หนี้ครัวเรือน เฉลี่ยของคนไทย แตะ 6 แสนบาท ผ่อนหนัก 1.8 หมื่นบาท/เดือน
ศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจ หอการค้าไทย เผยผลสำรวจ "หนี้ครัวเรือน" เฉลี่ยคนไทย ปี 2567 แตะ 6 แสนบาท เพิ่ม 8.4% ภาระผ่อนสูง 1.8 หมื่นบาท/เดือน สวนทางเงินออม 48% ไม่มีเงินเก็บเลย สาเหตุหลักเป็นหนี้ รายได้ไม่พอรายจ่าย
วันที่ 13 กันยายน 2567 ศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย รายงานผลสำรวจ “สภาพหนี้ครัวเรือนไทย ปี 2567” ว่า ปัจจุบันครอบครัวคนไทยมีสมาชิกเฉลี่ย 4 คน/ครัวเรือน
รายได้ต่อเดือน แบ่งเป็น 5 กลุ่มหลัก ได้แก่
- 5,000 - 15,000 บาท ประมาณ 3%
- 15,001 - 30,000 บาท ประมาณ 15.2%
- 30,001 - 50,000 บาท ประมาณ 18%
- 50,001 - 100,000 บาท ประมาณ 34.7%
- มากกว่า 100,000 บาท ประมาณ 29.1%
ผลสำรวจชี้ ครัวเรือนไทย 48.1% ไม่มีเงินออม
เมื่อพิจารณาการเก็บเงินออมของครัวเรือนไทย พบว่า “กลุ่มที่ใหญ่สุดราว 48.1% ไม่เคยเก็บเงินออม”
ส่วนที่เก็บเงินออมแต่น้อยกว่าค่าใช้จ่าย 3 เดือน มีสัดส่วน 13.8% ฟากกลุ่มมีเงินออม เพียงพอต่อค่าใช้จ่าย 3-6 เดือน มีประมาณ 16% และกลุ่มมีเงินออมสูง เพียงพอต่อค่าใช้จ่ายมากกว่า 6 เดือน มีอยู่ 22.6%
อย่างไรก็ดี หากเทียบกับการเก็บออมเมื่อปีก่อน ผลสำรวจชี้ว่า ผู้บริโภค 46.8% มีการเก็บเงินออมลดลง ส่วนกลุ่มเก็บออมเท่าเดิมมีสัดส่วน 32.1% ด้านกลุ่มเก็บออมเพิ่มขึ้นมีเพียง 8.7% และกลุ่มไม่เก็บออมเลย 12.4%
รายได้ไม่พอรายจ่าย พบ 55% เลือกกู้ยืมเงิน พบ “กดเงินสดจากบัตรเครดิต” สูงสุด
สอดรับกับพฤติกรรมการใช้จ่ายของครัวเรือน ที่ผลสำรวจพบว่า “46.3% รายได้ครัวเรือนน้อยกว่ารายจ่าย”
เมื่อถามถึงรายได้ต่อค่าใช้จ่ายพอหรือไม่ กลุ่มใหญ่สุด 48.5% เพียงพอและเหลือเก็บ ส่วนกลุ่มเพียงพอแต่ไม่เหลือเก็บมีประมาณ 20.4%
ขณะเดียวกัน กลุ่มรายได้ไม่เพียงพอต่อค่าใช้จ่าย ต้องกู้ยืมบ้างเป็นครั้งคราวมีสัดส่วนสูง 28.2%
และที่น่ากังวล คือ มีผู้บริโภคราว 2.9% ระบุว่า พวกเขามีรายได้ไม่เพียงพอเป็นอย่างมาก และต้องกู้ยืมเป็นประจำ โดยคนกลุ่มนี้หลัก ๆ เป็นอาชีพอิสระ แบ่งเป็น คนทำงานที่บ้าน 53.9% ค้าขาย 34.9% และรับจ้างทั่วไป 34.1%
สำหรับการแก้ปัญหารายได้ไม่พอรายจ่าย มีผู้ตอบแบบสอบถาม 55% เลือกกู้ยืมจากแหล่งต่าง ๆ อาทิ กดเงินสดจากบัตรเครดิต (24.8%), กู้จากธนาคารพาณิชย์ (23.7%) เป็นต้น
ส่วนผู้บริโภค 25.1% เลือกประหยัดค่าใช้จ่าย, อีก 10.4% เลือกดึงเงินออมมาใช้ และ 9.5% เลือกหารายได้เพิ่ม
