ทำไมออสเตรเลียถึงสั่งปิดบัญชีโซเชียลเด็กเยาวชน 4.7 ล้านบัญชีได้สำเร็จ หลังประกาศแบนไม่ถึง 2 เดือน
เมื่อวานนี้ (16 มกราคม) รัฐบาลออสเตรเลียประกาศความสำเร็จในการบังคับใช้กฎหมายแบนโซเชียลมีเดียสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี โดยระบุว่า มีการปิดหรือระงับการเข้าถึงบัญชีผู้ใช้ที่เป็นเด็กเยาวชนไปแล้วประมาณ 4.7 ล้านบัญชี นับตั้งแต่กฎหมายมีผลบังคับใช้ในเดือนธันวาคม
รัฐมนตรีกระทรวงการสื่อสารระบุว่านี่คือ ‘ชัยชนะ’ เหนือบริษัทเทคโนโลยีที่ร่ำรวยและทรงอิทธิพล เพื่อให้ผู้ปกครองมั่นใจได้ว่าบุตรหลานจะได้ ‘ชีวิตวัยเด็ก’ กลับคืนมา ซึ่งตัวเลขดังกล่าวถือเป็น ‘สัญญาณที่น่าพอใจ’ เมื่อเทียบกับจำนวนประชากรชาวออสเตรเลียอายุระหว่าง 8 ถึง 15 ปี ซึ่งมีประมาณ 2.5 ล้านคน โดยเด็กหนึ่งคนอาจถือครองหลายบัญชี
หนึ่งในเหตุผลสำคัญที่ให้รัฐบาลออสเตรเลียสั่งปิดโซเชียลเด็กเยาวชนได้มากถึง 4.7 ล้านบัญชีได้สำเร็จ มาจากการบังคับใช้กฎหมายที่เข้มงวด และมีการกำหนดบทลงโทษอย่างจริงจัง โดยกฎหมายนี้บังคับใช้กับ 10 แพลตฟอร์มโซเชียลหลัก ได้แก่ Facebook, Instagram, Kick, Reddit, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube และ Twitch อีกทั้งบริษัทเหล่านี้ยังได้ให้ความร่วมมือในการปฏิบัติตามกฎและส่งรายงานตัวเลขให้รัฐบาลตามกำหนดเวลา
หากไม่ดำเนินการตามขั้นตอนที่เหมาะสมในการลบบัญชีโซเชียลเด็ก อาจมีโทษปรับสูงสุดถึง 49.5 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย (ประมาณ 1.03 พันล้านบาท) โดย Meta เจ้าของ Facebook และ Instagram รายงานว่าได้ลบบัญชีที่ระบุว่าเจ้าของเป็นเด็กต่ำกว่า 16 ปีไปเกือบ 550,000 บัญชีทันทีหลังจากกฎหมายมีผลบังคับใช้
แพลตฟอร์มเหล่านี้สามารถใช้วิธีขอเอกสารระบุตัวตน ใช้เทคโนโลยีบุคคลที่สามในการประเมินอายุจากใบหน้า หรือใช้การอนุมานจากข้อมูลที่มีอยู่แล้ว โดยบริการส่งข้อความ (Messaging Services) เช่น WhatsApp และ Facebook Messenger ได้รับการยกเว้นจากกฎหมายนี้
เสียงสะท้อนที่ตามมา
แอนโทนี อัลบาเนซี นายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย ถือว่าความสำเร็จนี้เป็น ‘ความภาคภูมิใจของออสเตรเลีย’ เนื่องจากมาตรการนี้ได้ผลจริงและกำลังกลายเป็นต้นแบบที่ประเทศอื่นๆ ทั่วโลกเริ่มนำไปปรับใช้ เช่น รัฐบาลเดนมาร์กที่กำลังพิจารณาแบนโซเชียลมีเดียสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี
ขณะที่ Meta วิจารณ์กฎหมายนี้ว่าอาจทำให้เด็กหันไปใช้แพลตฟอร์มขนาดเล็กที่กฎหมายครอบคลุมไม่ถึง ซึ่งอาจมีความปลอดภัยน้อยกว่า และชี้ว่าระบบอัลกอริทึมในการท่องเว็บทั่วไปก็ยังสามารถนำเสนอเนื้อหาต่างๆ ให้เด็กเห็นได้อยู่ดี
แม้ผู้ปกครองจะสนับสนุนนโยบายนี้ของรัฐบาลออสเตรเลีย แต่กลุ่มวัยรุ่นและนักรณรงค์ด้านความเป็นส่วนตัวโต้แย้งว่า กฎหมายนี้ตัดขาดเยาวชนจากพื้นที่สนับสนุนทางสังคม โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกล นอกจากนี้ ยังพบว่ามีเด็กบางส่วนพยายามหลบเลี่ยงระบบตรวจสอบอายุ หรือได้รับความช่วยเหลือจากผู้ปกครองบางส่วนในการเปิดบัญชีโซเชียล
หน่วยงานกำกับดูแลความปลอดภัยออนไลน์ (eSafety Commissioner) ของออสเตรเลียเตรียมที่จะออกมาตรการควบคุม ‘AI companion’ และ ‘Chatbot’ เพิ่มเติมในเดือนมีนาคมนี้ เพื่อให้มาตรการแบนสื่อโซเชียลในกลุ่มเด็กเยาวชนที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปี มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และทำให้ผู้ปกครองมั่นใจได้ว่าบุตรหลานจะได้ ‘ชีวิตวัยเด็ก’ กลับคืนมา แทนการใช้เวลาอยู่กับแต่หน้าจอแต่เพียงอย่างเดียว
แฟ้มภาพ: AYO Production / Shutterstock
อ้างอิง: