สื่อนอกวิเคราะห์เดือด 25 ปีการเมืองไทยของยุคทักษิณ ยุคนั้นใกล้สิ้นสุดลงแล้ว?!

11 พฤษภาคม 2569 สำนักข่าวบีบีซี นิวส์ รายงานว่า สำหรับชายคนหนึ่งที่ใช้ช่วงเวลา 20 ปีที่ผ่านมาอยู่ในการลี้ภัย และอีก 8 เดือนในเรือนจำ ภาพลักษณ์ของอดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณ ชินวัตร ยังคงมีอิทธิพลอย่างมากต่อประเทศไทย

การปล่อยตัวเขาออกจากเรือนจำในขณะที่เขามี อายุ 76 ปี หลังจากรับโทษจำคุกเพียงบางส่วนของโทษจำคุก 1 ปี ในข้อหาทุจริตและใช้อำนาจในทางที่ผิดในระหว่างดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีระหว่างปี 2544 - 2549 เป็นข่าวใหญ่ของประเทศไทย
ผู้สนับสนุนหลายร้อยคนสวมเสื้อสีแดงส่งเสียงเชียร์เมื่อ 'ทักษิณ' ปรากฏตัวออกจากเรือนจำคลองเปรม ในกรุงเทพฯ เมื่อวันจันทร์ (11 พ.ค.) โดยสวมเสื้อเชิ้ตสีขาวและตัดผมสั้น หลังจากได้รับการปล่อยตัวไม่นาน 'ทักษิณ' กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่าเขามี 'สุขภาพดี' และรู้สึก 'โล่งใจ'

'ทักษิณ' ได้รับการต้อนรับที่ด้านนอกเรือนจำคลองเปรม กรุงเทพฯ โดยสมาชิกในครอบครัวอดีตนายกรัฐมนตรี แพทองธาร ชินวัตร บุตรสาว บุตรชาย และคนสำคัญของเขา แม้พรรคเพื่อไทยของ 'ทักษิณ' จะยืนยันว่านับจากนี้ไปเขาจะอยู่เบื้องหลัง แต่ก็ไม่สามารถหยุดยั้งการคาดเดาอย่างร้อนแรงของสื่อเกี่ยวกับบทบาทที่เขาอาจยังมีในเมืองไทยได้ "เรื่องนี้ไม่น่าแปลกใจเลย"

นับตั้งแต่ 'ทักษิณ' ก้าวขึ้นสู่อำนาจในเดือนมกราคม พ.ศ.2544 'ทักษิณ' มหาเศรษฐีผู้สร้างฐานะด้วยตนเองผู้กล้าหาญ ได้พยายามปฏิรูปประเทศของเขา โดยได้รับทั้งผู้สนับสนุนที่ภักดีและผู้ต่อต้านที่เกลียดชังในจำนวนที่เท่าเทียมกันพรรคของเขายังคงชนะการเลือกตั้งอย่างต่อเนื่องแม้หลังจากที่เขาถูกโค่นล้มโดยการรัฐประหารในเดือนกันยายน พ.ศ. 2549 แต่ความหวาดกลัวต่อความทะเยอทะยานอันโอหังของเขาในกลุ่มผู้มีอำนาจในกลุ่มผู้สนับสนุนสถาบันพระมหากษัตริย์ นำไปสู่คำพิพากษาของศาลหลายครั้งที่ต่อต้านพันธมิตรของเขา การปะทะกันอย่างรุนแรงบนท้องถนนเป็นเวลาหลายปี และการรัฐประหารอีกครั้งในปี พ.ศ. 2557

แต่ 'ทักษิณ' ปฏิเสธที่จะถอย เขาบริหารพรรคของเขาจากต่างประเทศต่อไป และหลังจาก "ข้อตกลงครั้งใหญ่" ที่เห็นได้ชัด ฝ่ายตรงข้ามฝ่ายอนุรักษ์นิยมของเขาก็อนุญาตให้เขากลับบ้านในปี 2023 เพื่อเป็นผู้นำพรรคอีกครั้งเมื่อได้รับเลือกกลับมาเป็นรัฐบาล

ความนิยมอย่างต่อเนื่องของเขานั้นเห็นได้ชัดเจนนอกเรือนจำ ที่ซึ่งผู้สนับสนุนของเขามารวมตัวกัน หนึ่งในนั้นคือ เมษา ลมบัวรอด ซึ่งขับรถมาไกลถึง 700 กิโลเมตร (435 ไมล์) เพื่อมาดูเขาได้รับการปล่อยตัว

"วันนี้ฉันนำลิ้นจี่ 20 กิโลกรัมมาให้เขา ฉันรู้ว่าเขาชอบลิ้นจี่ ตอนนี้เขาเป็นอิสระแล้ว ฉันอยากให้เขากินอะไรอร่อยๆ" เธอบอกกับสำนักข่าว พร้อมเสริมว่าเธอหวังว่าเขาจะสานต่อเส้นทางการเมืองต่อไป

