แกะรายละเอียด หวยเกษียณ รูปแบบเป็นอย่างไร ใช้งบประมาณเท่าไร

แกะรายละเอียด หวยเกษียณ หลังมติ ครม. เห็นชอบหลักการ รูปแบบเป็นอย่างไร มีเป้าหมายอย่างไร และใช้งบประมาณเท่าไร

ตามที่คณะรัฐมนตรี มีมติให้ความเห็นชอบหลักการตามแนวทางในการส่งเสริมการออมทรัพย์ของสมาชิกกองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) หรือ หวยเกษียณ เพื่อรองรับการเกษียณผ่านโครงการสลากสะสมทรัพย์เพื่อเงินออมยามเกษียณ โดยการดำเนินหวยเกษียณ จะดำเนินการผ่านกองทุนการออมแห่งชาติ ตั้งแต่การซื้อ การสะสมเงินค่าซื้อหวยเกษียณ จนถึงการจ่ายคืนเงินเมื่อเกษียณ

“ประชาชาติธุรกิจ” แกะรายละเอียดโครงการหวยเกษียณ ว่ามีรูปแบบเป็นอย่างไร ใช้งบประมาณเท่าไร

ที่มาที่ไป หวยเกษียณ ?

หวยเกษียณ หรือ แนวทางในการส่งเสริมการออมทรัพย์ของสมาชิกกองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) เกิดขึ้นจากการที่สัดส่วนประชากรผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำให้ประเทศไทยเข้าสู่การเป็นสังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์ (Completely Aged Society) และในปี 2576 คาดว่าประเทศไทยจะก้าวเข้าสู่สังคมสูงอายุระดับสุดยอด (Super-Aged Society)

ซึ่งแนวโน้มของผู้สูงอายุที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องนั้นมีผลกระทบต่อตลาดแรงงานอย่างมีนัยสำคัญและเป็นการเพิ่มภาระงบประมาณในการดูแลด้านหลักประกันรายได้ของผู้สูงอายุด้วย

แม้ว่าปัจจุบันระบบบำนาญและระบบสนับสนุนการออมเพื่อสร้างหลักประกันรายได้สำหรับผู้สูงอายุจะครอบคลุมประชากรวัยทำงานทุกกลุ่มทั้งแรงงานในระบบและนอกระบบ แต่ความท้าทายหลักยังเป็นเรื่องของความไม่ยั่งยืนทางการเงินจากแนวโน้มภาวะเงินเฟ้อที่จะเพิ่มสูงขึ้นในอนาคต และความไม่เพียงพอของรายได้ที่จะได้รับจากระบบการออมต่าง ๆ ในวัยสูงอายุ

นายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี มอบหมายให้กระทรวงการคลัง ศึกษาแนวทางส่งเสริมการออมเพื่อรองรับสังคมผู้สูงอายุที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น และเพิ่มแรงจูงใจให้กลุ่มแรงงานนอกระบบที่ยังไม่มีการออมให้เกิดความมั่นคงทางการเงินในวัยเกษียณ เพื่อรองรับการเข้าสู่สังคมสูงอายุระดับสุดยอด โดยเฉพาะการดูแลประชาชนกลุ่มแรงงานนอกระบบ ไม่ให้อยู่ในภาวะยากจนในวัยชรา

เพื่อให้กลุ่มแรงงานนอกระบบมีการสะสมเงินออมได้อย่างเพียงพอและต่อเนื่องในระยะยาวเพื่อใช้จ่ายในวัยสูงอายุ โดยให้เสนอเรื่องดังกล่าวต่อคณะรัฐมนตรีพิจารณาในโอกาสแรก

ขณะเดียวกัน พระราชบัญญัติกองทุนการออมแห่งชาติ พ.ศ. 2554 มีบทบัญญัติที่ยังไม่ครอบคลุมการส่งเสริมการออมสำหรับแรงงานนอกระบบทั้งหมด จึงมีความจำเป็นต้องปรับปรุงกฎหมายดังกล่าวเพื่อขยายให้ครอบคลุมผู้ประกันตนมาตรา 40 แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 และที่แก้ไขเพิ่มเติม เพื่อให้สามารถเป็นกลไกการออมสำหรับแรงงานนอกระบบในระยะยาวได้อย่างมีประสิทธิภาพ

คณะกรรมการ กอช. ในการประชุมวาระพิเศษเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2567 มีมติเห็นชอบแนวทางในการส่งเสริมการออมทรัพย์ของสมาชิก กอช. เพื่อรองรับการเกษียณแก่ประชาชน รวมทั้งสอดคล้องกับสถานการณ์ผู้สูงอายุและโครงสร้างประชากรในประเทศโดยใช้วิธีดำเนินโครงการสลากสะสมทรัพย์เพื่อเงินออมยามเกษียณ

ซึ่งการดำเนินการดังกล่าว กอช. จะมีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายได้เมื่อมีการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติกองทุนการออมแห่งชาติ พ.ศ. 2554 และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อรองรับหลักการโครงการสลากสะสมทรัพย์ฯ

ใครมีสิทธิซื้อ หวยเกษียณ ?

