ดอกไฮเดรนเยียกับหลากหลายเกร็ดเรื่องน่ารู้ในญี่ปุ่น
เชื่อว่าไฮเดรนเยียคงเป็นสัญลักษณ์ของเดือนมิถุนายนหรือฤดูฝนของญี่ปุ่น ดอกไม้ชนิดนี้นั้นบานสวยงามอยู่ทั่วไปในช่วงหน้าฝนตั้งแต่บ้านเรือน ริมถนน สวนสาธารณะ ไปจนถึงประสาท วัด และศาลเจ้าสำคัญต่าง ๆ สร้างความสดใสให้กับช่วงฤดูฝนได้ดีเยี่ยม ในวันนี้เราจึงอยากเชิญชวนทุกคนมารู้จักหลากหลายเรื่องที่น่าสนใจของดอกไฮเดรนเยียหรืออะจิไซในญี่ปุ่นไปพร้อมๆ กันค่ะ!
ลักษณะและปัจจัยที่ทำให้มีสีดอกมีความหลากหลาย
ในญี่ปุ่นต้นไฮเดรนเยียที่ขึ้นอยู่ทั่วไปมักเป็นพันธุ์ Bigleaf Hydrangea ซึ่งเป็นไม้พุ่มใบใหญ่ที่มีดอกเป็นช่อสีฟ้า-ม่วงหรือชมพูขึ้นกับความเป็นกรดและด่างของดินที่ใช้ปลูก โดยหากดินมีความเป็นกรดสูงตัวดอกจะมีสีฟ้าถึงม่วง แต่หากดินมีความเป็นกลางถึงด่างที่มีค่า pH มากกว่า 6.5 ดอกจะมีสีชมพู
สำหรับเหตุผลที่ดอกไฮเดรนเยียมีสีแตกต่างกันเนื่องมาจากหลักการง่าย ๆ ทางวิทยาศาสตร์คือ ในกลีบดอกจะมีสารสีที่เรียกว่า Myrtillin ซึ่งให้สีชมพูของดอกในสภาวะที่ดินที่ปลูกมีสภาวะที่เป็นด่าง กล่าวคือ หากดินที่ปลูกมีสภาวะเป็นกรดจะเพิ่มการละลายของธาตุอะลูมิเนียมในดินทำให้พืชสามารถดูดซับธาตุอะลูมิเนียมเข้าสู่ต้นและดอกได้มากขึ้น ที่ดอกอะลูมิเนียมที่ถูกดูดซับเข้าไปจะจับกับสารสี Myrtillin และสารสีร่วมอีกชนิดคือ Acyl quinic acid ส่งผลให้ดอกมีสีน้ำเงินหรือม่วง ส่วนไฮเดรนเยียที่มีดอกสีขาว เช่น ดอกไฮเดรนเยียพันธุ์แอนนาเบล (Annabelle) จะเป็นสายพันธุ์ที่ให้ดอกสีขาวตลอดไม่ว่าค่าดินจะเป็นกรดหรือด่าง นอกจากนี้ปัจจุบันยังมีพันธุ์ใหม่คือพันธุ์ Pink Annabelle ที่ให้ดอกสีชมพูไม่เปลี่ยนแปลงตามความเป็นกรดเป็นด่างของดินด้วย
วิธีการเปลี่ยนสี
วิธีการปลูกและดูแลเอาใจใส่เพื่อให้ดอกเปลี่ยนสีสามารถทำง่าย ๆ โดยการเติมสารเคมีชื่อ อะลูมิเนียมซัลเฟตลงไปในดินเพื่อให้ได้ดอกไฮเดรนเยียสีน้ำเงินเข้มขึ้น และเติมปูนขาวลงไปในดินเพื่อให้ได้ดอกสีชมพูเข้มขึ้น
ไฮเดรนเยียสัญลักษณ์แห่งฤดูฝน
เมื่อเข้าสู่หน้าฝนคนญี่ปุ่นมักจะคุ้นเคยกับโปสเตอร์ แผ่นพับและป้ายโฆษณาที่มีรูปดอกไฮเดรนเยียสีสันสวยงาม ซึ่งเป็นหนึ่งในค่านิยมว่าคนญี่ปุ่นมีความผูกพันกับฤดูกาล นอกจากไฮเดรนเยียแล้วก็มักมีรูปหอยทากทัวเล็ก ๆ และกบภูเขาสีเขียวหน้าตามีความสุขบนดอกไฮเดรนเยีย อันบ่งบอกฤดูฝนอันชุ่มฉ่ำได้เข้ามาเยือน
ขนมหวานง่าย ๆในยามชมไฮเดรนเยีย
ขนมหวานแบบญี่ปุ่นชนิดหนึ่งที่มักวางขายในช่วงการบานของดอกไฮเดรนเยียคือ ขนมดอกไฮเดรนเยียที่ได้จากการนำถั่วขาวกวนที่ผ่านการปั้นเป็นก้อนกลมมาห่อหุ้มด้วยวุ้นชิ้นสี่เหลี่ยมเล็ก ๆ หลากสี (สีม่วง น้ำเงิน ฟ้าหรือ ชมพู) การได้ลิ้มรสขนมหวานและดื่มชาไปในระหว่างการนั่งชมดอกไฮเดรนเยียนั้นเป็นความสุขง่าย ๆ ที่หาได้ไม่ยากเลยค่ะ