"ฉันอยากให้เขาช่วยเหลือประเทศ ช่วยเหลือผู้คนที่กำลังทุกข์ทรมานอย่างมากในตอนนี้… มีเพียงเขาเท่านั้นที่สามารถทำตามที่สัญญาไว้ได้" เธอกล่าว และดูเหมือนว่าทักษิณจะไม่ยอมถอยไปอยู่เบื้องหลัง ไม่ว่าเขาจะพูดอะไรเกี่ยวกับการใช้เวลาอยู่กับหลานๆ มากขึ้นก็ตาม

ในประเทศไทย : ทักษิณ ชินวัตร คือใคร? ทักษิณ ถูกจำคุกเมื่อเดือนกันยายนปีที่แล้วหลังจากศาลฎีกาตัดสินว่าระยะเวลา 6 เดือนที่เขาพักรักษาตัวในโรงพยาบาลตำรวจหลังเดินทางกลับประเทศไทยนั้นเป็นเพียงกลอุบายเพื่อหลีกเลี่ยงการรับโทษจำคุก

คำตัดสินนี้เกิดขึ้นหลังจากรัฐบาลที่นำโดยพรรคเพื่อไทยล่มสลายไปเมื่อไม่ถึงสองสัปดาห์ก่อนหน้านี้ เมื่อศาลรัฐธรรมนูญปลด นางสาวแพทองธาร ชินวัตร บุตรสาวของเขา ออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีจากกรณีการสนทนาทางโทรศัพท์ที่รั่วไหลออกมา

ซึ่งเป็นการสนทนาระหว่างเธอกับนายฮุน เซน ผู้นำกัมพูชา เกี่ยวกับวิธีการจัดการข้อพิพาทชายแดนระหว่างสองประเทศ อีกครั้งหนึ่งที่ศาลที่มีอำนาจและอนุรักษ์นิยมได้กำหนดชะตากรรมของพรรคของเขา ดังเช่นที่เคยเกิดขึ้นบ่อยครั้งในอดีตที่ผ่านมา

ขณะที่ 'ทักษิณ' ถูกคุมขัง พรรคเพื่อไทยประสบกับผลการเลือกตั้งทั่วไปในเดือนกุมภาพันธ์ที่ย่ำแย่ที่สุดเป็นประวัติการณ์ โดยตกไปอยู่อันดับที่สามรองจากพรรคประชาชนฝ่ายปฏิรูป และถูกบดบังรัศมีโดยพรรคภูมิใจไทยฝ่ายอนุรักษ์นิยมซึ่งได้รับประโยชน์จากกระแสชาตินิยมที่เพิ่มสูงขึ้นหลังสงครามชายแดนกับกัมพูชา พรรคเพื่อไทยจึงต้องยอมรับบทบาทเป็นเพียงพรรคร่วมรัฐบาลขนาดเล็กในรัฐบาลชุดใหม่

"ทักษิณพ้นโทษออกมาสู่สภาพแวดล้อมทางการเมืองใหม่" เคน โลหเตปานนท์ นักวิเคราะห์การเมือง กล่าว

"พรรคเพื่อไทยถูกลดบทบาทลงเหลือเพียงพรรคขนาดกลาง คุณไม่สามารถตัดทักษิณออกไปได้ แต่ความท้าทายที่เขาและพรรคเผชิญนั้นยิ่งใหญ่กว่าที่เขาเคยเผชิญในอดีต พรรคเพื่อไทยจะต้องตัดสินใจว่าการกลับมาสู่เวทีการเมืองของทักษิณจะช่วยเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับพรรคหรือไม่ หรือว่าพรรคจะได้รับประโยชน์มากกว่าหากหันไปให้ความสนใจกับผู้นำรุ่นใหม่ของพรรค"

ยังคงไม่แน่ชัดว่า "ข้อตกลงใหญ่" กับฝ่ายอนุรักษนิยม ซึ่งเปิดทางให้ทักษิณยุติการลี้ภัยและกลับประเทศได้ในพ.ศ.2566 จึงพังทลายลงอย่างรวดเร็ว

หรือแท้จริงแล้ว ฝ่ายอนุรักษนิยมตั้งใจตั้งแต่ต้นที่จะใช้ศาลเป็นเครื่องมือในการทำลายรัฐบาลที่นำโดยพรรคของ 'ทักษิณ' เพราะแม้แต่นายกรัฐมนตรีคนแรกที่เขาเลือก ก็ยังถูกศาลปลดออกจากตำแหน่งด้วยเหตุผลที่หลายคนมองว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย

หรือ อีกด้านหนึ่ง ฝ่ายนั้นอาจถูกกระตุ้นให้ลงมือเล่นงานเขา เพราะไม่ยอมอยู่เบื้องหลังและยังคงมุ่งมั่นผลักดันวาระของพรรค

ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใด ความไม่ไว้วางใจระหว่าง 'ทักษิณ' กับฝ่ายอนุรักษนิยมของไทยในเวลานี้ น่าจะยากเกินกว่าจะประสานกันได้อีก แม้เขาจะยังคงปรารถนาบทบาททางการเมืองที่โดดเด่น แต่แทบจะแน่นอนว่าเขาจะถูกกีดกันไม่ให้ได้รับบทบาทนั้น

ช่วง 25 ปีที่ผ่านมาในประเทศไทย อาจเรียกได้ว่าเป็น 'ยุคของทักษิณ' แต่ยุคนั้นก็ใกล้จะสิ้นสุดลงแล้ว