‘นักเศรษฐศาสตร์’ แนะทางออกเจรจาภาษีทรัมป์ หวัง Win-Win น่าจะยาก
The Bangkok Insight
อัพเดต 08 ก.ค. 2568 เวลา 03.45 น. • เผยแพร่ 08 ก.ค. 2568 เวลา 03.45 น. • The Bangkok Insight"นักเศรษฐศาสตร์" แนะทางออกเจรจาภาษีทรัมป์ หลังไทยโดนเก็บ 36% หวัง Win-Win น่าจะยาก ลั่นต้องยอมเสียบางอย่างตอนนี้ เพื่อไม่ให้เสียอนาคตทั้งหมด
นายพิพัฒน์ เหลืองนฤมิตชัย หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ กลุ่มธุรกิจการเงินเกียรตินาคินภัทร (KKP) โพสต์เฟซบุ๊กระบุว่า Worst case scenario มาแล้ว ไทยโดนสหรัฐเก็บภาษี "แค่" 36% ก่อน deadline จะหมด มีผล 1 สิงหาคมนี้ พร้อมบอกด้วยว่านี่น้อยกว่าอัตราภาษีที่จำให้การขาดดุลการค้าหมดไป พร้อมขู่ด้วยว่าถ้า ไทยขึ้นภาษีสหรัฐจะตอบโต้
แต่ถ้าไทยพร้อม "เปิด" ตลาดที่ปิดอยู่ สหรัฐก็พร้อมปรับอัตราภาษีนี้
ภาษีจะขึ้นหรือลงก็แล้วแต่เราแล้ว
พร้อมจบจดหมายว่า "You will never never be disappointed with The United States of America"
แย่แน่ เพราะอัตราภาษีเราสูงกว่าคู่แข่งอย่างเวียดนาม และแม้แต่จีน (ถ้าไม่นับภาษีรอบแรก)
จริง ๆ นี่คงเป็นสัญญาณว่าเขา reject offer ที่เราให้ไป และเรียกเราไปเจรจาเพิ่ม คงต้องคิดแล้วครับ ว่าเราเอาอะไรไปเสนอเขาได้อีก
เมื่อไพ่เขาเหนือกว่า เขาเล่นแบบโหดจริง ๆ แบบนี้แหละ the art of the deal เตรียมตัวรับแรงกระแทกกันได้เลยครับ
จดหมายสไตล์ Art of the Deal ที่เหมือนเรียก "ค่าคุ้มครอง" บังคับไทยกลับโต๊ะเจรจา
หลังจากขู่มาสามเดือน สหรัฐส่งจดหมายมาบอกว่า ไทยจะโดนภาษี 36 % กับสินค้าทุกชนิดภายใน 1 สิงหาคม แต่ก็เปิดช่องไว้ว่า ถ้าตัดสินใจเปิดตลาดก็อาจจะพิจารณาลดภาษีลงมาได้ เหมือนบอกว่า เขายังไม่พอใจกับการเจรจา และเครื่องราชบรรณาการที่เอามาให้ยังไม่ดีพอ นี่คือจดหมายปฏิเสธข้อเสนออย่างเป็นทางการ แต่ยังเปิดให้เจรจากันได้ต่อ
นี่คงเป็นสิ่งที่โดนัลด์ ทรัมป์ เรียกว่า the art of the deal
1. เจ็บมากกว่ายอดส่งออกหาย ปัญหาคือสหรัฐอยู่ในสถานะที่ดีกว่าเราในการเจรจา เพราะเราพึ่งพาสหรัฐมากกว่าสหรัฐพึ่งพาเรา
- ส่งออก - สหรัฐรับราว 18 % ของมูลค่าส่งออกไทย (กว่า 55 พันล้านดอลลาร์) ถ้าโดนภาษี 36 % คู่แข่งอย่างเวียดนาม-เม็กซิโกพร้อมเสียบ คำสั่งซื้ออาจหายทันที โดยเฉพาะอุตสาหกรรมอิเล็กโทรนิคส์ เครื่องจักร ผลิตภัณฑ์ยาง
- ภาคการผลิต - ที่มีปัญหาความสามารถในการแข่งขันอยู่แล้ว อาจโดนซ้ำเติม แรงงานเสี่ยงโดนเลิกจ้าง หรือต้องย้ายสายการผลิตไปประเทศภาษีต่ำ
- เสน่ห์ FDI หาย - นักลงทุนคงถามตรง ๆ ว่า "ตั้งโรงงานไทยแล้วต้องโดนภาษี 36 % ทำไมไม่ไปเวียดนาม?" เงินลงทุนเทคโนโลยี EV-AI อาจไหลออกตั้งแต่ยังไม่เปิดสายการผลิต
2. Tradeoff ที่ไม่ง่ายเลย
เรากำลังโดนบังคับให้เลือก (trade off) ระหว่างภาคส่งออกซึ่งสำคัญต่อเศรษฐกิจไทย กับเปิดตลาดให้สหรัฐเพิ่ม
ซึ่งอุตสาหกรรมที่เราปกป้องมากที่สุดทั้งภาษีและมาตรการที่ไม่ใช่ภาษี (เช่น quota และ import bans) คือภาคเกษตร แม้มีสัดส่วนต่อเศรษฐกิจไม่มาก แต่จ้างงานจำนวนมาก และมีผลต่อธุรกิจใหญ่เล็กมหาศาล
