สาเหตุแผ่นดินไหวที่ไทย-เมียนมา รอยเลื่อนสะกาย ยักษ์หลับแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

เมื่อวันนี้ 28 มีนาคม พ.ศ. 2568 ที่ผ่านมา เวลา 13:20 น. เกิดแผ่นดินไหวรุนแรงขนาด 8.2 แมกนิจูด ในประเทศเมียนมา จุดศูนย์กลางอยู่ลึกลงไปประมาณ 10 กิโลเมตร ห่างจากอำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน ประเทศไทย ประมาณ 326 กิโลเมตร แรงสั่นสะเทือนรับรู้ได้ในหลายพื้นที่ของประเทศไทย รวมถึงกรุงเทพมหานคร สร้างความตื่นตระหนกให้กับประชาชน

รอยเลื่อนสะกาย : ยักษ์หลับที่ตื่นขึ้น

แผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดจากการเคลื่อนตัวของ "รอยเลื่อนสะกาย" (Sagaing Fault) ซึ่งเป็นรอยเลื่อนขนาดใหญ่และมีพลังมากที่สุดแห่งหนึ่งในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยรอยเลื่อนนี้มีความยาวประมาณ 1,200 กิโลเมตร วางตัวในแนวเหนือ-ใต้ พาดผ่านกลางประเทศเมียนมา ครอบคลุมเมืองสำคัญหลายแห่ง เช่น มิตจีนา มัณฑะเลย์ ตองยี เนปิดอว์ พะโค ย่างกุ้ง

ลักษณะของรอยเลื่อนสะกาย

รอยเลื่อนสะกายเป็นรอยเลื่อนชนิดระนาบเหลื่อมขวา (Right Lateral Strike-Slip Fault) หมายความว่าฝั่งตะวันตกของรอยเลื่อนเคลื่อนที่ขึ้นไปทางเหนือ ในขณะที่ฝั่งตะวันออกเคลื่อนที่ลงไปทางใต้ อัตราการเคลื่อนตัวเฉลี่ยของรอยเลื่อนนี้อยู่ที่ประมาณ 2 เซนติเมตรต่อปี ซึ่งแม้จะดูเป็นอัตราการเคลื่อนตัวที่น้อย แต่เมื่อสะสมพลังงานมานานหลายทศวรรษ ก็สามารถปลดปล่อยพลังงานมหาศาลออกมา ทำให้เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่

แผ่นดินไหวรุนแรงจากรอยเลื่อนสะกายในอดีต

รอยเลื่อนสะกายเคยเป็นต้นเหตุของแผ่นดินไหวรุนแรงหลายครั้ง เช่น

5 พฤษภาคม พ.ศ. 2473 : แผ่นดินไหวขนาด 7.3 ที่เมืองพะโค ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 500 คน

ปี พ.ศ. 2493 : แผ่นดินไหวขนาด 8.0 ใกล้เมืองมัณฑะเลย์ สร้างความเสียหายรุนแรง ทำให้เจดีย์และสิ่งปลูกสร้างพังทลาย แรงสั่นสะเทือนรับรู้ได้ถึงภาคเหนือของไทย และกรุงเทพมหานคร .

ผลกระทบต่อประเทศไทย

เนื่องจากรอยเลื่อนสะกายอยู่ใกล้ประเทศไทย เมื่อเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ แรงสั่นสะเทือนสามารถส่งผลกระทบเป็นวงกว้าง โดยเฉพาะในภาคเหนือของไทย เช่น เชียงใหม่ เชียงราย ลำปาง และแม่ฮ่องสอน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่อยู่ใกล้แนวรอยเลื่อนมากที่สุด

สำหรับแผ่นดินไหวขนาด 8.2 ที่เกิดขึ้นล่าสุด ประชาชนในกรุงเทพมหานครรายงานว่า รู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือนเป็นเวลาหลายวินาที อาคารสูงในย่านธุรกิจอย่างสีลมและสาทรมีการแกว่งตัวเล็กน้อย ซึ่งทำให้บางคนต้องอพยพออกจากอาคารเพื่อความปลอดภัย

รอยเลื่อนสะกาย - ยักษ์หลับแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ : สาเหตุแผ่นดินไหวที่ไทยและเมียนมาอาฟเตอร์ช็อกและความเสี่ยงในอนาคต

หลังจากแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ครั้งนี้ นักธรณีวิทยาคาดว่า อาจมีอาฟเตอร์ช็อกตามมาในช่วงหลายวันหรือหลายสัปดาห์ข้างหน้า ซึ่งอาจมีขนาดตั้งแต่ 5.0-6.5 แมกนิจูด ส่งผลให้เกิดแรงสั่นสะเทือนเพิ่มเติม

ผู้เชี่ยวชาญยังเตือนว่า แผ่นดินไหวครั้งนี้เป็นสัญญาณว่ารอยเลื่อนสะกายยังคงมีพลังงานสะสม และอาจเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่อีกในอนาคต ดังนั้นควรมีการเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่อง

สรุป แผ่นดินไหวขนาด 8.2 ในเมียนมาครั้งนี้เป็นผลจากการปลดปล่อยพลังงานของรอยเลื่อนสะกาย ซึ่งเป็นรอยเลื่อนมีพลังที่สามารถก่อให้เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ได้บ่อยครั้ง แรงสั่นสะเทือนส่งผลกระทบถึงหลายพื้นที่ในประเทศไทย ทำให้ประชาชนรู้สึกถึงการสั่นไหว โดยเฉพาะในภาคเหนือและกรุงเทพมหานคร ดังนั้นประชาชนทุกคนจึงควรเฝ้าระมัดระวังและติดตามข่าวสารอย่างใกล้ชิด