รวมถ้อยคำแสดงความอาลัยถวาย เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ ใช้อย่างไรให้ถูกต้องสมพระเกียรติ
แนวทางใช้ราชาศัพท์และข้อความถวายความอาลัย อ้างอิงตัวอย่างจากสำนักงานราชบัณฑิตยสภา สำหรับประชาชน หน่วยงาน และองค์กรที่ต้องการใช้ถ้อยคำอย่างเหมาะสม
ภายหลังสำนักพระราชวังมีประกาศเรื่อง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา สิ้นพระชนม์ ประชาชน หน่วยงานราชการ ภาคเอกชน และองค์กรต่าง ๆ ต่างน้อมถวายความอาลัยด้วยความสำนึกในพระกรุณาธิคุณ
การใช้ถ้อยคำในโอกาสดังกล่าวควรระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะเป็นข้อความที่เกี่ยวข้องกับข่าวในพระราชสำนัก และต้องใช้ราชาศัพท์ให้ถูกต้องตามหลักภาษาไทย ทั้งยังต้องคงความสำรวม เหมาะสม และสมพระเกียรติ
สำนักงานราชบัณฑิตยสภาเคยเผยแพร่ “ตัวอย่างถ้อยคำแสดงความอาลัยถวาย” ซึ่งประมวลจากหนังสือ ราชาศัพท์ที่ใช้ในโอกาสต่าง ๆ ฉบับราชบัณฑิตยสภา เพื่อเป็นแนวทางให้ประชาชนและหน่วยงานต่าง ๆ ใช้ถ้อยคำได้ถูกต้อง
ตัวอย่างถ้อยคำที่สามารถใช้แสดงความอาลัยถวาย ได้แก่
“เสด็จสู่สวรรคาลัย
ผองพสกนิกรชาวไทยน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณตราบนิจนิรันดร์
ข้าพระพุทธเจ้า …………………………..”
“เสด็จสู่ฟากฟ้าสุราลัย
พระมหากรุณาธิคุณจารึกในใจไทยชั่วกาล
ข้าพระพุทธเจ้า …………………………..”
“สถิตในดวงใจตราบนิจนิรันดร์
น้อมศิระกราน กราบแทบพระยุคลบาท
ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นอันหาที่สุดมิได้
ข้าพระพุทธเจ้า …………………………..”
“พระเสด็จสู่แดนสรวง
ไทยทั้งปวงน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณตราบนิจนิรันดร์
ข้าพระพุทธเจ้า …………………………..”
“ร้อยรวมดวงใจไทยทั่วหล้า
ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้
ข้าพระพุทธเจ้า …………………………..”
“สถิตกลางใจประชาราษฎร์
ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณตราบนิจนิรันดร์
ข้าพระพุทธเจ้า …………………………..”
“สถิตในใจปวงประชาตราบนิรันดร์
ด้วยสํานึกในพระกรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น
ข้าพระพุทธเจ้า …………………………..”
“สถิตในใจไทยนิรันดร์
น้อมสํานึกในพระกรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น
ข้าพระพุทธเจ้า …………………………..”
“ผองไทยน้อมสํานึกในพระกรุณาธิคุณตราบนิจนิรันดร์
ข้าพระพุทธเจ้า …………………………..”
“ผองพสกนิกรน้อมสํานึกในพระกรุณาธิคุณตราบนิจนิรันดร์
ข้าพระพุทธเจ้า …………………………..”
“น้อมสํานึกในพระกรุณาธิคุณตราบนิรันดร์
ข้าพระพุทธเจ้า …………………………..”
“พระกรุณาธิคุณจารึกในใจไทยตราบนิจนิรันดร์
ข้าพระพุทธเจ้า …………………………..”
“สถิตกลางใจปวงประชา ด้วยสํานึกในพระกรุณาธิคุณตราบนิจนิรันดร์
ข้าพระพุทธเจ้า …………………………..”
ในส่วนท้ายของข้อความ คำว่า “ข้าพระพุทธเจ้า” ใช้สำหรับระบุชื่อผู้ถวายความอาลัย โดยอาจระบุเป็นชื่อบุคคล ชื่อตำแหน่ง ชื่อคณะบุคคล หรือชื่อหน่วยงาน เช่น ข้าพระพุทธเจ้า ผู้บริหารและพนักงานบริษัท…, ข้าพระพุทธเจ้า คณะครูและนักเรียนโรงเรียน…, หรือข้าพระพุทธเจ้า คณะผู้บริหารและพนักงานหน่วยงาน…
อีกประเด็นที่ควรระวังคือการใช้วลี “เสด็จสู่สวรรคาลัย” สำนักงานราชบัณฑิตยสภาเคยอธิบายว่า วลีนี้สื่อความหมายถึงการเสด็จสู่ที่ประทับในสวรรค์ จึงควรใช้ว่า “เสด็จสู่สวรรคาลัย” หรือ “พระผู้เสด็จสู่สวรรคาลัย” โดยไม่จำเป็นต้องเติมคำว่า “ส่ง” นำหน้า
สำหรับข้อความทั่วไปที่ประชาชนหรือหน่วยงานต้องการเผยแพร่ ควรเลือกใช้ถ้อยคำตามแบบที่มีแหล่งอ้างอิงชัดเจน ไม่ควรดัดแปลงราชาศัพท์เองหากไม่แน่ใจ และควรหลีกเลี่ยงภาษาพูด คำไว้อาลัยแบบโซเชียล หรือถ้อยคำที่เน้นอารมณ์มากเกินสมควร
นอกจากนี้ ควรใช้คำราชาศัพท์ให้ถูกต้องตามฐานันดรศักดิ์ เช่น ใช้คำว่า “สิ้นพระชนม์” แทนคำสามัญ ใช้คำว่า “พระศพ” ในบริบทที่เกี่ยวข้องกับพระวรกายหลังสิ้นพระชนม์ และใช้คำว่า “ถวายความอาลัย” หรือ “แสดงความอาลัยถวาย” แทนการใช้ถ้อยคำทั่วไปที่ไม่เหมาะกับข่าวในพระราชสำนัก
การถวายความอาลัยด้วยถ้อยคำที่ถูกต้อง มิใช่เพียงการเลือกคำให้สวยงามเท่านั้น แต่ยังเป็นการแสดงความเคารพตามแบบแผนภาษาไทย และแสดงความสำนึกในพระกรุณาธิคุณด้วยความสำรวม สมพระเกียรติ และเหมาะสมแก่กาลเทศะ
อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง
- พระประวัติ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ พระราชธิดาผู้ทรงอุทิศพระองค์เพื่องานยุติธรรม
- กระทรวงกลาโหม ร่วมแสดงถวายความอาลัย “เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ” สิ้นพระชนม์
- พรรคประชาชน น้อมรำลึกถึงพระกรณียกิจ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา หลังสิ้นพระชนม์
แหล่งอ้างอิง