ความคิดเห็นต่อค่าครองชีพปัจจุบัน พบว่า
- 46.7% คิดว่า แย่ลงมาก
- 33.8% คิดว่า แย่ลงปานกลาง
- 15.8% คิดว่า แย่ลงน้อย
- 3.8% คิดว่า ไม่กระทบเลย
15 ปี หนี้ครัวเรือนเฉลี่ยพุ่ง 322% จากปี 52 เพียง 1.43 แสนบาท สู่ 6 แสนบาท ในปี 67
ภาระหนี้สินครัวเรือนแยกตามรายปี พ.ศ. 2552-2567 (ยกเว้นปี 2564 ไม่ได้เก็บข้อมูล จากปัญหาการแพร่ระบาดโรคโควิด) มีดังนี้ (ดูตารางประกอบ)
โดยในปี 2567 หนี้สินครัวเรือนเฉลี่ยคนไทยอยู่ที่ 606,378 บาท เพิ่มขึ้น 8.4% เมื่อเทียบกับปี 2566 (yoy) แต่หากเทียบกับปี 2552 หรือรอบ 15 ปีที่ผ่านมา ที่มีหนี้สินครัวเรือนเฉลี่ยเพียง 143,476 บาท จะเพิ่มขึ้น 322%
ส่วนการชำระหนี้เฉลี่ยในปี 2567 อยู่ที่ 18,787 บาท/เดือน เพิ่มขึ้น 12.22% (yoy)
- หนี้ในระบบ 17,299 บาท/เดือน เพิ่มขึ้น 44% (yoy)
- หนี้นอกระบบ 6,518 บาท/เดือน เพิ่มขึ้น 38%
ประเภทหนี้สูงสุด 3 อันดับแรก พบว่าเป็น หนี้บัตรเครดิตสูงสุด 60.2% รองลงมาเป็น หนี้ยานพาหนะ 47.1% และหนี้ส่วนบุคคล (อุปโภคบริโภค) 40.1%
ส่วนวัตถุประสงค์ในการกู้ยืมช่วง 1 ปีนี้ มีดังนี้
- ใช้จ่ายอุปโภคบริโภค 24.3%
- บัตรเครดิต 20.7%
- ใช้หนี้เก่า 18.6%
- ประกอบธุรกิจ 11.7%
- ที่อยู่อาศัย 9.9%
- ยานพาหนะ 6.8%
- การศึกษา 3.4%
- รักษาพยาบาล 2.6%
- อื่น ๆ 2%
ทั้งนี้ สาเหตุที่หนี้เพิ่มขึ้น ส่วนใหญ่มาจากรายได้ไม่พอรายจ่าย (14%), มีเหตุต้องใช้เงินฉุกเฉิน (12.4%), ค่าครองชีพปรับตัวสูงขึ้น (12%)
โดยผลสำรวจยังพบอีกว่า ในช่วง 1 ปีที่ผ่านมา ผู้ตอบแบบสอบถามกว่า 71.6% เคยประสบปัญหาขาดการผ่อนชำระหนี้ และผิดนัดชำระหนี้ เนื่องจาก เศรษฐกิจไม่ดี (46%), รายได้ลดลง (34.7%), มียอดชำระเพิ่มขึ้น (11.3%), ตกงาน (7.3%) และอื่น ๆ (0.7%)
อย่างไรก็ตาม ผู้ตอบแบบสอบถาม ระบุว่า อีก 6 เดือนถึง 1 ปี มีโอกาสประสบปัญหาผ่อนชำระหนี้ระดับมาก 34.2% ระดับปานกลาง 29.1% และระดับน้อย 29.9% ส่วนอีก 6.8% ไม่มีปัญหาผ่อนชำระหนี้
ในกรณีมีเงินไม่พอชำระหนี้ทั้งหมด ผู้บริโภคจะเลือกชำระหนี้ที่อยู่อาศัยก่อนถึง 27.1% ตามมาด้วยหนี้ยานพาหนะ 26.8% ส่วนบัตรเครดิตมาเป็นอันดับสามที่ 23.7% และเลือกจ่ายสินเชื่อส่วนบุคคลเป็นลำดับสุดท้ายที่ 23.4%
สำหรับปัจจุบันหนี้ครัวเรือนไทย (ณ ไตรมาส 1 ปี 2567 อ้างอิง ธปท.) อยู่ที่ 90.8% ต่อ GDP แบ่งเป็น
- สินเชื่อบ้าน 34%
- สินเชื่อเช่าซื้อ 11%
- บัตรเครดิต 3%
- สินเชื่อส่วนบุคคล 25%
- สินเชื่อเพื่อประกอบอาชีพ 18%
- อื่น ๆ 9%