ETDA จับมือรัฐ-เอกชน ลุยหยุดโฆษณาลวง ยกระดับความปลอดภัยออนไลน์

สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์(ETDA) เดินหน้าสานต่อบทบาท “Co-Creation Regulator” ผนึกกำลังภาครัฐ ภาคประชาสังคม และแพลตฟอร์มดิจิทัล ขับเคลื่อนแคมเปญ“DPS Trust Every Click” พร้อมเปิดวงเสวนา “ร่วมพลังปิดสวิตช์โฆษณาลวง – ผิดกฎหมาย” มุ่งสร้างภูมิคุ้มกันภัยไซเบอร์ให้สังคมไทย ยกระดับความปลอดภัยจากต้นทาง ตั้งแต่ระบบการศึกษาไปจนถึงแพลตฟอร์มดิจิทัล

นางสาวจิตสถา ศรีประเสริฐสุข รองผู้อำนวยการ ETDA ระบุว่า การเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัลและอีคอมเมิร์ซ ส่งผลให้ภัย “โฆษณาหลอกลวง” ทวีความซับซ้อนและกระจายตัวในวงกว้าง จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยเฉพาะการยกระดับกลไกกำกับดูแล การสื่อสารกับผู้บริโภค และการพัฒนานโยบายที่ทันต่อภัยออนไลน์

ETDA ยังเดินหน้าผลักดันพระราชกฤษฎีกาการประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลหรือ “กฎหมาย DPS” ที่มีผลบังคับใช้แล้ว พร้อมออกแนวปฏิบัติ เช่น “คู่มือดูแลโฆษณาออนไลน์” ที่มุ่งสร้างมาตรฐานร่วมสำหรับแพลตฟอร์มในการคัดกรองเนื้อหาและตรวจสอบผู้ลงโฆษณา โดยเฉพาะในหมวดเสี่ยงสูง เช่น การเงินและการลงทุน

นางสาวศุภจิตรา เลาหวัฒนภิญโญ เจ้าหน้าที่บริหารอาวุโส ศูนย์พัฒนากฎหมาย ETDA เปิดเผยว่า ปีที่ผ่านมามี การร้องเรียนโฆษณาหลอกลวง กว่า 3,381 เรื่อง มูลค่าความเสียหายทะลุ 19,000 ล้านบาท โดยส่วนใหญ่เป็นการหลอกลงทุน ขายของปลอม และแอบอ้างบุคคลมีชื่อเสียง

เพื่อลดความเสี่ยง ETDA ได้วางแนวทางกำกับดูแลไว้ 3 ส่วนหลัก ได้แก่

• Guideline – แนวปฏิบัติคัดกรอง เช่น การยืนยันตัวตนผู้ลงโฆษณา และการเปิดเผยข้อมูลผ่าน Ads Library
• Monitoring & Detection – การติดตามโฆษณาเสี่ยง โดยเฉพาะการเงิน-ลงทุน พร้อมระบบแจ้งเหตุจากผู้ใช้งาน
• Regulatory Enforcement – หากยังมีความเสี่ยง แพลตฟอร์มอาจถูกจัดเป็น “แพลตฟอร์มที่มีความเสี่ยงสูง” ต้องปฏิบัติตามกฎหมาย DPS อย่างเข้มงวด

โดยล่าสุด ETDA ได้ออกประกาศกำหนดรายชื่อแพลตฟอร์มดิจิทัลในหมวดตลาดสินค้า ที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมาย DPS มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 10 กรกฎาคม 2568

พ.ต.ท.ดร.ปุริมพัฒน์ ธนาพันธ์สิริ รองผู้กำกับการ 4 กองบังคับการ ปอท. ระบุว่า ปี 2567 มี การแจ้งความคดีไซเบอร์ กว่า 400,000 คดี มูลค่าความเสียหายกว่า 60,000 ล้านบาท โดย 50% เกี่ยวข้องกับการซื้อขายออนไลน์ และกลุ่มเป้าหมายหลักคือ “ผู้หญิงวัยทำงาน” ซึ่งเป็นผู้ใช้งานดิจิทัลประจำ

ด้านแพลตฟอร์มดิจิทัล Google เปิดเผยว่า ปีที่ผ่านมาได้ลบโฆษณาที่ผิดนโยบาย กว่า 5,100 ล้านชิ้น ระงับบัญชีโฆษณาผิดกฎกว่า 40 ล้านบัญชี โดยใช้ระบบตรวจสอบโฆษณาแบบผสมผสาน ทั้ง AI และทีมงานมนุษย์ พร้อมดำเนิน 3 กลยุทธ์หลัก ได้แก่ การป้องกัน (Prevention), การตรวจจับ (Detection) และการตอบสนอง (Response) เมื่อพบความผิดปกติ

Google ยืนยันว่า “ความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ” โดยเฉพาะ ETDA คือหัวใจของการสร้างโฆษณาที่ปลอดภัย และสอดคล้องกับบริบทในแต่ละประเทศ

นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมเวทีเสวนายังเสนอให้มีการบังคับใช้ระบบ Pre-Screening และ Monitoring โฆษณาออนไลน์ รวมถึงพัฒนาเครื่องมืออย่าง “Ads Awareness Checklist” ให้ผู้บริโภคสามารถตรวจจับสัญญาณความเสี่ยงได้ด้วยตนเอง และผลักดัน “Education Plan” สอดแทรกความรู้เท่าทันภัยไซเบอร์ในระบบการศึกษาและคอมมูนิตี้ เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันดิจิทัลในระดับรากฐานให้กับคนไทยทุกช่วงวัย