแน่นที่สุดว่าอาจมีอารยธรรมอันรุ่งเรืองของสิ่งมีชีวิตนอกโลกอยู่นอกเหนือระบบสุริยะ
จากการสังเกตการณ์โดยกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เวบบ์ ของดาวเคราะห์ที่เรียกว่า K2-18 b โดยทีมนักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ นำโดย ศ. Nik Madhusudhan ดูเหมือนจะเผยให้เห็นรอยนิ้วมือทางเคมีของสารประกอบ 2 ชนิด ซึ่งเป็นที่รู้กันว่าสารเหล่านี้จะสร้างขึ้นมาโดยสิ่งมีชีวิตเท่านั้น นั่นคือ สารเคมีไดเมทิลซัลไฟด์ (DMS) และไดเมทิลไดซัลไฟด์ (DMDS) ซึ่งการตรวบพบสารเหล่านี้อาจไม่ใช่สิ่งที่พิสูจน์กิจกรรมทางชีวภาพของมนุษย์ต่างดาว แต่จะช่วยทำให้คำตอบของคำถามที่ว่า “เราเป็นสิ่งมีชีวิตเดียวในจักรวาลหรือไม่” เข้ามาใกล้มากขึ้น
ดาว K2-18 b ตั้งอยู่ในกลุ่มดาวราศีสิงห์ มีมวลเกือบ 9 เท่าของโลก และขนาดใหญ่มากกว่าถึง 2.5 เท่า โคจรในเขตของดาวฤกษ์ เป็นดาวแคระแดงเย็น ขนาดเล็กกว่าครึ่งหนึ่งของดวงอาทิตย์ ในปี 2019 กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลก็พบไอน้ำในชั้นบรรยากาศของดาวนี้ โดยนักวิทยาศาสตร์ถึงกับประกาศว่าดาวดวงนี้เป็น “โลกที่น่าอยู่ที่สุดเท่าที่รู้จักมา” นอกเหนือจากระบบสุริยะ ดังนั้นจึงเริ่มมีคำถามว่าสภาพโดยรวมของเจ้าดาว K2-18 b นี้ เอื้ออำนวยต่อสิ่งมีชีวิตหรือไม่?
การพบสาร DMS และ DMDS ยังมีข้อกังขาเรื่องความน่าเชื่อถือ เนื่องจากสารเหล่านี้บนโลก ส่วนใหญ่เกิดจากสิ่งมีชีวิตในทะเล แต่ก็เป็นประเด็นที่น่าตื่นเต้นมากในวงการวิทยาศาสตร์
แม้ว่าการสังเกตในเบื้องต้นเคยเข้าใจว่ามีสัญญาณของน้ำ แต่การวิเคราะห์เพิ่มเติมในปี 2023 พบว่าเป็นแก๊สมีเทน อย่างไรก็ตาม ทีมวิจัยยังเชื่อว่าลักษณะของดาว K2-18 b อาจสอดคล้องกับโลกที่มีมหาสมุทรลึกขนาดใหญ่ และอาจเอื้อต่อการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิต แต่แนวคิดยังคงเป็นที่ถกเถียง
การตรวจวัดนี้มีความน่าเชื่อถือในระดับทางสถิติที่ “3 ซิกมา” หรือ “กฎเชิงประจักษ์” ซึ่งมีโอกาสผิดพลาดเพียง 0.3% แต่ก็ยังไม่ถึงเกณฑ์มาตรฐานของการค้นพบทางฟิสิกส์ นักวิทยาศาสตร์บางคนจึงยังไม่ปักใจเชื่อว่าสาร DMS บนดาวนี้มาจากสิ่งมีชีวิต เพราะอาจเกิดจากกระบวนการทางเคมีที่แปลกใหม่ หรือจากดาวหาง
อย่างไรก็ดี ศ. Madhusudhan มองว่าการค้นพบนี้ถือเป็นก้าวสำคัญต่อมวลมนุษยชาติ แม้ว่าสารประกอบที่ค้นพบจะมาจากสิ่งมีหรือไม่มีชีวิตก็ตาม แต่อาจเป็นการ ‘ปฏิวัติวงการชีววิทยา’ ก็ได้ เพราะเราอาจมาจากสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวเมื่อหลายพันล้านปีก่อนแล้วพัฒนาจนมาสู่ยุคอารยธรรมเทคโนโลยีขั้นสูงที่สามารถมองทะลุดาวเคราะห์ดวงอื่น และค้นหากิจกรรมทางชีวภาพที่เป็นไปได้บนดาวดวงอื่นๆ
ที่มา