ผู้มีสิทธิซื้อหวยเกษียณ คือ สมาชิก กอช. ปัจจุบัน ผู้ประกันตนตามมาตรา 40 แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 ผู้ประกอบอาชีพอิสระ และแรงงานนอกระบบที่มีอายุไม่เกิน 60 ปีบริบูรณ์

โดยในอนาคต หวยเกษียณ ระยะที่ 2 และ 3 จะเร่งพิจารณาให้เร็วที่สุด โดยมีแนวคิดให้ครอบคลุมไปถึงข้าราชการ แรงงานในระบบ และประกันสังคม ซึ่งในเฟสแรกจะครอบคลุมกลุ่มแรงงานนอกระบบก่อน เพราะคนกลุ่มนี้มีความจำเป็นสูงสุด มีรายได้ไม่แน่นอน และมีปัญหาด้านการออมสูงที่สุด

รูปแบบหวยเกษียณ เป็นอย่างไร ?

หวยเกษียณ กำหนดรูปแบบสลากเป็นสลากดิจิทัล (สลากขูดดิจิทัล) ราคาขายใบละ 50 บาท ออกสลากเริ่มต้นประมาณ 5 ล้านใบต่องวด (ต่อสัปดาห์) หรือ 260 ล้านใบต่อปี โดยผู้ซื้อลงทะเบียนการซื้อและซื้อผ่านช่องทางออนไลน์ในลักษณะแอปพลิเคชั่นที่ผูกกับบัญชีธนาคาร

ทั้งนี้ จำกัดการซื้อสลากต่อคนได้สูงสุดไม่เกิน 3,000 บาทต่อเดือน หรือคนละไม่เกิน 60 ใบต่องวด

ส่วนรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับรูปแบบหวยเกษียณ มีดังนี้

• หวยเกษียณ 1 ใบ มี 9 ช่อง ในแต่ละช่องจะมีตัวเลข 2 หลักกำกับไว้
• รูปแบบการถูกรางวัลอยู่ระหว่างพิจารณา เช่น ตัวเลขต้องตรงกันกับเลขที่ออกรางวัลจำนวน 3 คู่ หรือ 4 คู่ จึงจะถูกรางวัล

รางวัลหวยเกษียณ เป็นอย่างไร

เงินรางวัลของหวยเกษียณ กำหนดรูปแบบรางวัลต่องวด (1 สัปดาห์) ดังนี้

ประเภทรางวัล จำนวน จำนวนเงินรางวัล รวมเงินรางวัล รางวัลที่ 1 5 รางวัล 1,000,000 บาท 5 ล้านบาท รางวัลที่ 2 10,000 รางวัล 1,000 บาท 10 ล้านบาท

โดยการออกรางวัลจะดำเนินการโดย กอช. ร่วมกับสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล และกรณีถูกรางวัลจะได้รับเมื่อประกาศผลตามวันเวลาที่คณะกรรมการ กอช. กำหนด

ขณะที่การรับเงินรางวัล กอช. จะจ่ายเงินรางวัลให้กับผู้ถูกรางวัลผ่านบัญชีพร้อมเพย์หมายเลขบัตรประชาชนไม่เกินวันถัดไป

เงินซื้อหวยเกษียณ ไปไหน ?

ข้อมูลระบุว่า รายได้จากการขายหวยเกษียณนั้น อยู่ที่ 250 ล้านบาทต่องวด หรือ 13,000 ล้านบาทต่อปี (ราคาขายใบละ 50 บาท จำหน่ายเริ่มต้นงวดละ 5 ล้านใบ หรือปีละ 260 ล้านใบ)

จำนวนเงินที่ซื้อหวยเกษียณจะถูกเก็บเป็นเงินสะสมเฉพาะบุคคล โดยจะได้รับเงินคืนทั้งหมดในรูปแบบเงินบำเหน็จเมื่ออายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ แต่รัฐบาลจะไม่สมทบเงินให้กับผู้ซื้อสลากและไม่รับประกันผลตอบแทนจากการซื้อสลาก

โดย กอช. ทำหน้าที่เป็นนายทะเบียน (ด้านการรับเงินซื้อสลากและเก็บเป็นเงินสะสมให้กับสมาชิกเป็นรายบุคคล) รวมทั้งบริหารจัดการและดูแลข้อมูลสมาชิกประเภท ข.* เช่น การจ่ายเงินรางวัล การคืนเงินให้สมาชิกประเภท ข. และการจ่ายเงินให้กับผู้รับผลประโยชน์กรณีสมาชิกประเภท ข. เสียชีวิตก่อนอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์

คณะอนุกรรมการด้านการลงทุน (แต่งตั้งโดยคณะกรรมการ กอช.) ทำหน้าที่กำกับดูแลและบริหารเงินสะสมที่สมาชิกประเภท ข. ซื้อสลาก โดยจะบริหารเงินลงทุนภายใต้หลักเกณฑ์ที่กำหนดโดยกฎกระทรวง รวมทั้งมุ่งเน้นการลดความผันผวนของมูลค่าเงินลงทุน ทั้งนี้ กอช. จะหักค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของกองทุน (Operating fee) ตามมติคณะกรรมการ กอช.