การเปิดตลาดคงกระทบต่อชีวิตคนจำนวนมากแน่ ๆ
ส่วนอีกเงื่อนไขสำคัญ คือการป้องกันสินค้าจีนสวมสิทธิ์ ซึ่งอาจจะทำให้กระทบความสัมพันธ์กับจีน
3. การเมืองในบ้าน - ยากกว่าเจรจานอกบ้าน
ในภาวะที่การเมืองขาดเอกภาพ และเสถียรภาพ การทำงานสามกระทรวงหลักอยู่คนละพรรค คำถามคือใครจะเป็นคนเคาะ และจะเคาะได้หรือไม่ ยังไม่นับว่าบางข้อเสนออาจจะผ่านสภาอีก Internal negotiations อาจจะยากกว่า external negotiation เสียอีก เราจึงมีกลไกในการพิจารณาพูดคุยโดยมีส่วนร่วมของภาคเอกชนและประชาชน ไม่งั้นมีปัญหาแน่นอน
4. แล้วเราควรต้องทำอย่างไร
ในเมื่อการเจรจาแบบ win-win น่าจะเป็นไปได้ยากในกรณีนี้ เราอาจจะต้องหาทาง give and take และพิจารณาถึงผลกระทบในแต่ละทางเลือกอย่างรอบด้าน และหาทางชดเชยผลกระทบ
- เข้าใจสิ่งที่สหรัฐต้องการก่อน ถ้าดูสิ่งที่เขาได้จากเวียดนาม เข้าใจว่าสหรัฐต้องการให้เราเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐ ลดภาษีนำเข้า ยกเลิก non tariff barrier และจัดการกับเรื่องสินค้าสวมสิทธิ์ ซึ่งเราคงต้องพิจารณาผลกระทบของแต่ละเรื่องอย่างเข้าใจจริงๆ และเปรียบเทียบต้นทุนแต่ละทางเลือก และคงต้องหาทางออกเรื่อง transshipment แบบเอาจริง เงื่อนไขคืออะไร ทำได้จริงหรือไม่
- พิจารณาหาทางเปิดเสรีด้านต่างๆ โดยเฉพาะภาคเกษตรซึ่งเป็นอุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด อย่างค่อยเป็นค่อยไป และมีมาตรการลดผลกระทบ อย่างน้อยในระยะสั้น แต่ต้องหาวิธีชดเชยความเสียหายแบบเข้าใจจริง ๆ
โดยต้องสื่อสารให้สาธารณชนเข้าใจประเด็น และเปิดโอกาสให้ภาคเอกชนมีส่วนร่วมในการพิจารณาทางเลือก และพูดคุย
- เรายังคงต้องพัฒนาความสามารถในการแข่งขัน ดึงลงทุนเทคโนโลยี-มูลค่าสูง
- สิทธิประโยชน์ R&D, เครดิตภาษี ให้ EV parts, AI hardware, data center มาตั้งฐานในไทย
- Upskill แรงงานสู่ทักษะดิจิทัล-หุ่นยนต์ เพิ่มค่าแรงเฉลี่ยและผลิตภาพ
- War-Room เสียงเดียว
- รวมคลัง-พาณิชย์-เกษตร-เอกชน ตัดสินรวดเร็ว ส่งสัญญาณชัดแก่สหรัฐและนักลงทุนว่าประเทศ "เอาจริง"
- เร่งกระจายตลาดส่งออก - ใช้ RCEP, CPTPP, GCC เร่งทำ FTA กับกลุ่มประเทศใหญ่อย่าง EU เพื่อกระจายตลาดจากสหรัฐ
บทสรุป
จดหมายฉบับนี้คือ the art of the deal เวอร์ชันเรียกค่าคุ้มครอง - บีบให้ไทยต้องเลือก จะยอมเสียบางอย่างตอนนี้ เพื่อไม่ให้เสียอนาคตทั้งหมด หากเราเดินเกม Give-and-Take ค่อย ๆ เปิดตลาดเกษตร พร้อมกันชน‐ชดเชย และเร่ง "ยกระดับศักยภาพแข่งขัน" ไม่เพียงแค่รอดภาษี 36 % แต่ยังอาจใช้จังหวะนี้เร่งเครื่องเศรษฐกิจไทยสู่มูลค่าสูงกว่าเดิมให้ได้
อ่านข่าวเพิ่มเติม
- ‘กรณ์’ บอกเราเจอ ‘ภาษีทรัมป์’ เต็ม ๆ 36% นี่คือผลเจรจาที่เลวร้ายที่สุด
- ‘กอบศักดิ์’ บอกไทยจบที่เดิม!! เจอภาษีทรัมป์ 36% กรุณาทำการบ้านเพิ่ม!
- ‘ทรัมป์’ ประกาศ ‘ภาษีศุลกากร’ 14 ประเทศ ไทยโดน 36% เท่า ‘กัมพูชา’
ติดตามเราได้ที่