เมื่อสมาชิกประเภท ข. อายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ กอช. จะจ่ายเงินบำเหน็จผ่านพร้อมเพย์เลขบัตรประจำตัวประชาชน หรือจ่ายเงินบำเหน็จให้กับผู้รับผลประโยชน์ผ่านพร้อมเพย์เลขบัตรประจำตัวประชาชน (กรณีสมาชิกประเภท ข. เสียชีวิต)

*สมาชิกประเภท ข. คือ บุคคลสัญชาติไทยซึ่งมีอายุไม่ต่ำกว่า 15 ปีบริบูรณ์ แต่ไม่เกิน 60 ปีบริบูรณ์ และเป็นผู้ประกันตนตามกฎหมายว่าด้วยประกันสังคมมาตรา 40 ทางเลือกที่ 2 และ 3 (ได้รับประโยชน์ทดแทนกรณีชราภาพ) หรือเป็นบุคคลอื่นที่กำหนดโดยกฎกระทรวง โดยรัฐบาลไม่จ่ายเงินสมทบ

ซื้อหวยเกษียณ จะได้เงินออมเท่าไร ?

ตัวอย่าง การซื้อสลากทุกเดือน จำนวน 3,000 บาท หรือ 60 ใบต่อเดือน

ช่วงอายุ จำนวนปีที่ซื้อสลาก เงินบำเหน็จที่จ่ายคืนเมื่อครบอายุ 60 ปีบริบูรณ์
15-60 ปี 45 ปี 1.62 ล้านบาท 20-60 ปี 40 ปี 1.44 ล้านบาท 25-60 ปี 35 ปี 1.26 ล้านบาท 30-60 ปี 30 ปี 1.08 ล้านบาท 35-60 ปี 25 ปี 9 แสนบาท 40-60 ปี 20 ปี 7.2 แสนบาท 45-60 ปี 15 ปี 5.4 แสนบาท 50-60 ปี 10 ปี 3.6 แสนบาท 55-60 ปี 5 ปี 1.8 แสนบาท

หวยเกษียณ ใช้งบประมาณเท่าไร ?

การดำเนินการหวยเกษียณ หรือ โครงการสลากสะสมทรัพย์ฯ ในปีแรกใช้งบประมาณ 830 ล้านบาท ประกอบด้วย

• เงินรางวัล จำนวน 780 ล้านบาทต่อปี
• การพัฒนาระบบเทคโนโลยี แอปพลิเคชั่น ระบบ Clearing และระบบงานที่เกี่ยวข้อง จำนวน 20 ล้านบาท
• โครงสร้างพื้นฐาน เช่น ระบบทะเบียนสมาชิก บุคลากร ระบบงานเพิ่มเติม จำนวน 30 ล้านบาท

ขณะที่ปีถัดไป จะขอรับการสนับสนุนเงินรางวัลจากรัฐบาล งวดละ 15 ล้านบาท รวม 780 ล้านบาทต่อปี (คิดเป็นร้อยละ 6 ของเงินซื้อสลากที่สะสมเข้ากองทุนประมาณปีละ 13,000 ล้านบาท) หรือในจำนวนที่มีความเหมาะสมกับปริมาณการออกสลาก และความต้องการของสมาชิกเป้าหมาย

เป้าหมายหวยเกษียณ คืออะไร ?

เป้าหมายของโครงการหวยเกษียณ นอกจากการสร้างหลักประกันเงินออมยามเกษียณ ให้แก่แรงงานนอกระบบ และผู้ประกอบอาชีพอิสระแล้ว

อีกเป้าหมายหนึ่ง คือ การมีจำนวนสมาชิกประเภท ข. (บุคคลสัญชาติไทยซึ่งมีอายุไม่ต่ำกว่า 15 ปีบริบูรณ์ แต่ไม่เกิน 60 ปีบริบูรณ์ และเป็นผู้ประกันตนตามกฎหมายว่าด้วยประกันสังคมมาตรา 40 ทางเลือกที่ 2 และ 3 (ได้รับประโยชน์ทดแทนกรณีชราภาพหรือเป็นบุคคลอื่นที่กำหนดโดยกฎกระทรวง โดยรัฐบาลไม่จ่ายเงินสมทบ)) ไม่น้อยกว่า 5 ล้านคน ภายในระยะเวลา 3 ปี (คาดว่าจะมีสมาชิกที่จะเข้าร่วมโครงการ 0.36-21 ล้านคนต่อปี)

ทั้งนี้ ข้อมูลสมาชิกกองทุน กอช. ณ วันที่ 30 กันยายน 2567 ระบุว่า มีจำนวนสมาชิกทั้งหมด 2,625,817 คน ส่วนใหญ่สมาชิกมีอายุ 31-50 ปี ถึง 41.91% หรือ 1,100,407 คน

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : แกะรายละเอียด หวยเกษียณ รูปแบบเป็นอย่างไร ใช้งบประมาณเท่าไร

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.prachachat.net